21 januari 2019

Marigje de Bes overleed aan de pokken in 1772 in Sliedrecht

Marigje de Bes werd waarschijnlijk rond 1738 geboren als dochter van Adriaan Pieterse de Bes uit Sliedrecht en zijn vrouw Pleuntje Willemse Voorweert of Verweert uit Goudriaan. Marigje gaf zich op 11-4-1760 in Sliedrecht aan om te gaan trouwen met Dirk Visser, jongeman van Niemansvriend bij Sliedrecht. Marrigje schreef haar naam onder de acte.

Marrigje Adriaans de Bes gaf zich op 11-4-1760 in Sliedrecht aan om
te gaan trouwen met Dirk Visser en schreef haar naam onder de acte.

Dirk Visser was op 23-1-1729 in Sliedrecht gedoopt als zoon van Willem Arentse Visser en Ariaantje Dirks Paus. De getuigen bij zijn doop waren Heindrik Dirksz Paus en Neeltje Dirks Paus, een broer en zus van Dirk's moeder. Hendrik Paus zou trouwen met Cornelia Foppen Visser. Neeltje Paus zou trouwen met Leendert Hofman.

Dirk de Bes werd op 23-1-1729 in Sliedrecht gedoopt.

Dirk Willems Visser en Marigje de Bes lieten 7 kinderen dopen in Sliedrecht: Willem, Pleuntje, Arij, Jannigje, Neeltje, Adriaan en Pietertje. In februari 1772 zijn reeds 2 kinderen van dit echtpaar overleden. In april daaropvolgend stierf Marrigje de Bes zelf gestorven aan de pokken en stierf ook nog een kind van haar aan de pokken. Pokken was een uiterst besmettelijke en levensbedreigende virusziekte die eeuwenlang mensenlevens heeft gekost. Dirk Visser bleef achter met 4 overlevende kinderen.

Sliedrecht, april 1772

14 januari 2019

4e graads verwantschap in Roermond in 1682

Bloedverwantschap (consanguinitas), ofwel een genetische relatie, is een beletsel voor een huwelijk, wanneer de echtelieden verwant zijn tot in de 3de graad, vroeger zelfs tot in de 4de graad. Voor de berekening van het aantal graden van bloedverwantschap telt men het aantal geboortes tussen de aanvragers en de gezamenlijke voorouders. 

Onderstaande huwelijksdispensatie wegens 4e graads verwantschap somt een reeks aan voorouders op voor de bruid en bruidegom:

Roermond - 15 januari 1682 - brief en schema van J.G. Brantz, pastoor van Roermond, als aanvraag voor dispensatie vanwege 4e graad bloed-verwantschap in verband met het voorgenomen huwelijk tussen:

  • Johannes Cox, zoon van Leonardus Cox en Sophia Segers, aangenomen van Loon, Sophia dochter van Christianus Segers, aangenomen van Loon, en Helena Thelen, Christianus zoon van Jacobus Segers en zijn 2e vrouw Sophia Cremers; en
  • Elisabetha Segers, dochter van Henricus Segers en Egberta, Henricus zoon van Mattheus Segers en NN, Mattheus zoon van Jacobus Segers en zijn 1e vrouw Maria NN.
Bron: Huwelijksdispensaties in Roermond bij Gen Bronnen.

10 januari 2019

Johanna Bommelshoofd (1822-77) werd verpleegd in een krankzinnigen gesticht

Bij vonnis van de arrondissementsrechtbank te Amersfoort van 3-3-1869 werd Johanna Bommelshoofd ter zake van krankzinnigheid onder curatele gesteld. Zij werd toen al verpleegd in het gesticht voor krankzinnigen te Utrecht. Een verzoek daartoe was ingediend door haar zus Elisabeth Bommelshoofd (1816-69) en zwager Jan Withoos (1816-83).

Nederlandsche Staatscourant, 9-3-1869

Johanna Bommelshoofd was geboren op 11-12-1822 in Amersfoort als jongste dochter van Nicolaas (“Claas”) Bommelshoofd en Alijda (“Aaltje”) Mijnderse, die aldaar op 30-9-1797 waren getrouwd. Behalve bovengenoemde zus Elisabeth, had Johanna ook nog een zus Antje Bommelshoofd (1808-75), die op 31-10-1835 in Amersfoort een buitenechtelijke zoon Gerardus kreeg, waarvan Willem van den Brink verklaarde de vader te zijn. Willem is op 3-2-1836 in Amersfoort met Antje getrouwd. 
Op 29-jarige leeftijd is Johanna getrouwd met de 55-jarige weduwnaar Jan van Rooijen, die toen werkzaam was als daghuurder. Haar vader was aanwezig bij de huwelijksvoltrekking op 11-8-1852 in Amersfoort.

1 januari 2019

Matroos Gerrit Oerlemans (1735-1757) bleef in Azië

Op Nieuwjaarsdag 1753 voer Gerrit Oerlemans uit als matroos op het schip Rotterdam vanaf het eiland Goeree voor de Kamer van Rotterdam van de V.O.C. Door tegenwind moest het schip terugkeren, waarna het 3 dagen later opnieuw vertrok.
Het schip had een lengte van 136 voet en een laadvermogen van 850 ton en was in 1748 gebouwd op de V.O.C.-werf in Rotterdam. De kapitein van het schip was Govert van Welle. Aan boord waren 179 zeelieden, 88 soldaten, 13 werklieden, 1 passagier en ook nog ƒ250.000,- aan contant geld. Het schip deed Kaap de Goede Hoop in Zuid-Afrika aan van 27 maart tot 14 april en kwam aan op Batavia op 6 juli 1753.

Gerrit Oerlemans was gedoopt op 25-9-1735 in 's-Grevelduin-Capelle (NB) als oudste zoon van Frans Adriaansz. Oerlemans en Anna Vaagt, die op 27-05-1729 in  's-Grevelduin-Capelle waren getrouwd. Gerrit had zussen Cornelia, Lucresia (1733-1815) en Anna (1741-1772) en zijn jongere broer heette Arij (1737-1815). Met hen heb ik een gezamelijke voorouder in Peeter Aerts Oerlemans (±1579-1660).

Na zijn overlijden werd gage van Gerrit Oerlemans betaalt aan zijn broer Arij.

Gerrit Oerlemans is - na een verblijf van 3½ jaar in Azië - aldaar overleden op 16-1-1757. Na zijn overlijden werd in totaal nog ca. ƒ110 aan gage uitbetaald aan zijn familie.

Bronnen: Salha.nl, BHIC.nlWieWasWie.nl, Huygens.KNAW.nlVOCSite.nlF. de Jonge: Oerlemans, A.C.M. Gouverneur: Capelle huwelijken 1610-1811.

26 december 2018

Zoutzieder Johannes de Bondt (1796-1871)

Johannes de Bondt werd geboren op 6-1-1796 en in Zwijndrecht gedoopt op de 13e als oudste kind van Kornelis de Bondt (1762-1812) en Maaike van Nugteren (1772-1849). Hij stamt af van mijn voorouders Joost Cornelisse de Bondt (±1680-1753) en Thomas Brullee. Hij kreeg 4 zussen en 2 broers, waaronder Cornelis de Bondt (1801-1873). 

Handtekening van Johannes de Bondt
Johannes was 16 jaar oud toen zijn vader op 49-jarige leeftijd overleed op 7-8-1812. Johannes de Bondt had een ovaal aangezigt, rond voorhoofd en rode kin. Zijn ogen waren blauw en zijn haar en wenkbrauwen waren lichtbruin. Hij werd uitgeloot van dienst bij de nationale militie. 

Op 27-4-1821 in Hendrik-Ido-Ambacht is Johannes de Bondt getrouwd met Jannetje de Jong. Zij was aldaar geboren op 17-11-1797 als dochter van de schoolmeester, Cornelis Teunisse de Jong, en diens vrouw Neeltje Elderts Pluim. Johannes' oudste zoon werd geboren op 13-7-1821 in Hendrik-Ido-Ambacht en werd met de naam Cornelis vernoemd naar zijn beide grootvaders. Een zoon Johannes volgde in Hendrik-Ido-Ambacht op 16-9-1822 rond 5 uur 's avonds. De volgende dag, bij de aangifte, werd bij Johannes de Bondt vermeld dat hij "zonder beroep" was. 

Opregte Haarlemsche Courant, 1-7-1823

Een zoutkeet van 4 pannen met 8 kuipen, 3 woestbakken, een waterbak, acht dennen, turfhokken en wat eenigzins verder tot een zoutziederij behoort, genaamd “Nooit Gedacht” staande en gelegen op het dorp Zwijndrecht aan de Westkeets-Haven met de Slijmput daarachter gelegen, werd in de zomer van 1823 te koop aangeboden. Daartoe werd nog vermeld dat na de koop de overdracht half augustus plaats zou kunnen vinden. 
Het lijkt erop dat Johannes de Bondt deze zoutziederij heeft gekocht, want op 27-7-1824, bij de aangifte van de geboorte op de 25e rond 4 uur 's nachts van zijn zoon Teunis, wordt Johannes vermeld als zoutzieder. Ook bij de geboorte van zijn dochter Neeltje op 17-11-1826 in Hendrik-Ido-Ambacht wordt Johannes vermeld als zoutzieder. In 1829 was ook nog een als baby overleden zoontje Pieter. 
Op 21-8-1841 in Zwijndrecht is Jannetje de Jong overleden, waarbij Johannes achterbleef als weduwnaar met 4 kinderen in de leeftijd van 14 tot 20 jaar oud.