Kindersterfte in het gezin van Joost Zijderveld (1822-1893)

Mijn betovergrootvader Joost Zijderveld is geboren op 10 september 1822 in Meerdervoort bij Zwijndrecht. Zijn ouders zijn Willem Jooste Zijderveld (1794-1859) en Neeltje van Houwelingen (1792-1866). Neeltje is 11 maal zwanger geweest, maar van de broers en zussen van Joost bereikten alleen Hendrik (1825-1886), Jannigje (1828-1879), Willem (1830-1913) en Arie (1833-1896) de volwassen leeftijd.

Op 27-jarige leeftijd trouwde Joost Zijderveld op 19 januari 1850 in Krimpen aan de IJssel met de 22-jarige Ariaantje Hoeijenbos. De bruid is geboren op 18 oktober 1827 in Krimpen aan de IJssel als dochter van Adriaan Hoeijenbos (1790-1847) en diens tweede vrouw Willempje den Boef (1798-1869).
Joost en Ariaantje kregen samen een zoon Willem en een dochter Wilhelmina. De laatste is geboren op 25 juni 1851 in Hendrik-Ido-Ambacht. Ariaantje Hoeijenbos is aldaar overleden op 3 november 1851.  Haar dochtertje overleed op 6 maart 1852 en was toen 8 maanden oud.

Joost Zijderveld werkte als tuinman, toen hij op 33-jarige leeftijd op 20 maart 1856 in Hendrik-Ido-Ambacht is hertrouwd. Zijn bruid, Willempje Cornelia Stolk, is geboren op 6 maart 1836 rond 23:00 in Hendrik-Ido-Ambacht als dochter van Jan Stolk (1806-1868) en Sijgje Dijksman (1804-1868). Sijgje is 10 maal zwanger geweest en van haar kinderen bereikten er 6 de volwassen leeftijd.
Joost en Willempje Cornelia kregen samen nog 11 kinderen, waarvan er slechts 4 zijn getrouwd. De jongste zoon, Willem Cornelis Zijderveld (1878-1968), werd wel 90 jaar oud en was ook werkzaam als tuinman.

Joost Zijderveld is de vader van

Sijgje van Noort - 16 jaar oud en zwanger in 1841 in Zwijndrecht

Sijgje van Noort werd geboren op 13 januari 1825 in Hendrik-Ido-Ambacht als jongere dochter van Geertje Bijkerk en haar eerste man Bastiaan van Noort. Bastiaan was overleden op 24 juli 1833 in Zwijndrecht, toen zijn dochter Sijgje 8 jaar oud was. Geertje Bijkerk was op 29 december 1837 in Zwijndrecht hertrouwd met Arie Jacobsz. Bezemer (1798-1871), weduwnaar van Lena van Loon.

Signalement van Cornelis Bezemer (1821-1861)

Sijgje was 16 jaar oud en zwanger toen zij op 26 maart 1841 in Zwijndrecht trouwde met de 19-jarige Cornelis Bezemer. Hij was tuinman van beroep. Hij had een lengte van 1 el, 7 palm, 6 duim en 5 streep. Zijn aangezicht was ovaal en zijn kin en voorhoofd waren rond. Zijn ogen waren blauw en zijn haar en wenkbrauwen waren bruin. Verder had hij een litteken aan zijn voorhoofd. Cornelis is geboren op 29 april 1821 in Hendrik-Ido-Ambacht als zoon van Jacob Teunisz Bezemer (1778-1860) en diens tweede echtgenote Maaike van Vugt.

Slechts 3 maanden na de huwelijksvoltrekking, op 28 juni 1841, beviel Sijgje van een dochter Maaike, die slechts 2 maanden zou leven. In totaal zou Sijgje 8 levende en 1 dood kind ter wereld brengen. Vier dochters met de naam Maaike stierven na slechts enkele maanden, evenals een zoontje genaamd Bastiaan. Er was een dochter Geertje die 14 jaar oud werd. Slechts 2 van kinderen zouden de volwassen leeftijd bereiken: Jacob, geboren op 27 juli 1845 in Zwijndrecht, en Pieternella die aldaar is geboren op 26 december 1856.

Huwelijken in de families Rijsdijk en Montfrooij

In een eerdere blog post schreef ik over Coenraad Mens en zijn weduwe Emmigje Monfrooij (1800-1857) naar aanleiding van een krantenartikel. Bij het onderzoekje voor dat verhaal viel me op al op dat Emmigje hertrouwde met de oudere broer van de echtgenoot van haar oudste dochter. Deze complexe familierelaties heb ik weergegeven in onderstaand schema.

Christiaan Monfrooij (1765-1838) | +----------+----------+
	| | | | |	Arie Rijsdijk sr. (1778-1840) | +--+--+	| | | | |
Coenraad Mens (±1795-1821)	× | | |	Emmigje Monfrooij (1800-1857)	×	Jacob Rijsdijk (1802-1874)		| | | |	Pieter Monfrooij (1803-1845)	× | | |	Emmeke Monfrooij (1803-1835)
	Pietertje Mens (1820-1847)		×			Arij Rijsdijk (1815-1773)	×	Maria Monfrooij (1826-1892)

Emmigje's volle nicht, Emmeke Monfrooij (1803-1835), was de echtgenote van Emmigje's broer Pieter Monfrooij (1803-1845). Emmeke's vader Gerrit Monfrooij (1767-1817) is een broer van Pieter's vader Christiaan Monfrooij (1765-1838). Emmeke en Pieter hadden een dochter Maria Monfrooij (1826-1892), die op 13 december 1849 in IJsselmonde beviel van een dochter Emmetje. Zij zou 2 maal trouwen voor zij op 34-jarige leeftijd overleed. Op 54-jarige leeftijd trouwde haar moeder Maria Monfrooij met de 65-jarige Arij Rijsdijk (1815-1773), eerder weduwnaar van Pietertje Mens (1820-1847).

Arie Rijsdijk (1815-1773) was drie maal getrouwd

Cornelis Klootwijk werd in 1937 aangereden door een bus

De 23-jarige Cornelis Klootwijk uit Zwijndrecht stond op 16 november 1937 op de Straatweg in Dordrecht bij een onbewaakte overgang voor een aanstormende goederentrein te wachten. Het was mistig en een naderende autobus zag te laat dat er een trein aankwam. De chauffeur begon te remmen en stuurde de bus naar rechts, waardoor hij een aanrijding met de trein wist te voorkomen. Daarbij reed hij echter wèl Cornelis Klootwijk aan. Deze raakte zo ernstig verwond aan zijn hoofd, dat hij de volgende morgen in het gemeenteziekenhuis in Dordrecht is overleden.

Nieuwe Tilburgsche Courant, 18-11-1937

Cornelis is geboren op 11-1-1914 als jongere zoon van Johannes Klootwijk (1880-1949) en Hendrika Kraak (1882-1964). Zij hadden o.a. kinderen genaamd Anna, Grietje, Jan en Willem Cornelis (die ook als 20-er is overleden). Via zijn grootmoeder van vader's zijde, Anna Versloot (1851-1907), stamt Cornelis af van mijn voorvader Gerrit Janse Versloot (1722-±1794). Ook via de familie Klootwijk is er - heel ver weg - een familieband.

Bronnen: WieWasWie.nl, Delpher.nl, Klootwijk.net.

2 allitererende broer en zus huwelijken in de familie Vliegenthart in Zwijndrecht

Cornelia Vliegenthart en haar tweelingzus Metje werden gedoopt op 9-1-1711 in Zwijndrecht met doopgetuigen Leendert Arijse (Vliegenthart), zijn vrouw Lijsbeth Voerman en Leentje Hoogkamer. De ouders van de tweeling is Pleun Ariensz. Vliegenthart en Caetie Korse Tessers. De tweeling had oudere zussen Kuniertje en Anna en een broer Arij. Metje is jong gestorven. Een derde Metje, die werd gedoopt op 31-10-1717 in Zwijndrecht, is wèl blijven leven. De getuige bij haar doop was Geertje Willems Vlam, echtgenote van Dirck Ariens Vliegenthart.

Deze Metje ging op 22-jarige leeftijd op 20-3-1740 in Zwijndrecht in ondertrouw met de 20-jarige Maarten Vliegenthart. Hij is geboren in Meerdervoort en gedoopt in Zwijndrecht op 26-3-1719 als oudste zoon van Jan Maartensz. Vliegenthart en Anna Hermanusse Saveneel. De getuige bij Maarten's doop was Lijsbeth Vliegenthart, de oudere zus van Jan.

Jan Maartensz. Vliegenthart en Anna Saveneel zijn waarschijnlijk ook de ouders van Cornelis Janse Vliegenthart, die dan gedoopt kan zijn in het hiaat tussen de doop van Maarten in 1719 en die van diens zus Ariaantje op 15-9-1726. Mogelijk werd hij gedoopt in Hendrik-Ido-Ambacht, waar de gegevens over die periode ontbreken.

Cornelis Janse Vliegenthart gaf zich op 30-3-1742 in Zwijndrecht aan om pro deo te trouwen met de 31-jarige Cornelia Pleunen Vliegenthart, beijde onder Zwijndrecht. Cornelia is de tweelingzus van Metje, dus hier zijn dan 2 zussen met 2 broers getrouwd.

Cornelis Vliegenthart en Cornelia Vliegenthart gaven zich op 30-3-1742 in Zwijndrecht aan om te trouwen

Cornelia en Cornelis Vliegenthart lieten kinderen dopen met de namen Pleun, Anna (2x) en Caatje. Als getuige bij die dopen trad Metje Vliegenthart 3 keer op. De andere doopgetuige was Steijntje Vliegenthart, de jongste zus van Cornelia en Metje. De beide dochters Anna kunnen dan vernoemd zijn naar Cornelis' waarschijnlijke moeder Anna Saveneel.
Metje en Maarten Vliegenthart lieten kinderen dopen met de namen Anna, Kaatje en Jan. Als doopgetuigen worden vermeld: grootmoeder Caetie Korse Tessers en 2 keer Cornelia Vliegenthart.

Agatha Gerarda Gijsbers verdronk in 1885 in Zwijndrecht

De 3-jarige Agatha Gerarda Gijsbers uit Hendrik-Ido-Ambacht was op 15-6-1885 bij haar grootvader in Zwijndrecht. Haar grootvader had haar een ogenblik uit het oog verloren en vond haar lijkje terug in een pas uitgediepte sloot.

De Tijd, 18-6-1885

De ouders van het meisje, broodbakker Jan Roelof Gijsbers en zijn vrouw Gerarda de Graaf, waren op 4-8-1876 in Zwijndrecht getrouwd. Jan was geboren op 23-11-1844 in Aalten als zoon van Jan Hendrik Gradus Gijsbers en Ieneke Addink. Gerarda was geboren op 13-4-1855 in Zwijndrecht als dochter van Jacobus de Graaf (1811-1887) en zijn tweede vrouw Aagje Driessen (1829-1865).
Op 26-4-1877 te Hendrik-Ido-Ambacht was sprake geweest van een doodgeboren kind van Jan Roelof Gijsbers en Gerarda de Graaf. Een dochter genaamd Janna Roelina Gijsbers is aldaar als baby overleden op 10-2-1884. Op het moment van verdrinken was Agatha Gerarda het enige kind van haar ouders. Zij was geboren op 21-2-1882 rond 9 uur 's morgens en is dus slechts 2 jaar oud geworden.

Rotterdamsch Nieuwsblad, 16-2-1888

Uiteindelijk kregen Gerarda de Graaf en Jan Roelof Gijsbers en in februari 1888 nog een zoon Jan Roelof Gijsbers, die op 25-jarige leeftijd op 2-7-1913 in Dordrecht is getrouwd met de aldaar geboren Teuntje Muller (18), een dochter van Johannes Christoffel Muller en Bastiana den Boer. 
Ook hadden zij nog een dochter Gerarda Agatha Gijsbers, die trouwde met Pieter Groenendal en is overleden op 19-11-1967 in Apeldoorn, 82 jaar oud. 
Gerarda de Graaf is zelf als weduwe "zacht en kalm" overleden op 14-5-1940 in Apeldoorn, 85 jaar oud. 

Bronnen: Delpher.nl, WieWasWie.nl, FamilySearch.org..

Voorouders van Arij Hendrikze de Koning in Zwijndrecht rond 1700

Van mijn voorouder Arij Hendrikze de Koning (±1677-1754) in Zwijndrecht, getrouwd met Lijntje Floren Plaisier (1674-1732), zijn de ouders voor mij jarenlang onbekend gebleven. Onlangs besloot ik nog eens een nieuwe poging te doen. Lijntje’s moeder heet Pietertje, dus hun dochters Annigje en Anna zouden naar Hendrik’s moeder kunnen zijn vernoemd. Bij de dopen van hun jongere kinderen worden doopgetuigen vermeld, o.a. Ariaantje Hendrix, Jannigje de Konink, Cornelis de Konink en Cornelia de Konink.

Zwijndrecht

Het echtpaar Hendrik Ariensz. de Koning en Annetje Schalcken van der Veer lieten een zoon Cornelis dopen op 10-8-1687 in Zwijndrecht en een dochter “Yanngen” aldaar op 12-6-1689. De jongste kinderen van dit echtpaar zijn de tweeling Hendrik en Johannes, gedoopt op 22-4-1696 in Zwijndrecht. Daar dit echtpaar reeds op 18-10-1676 in Zwijndrecht trouwde, ligt het voor de hand dat zij al eerder kinderen hebben gekregen, waaronder Arij de Koning en de als doopgetuige optredende Cornelia de Konink.

Hendrik's echtgenote, Annetje Schalken van der Veer, is gedoopt op 18-2-1657 in Zwijndrecht als oudste dochter van Schalck Jansz. van der Veer en Cornelia Cornelisse Zangers, die op 7-5-1656 in Zwijndrecht zijn getrouwd. Doopgetuige Cornelia de Konink is dus vernoemd naar haar grootmoeder van moederszijde.
Schalck Jansz van der Veer is een zoon van Jan Schalcken en Theuntgen Stoffels, die ook een zoon Willem lieten dopen in Zwijndrecht op 5-12-1632 en een zoon Stoffel op 26-2-1638 aldaar. Jan is waarschijnlijk een kleinzoon van Adriaen Jacopsz. van der Veer en Neeltge Cornelisdr. Die Neeltje is een dochter van Cornelis Hendricx Vingeroff en Aeltge Claesdr., die in de 16e eeuw leefden en al voorouders van mij zijn via hun dochter Adriaentke.

Cornelis Corporaal (1797-1856) uit Zwijndrecht vocht bij Waterloo

Cornelis Corporaal werd gedoopt op 7-5-1797 in Zwijndrecht als jongere zoon van Matthijs Corporaal (1768-1804) uit Oud-Albas. Matthijs is overleden toen Cornelis net 7 jaar oud was. Cornelis' moeder was Teuntje Ariese van der Leer (1764-1851).  

Cornelis ging als 16-jarige op 16-3-1814 als soldaat in dienst bij het 6e bataljon infanterie van linie. In 1815 vocht hij - net als de latere koning Willem II - mee in de Slag Bij Waterloo, waar de Franse Keizer Napoleon definitief werd verslagen. Op 21-5-1816 verkreeg Cornelis Corporaal eervol ontslag uit het leger. 

De Prins van Oranje, de latere koning Willem II, met Nederlandse militairen in België.

Op 12-3-1824 in Meerdervoort trouwde Cornelis Corporaal met Neeltje Willems van Dalen (1798-1880), die eveneens uit Zwijndrecht kwam. Zij kregen de volgende kinderen: Matthijs (3x), Aagje (2x), Teuntje, Willem en Cornelis (2x). Hun dochter Teuntje trouwde 2 maal en had 7 kinderen, waarvan er enkele de volwassen leeftijd bereikten en trouwden.

De huwelijken en scheidingen van Hendrikus Roubos (1882-1962)

Helena Brand, een kleindochter van mijn voorouder Pieter Jansz. Brand (1814-1865), trouwde in 1924 met Hendrikus Roubos en was - volgens www.regionaalarchiefdordrecht.nl - binnen 3 maanden weer van hem gescheiden. Dat leek mij wel een erg snelle flitscheiding voor die tijd, die nader onderzoek vergde. In werkelijkheid bleek de scheiding in 1948 te zijn uitgesproken.

Nederlandsche Staatscourant, 5-10-1948

Hendrikus Roubos werd geboren op 25-5-1882 in Haarlemmermeer als zoon van Hendrikus Roubos (1849-1924) en Annigje Smidt (1856-1897). Zijn grootvader, Pieter Rouwbos (1813-1866), was geboren in Almkerk (NB). Hendrikus had dan ook een broer Pieter Rouwbos (1878-1937).

Op 13-12-1906 in Zwijndrecht trouwde Hendrikus Roubos met de 20-jarige Hendrika Fuik. Zij is geboren op 29-5-1886 in Zwijndrecht als dochter van Jan Fuik (†1913) en Petronella Maria Alblas (1854-1939). Van hun kinderen stierven Jan en Arie jong, maar bereikten Hendrikus jr. en Annigje de volwassen leeftijd. Hendrik Fuik is overleden in Zwijndrecht op 13-12-1913, 27 jaar oud.

Op 23-3-1916 in Dordrecht trouwde Hendrikus Roubos met de 40-jarige Jannigje van Eck. Zij is geboren op 7-2-1876 in Dubbeldam als dochter van Maarten van Eck (1850-1926) en Seigje de Waard (1850-1909). Na 2 jaar huwelijk werd op 26-6-1918 in Dordrecht de echtscheiding uitgesproken. Jannigje is op 18-11-1920 in Dordrecht hertrouwd met Bastiaan Belder (1872-1951). Hij was weduwnaar van Geertje Meijerink en een zoon van Willem Belder (1839-1914) en Cornelia Booij (1849-1918), die afstamt van mijn voorouder Joris Janse Booij (1692-1761). Jannigje van Eck is overleden op 23-4-1936 in Rotterdam, 60 jaar oud.

Op 5-6-1924 in Zwijndrecht is Hendrikus Roubos getrouwd met de 51-jarige Helena Brand. Zij is geboren op 21-8-1872 in Dubbeldam als dochter van Jan Brand (1843-1878) en Fijgje Boertje (1853-1939). Helena was eerder op 8-2-1895 in Zwijndrecht getrouwd met Teunis Helderop (1868-1917) en had met hem 9 kinderen gekregen. Toen Teunis Helderop overleed op 22-10-1917 in Zwijndrecht, was hun jongste kind 5 jaar oud. Helena's tweede huwelijk met Hendrikus Roubos is op 15-9-1948 door echtscheiding ontbonden bij vonnis van de arrondissementsrechtbank te Dordrecht. Helena Brand is uiteindelijk overleden op 3-3-1950 in Zwijndrecht, 77 jaar oud.

Op 23-12-1948 in Dordrecht, dus 2½ maand na zijn echtscheiding, is Hendrikus Roubos getrouwd met de 46-jarige Sofia Brobbel, dochter van Izaak Brobbel en Magdalena de Bruin. Zij is geboren op 29-4-1902 in Vlaardingen en overleden op 5-9-1986 in Dordrecht. Hendrikus Roubos is overleden 12-9-1962 in Dordrecht. Zijn overlevende zoon en dochter uit zijn eerste huwelijk zijn beiden getrouwd en kregen beiden kinderen.

Zoutzieder Johannes de Bondt (1796-1871)

Johannes de Bondt werd geboren op 6-1-1796 en in Zwijndrecht gedoopt op de 13e als oudste kind van Kornelis de Bondt (1762-1812) en Maaike van Nugteren (1772-1849). Hij stamt af van mijn voorouders Joost Cornelisse de Bondt (±1680-1753) en Thomas Brullee. Hij kreeg 4 zussen en 2 broers, waaronder Cornelis de Bondt (1801-1873). Vader Kornelis de Bondt werd in de zomer van 1790 keetbaas en zoutmeter op een zoutkeet met vier pannen van de weduwe van Elias van Attenhoven.

Handtekening van Johannes de Bondt

Johannes was 16 jaar oud toen zijn vader op 49-jarige leeftijd overleed op 7-8-1812. Johannes de Bondt had een ovaal aangezigt, rond voorhoofd en rode kin. Zijn ogen waren blauw en zijn haar en wenkbrauwen waren lichtbruin. Hij werd uitgeloot van dienst bij de nationale militie. 

Op 27-4-1821 in Hendrik-Ido-Ambacht is Johannes de Bondt getrouwd met Jannetje de Jong. Zij was aldaar geboren op 17-11-1797 als dochter van de schoolmeester, Cornelis Teunisse de Jong, en diens vrouw Neeltje Elderts Pluim. Johannes' oudste zoon werd geboren op 13-7-1821 in Hendrik-Ido-Ambacht en werd met de naam Cornelis vernoemd naar zijn beide grootvaders. Een zoon Johannes volgde in Hendrik-Ido-Ambacht op 16-9-1822 rond 5 uur 's avonds. De volgende dag, bij de aangifte, werd bij Johannes de Bondt vermeld dat hij "zonder beroep" was. 

Opregte Haarlemsche Courant, 1-7-1823

Een zoutkeet van 4 pannen met 8 kuipen, 3 woestbakken, een waterbak, acht dennen, turfhokken en wat eenigzins verder tot een zoutziederij behoort, genaamd “Nooit Gedacht” staande en gelegen op het dorp Zwijndrecht aan de Westkeets-Haven met de Slijmput daarachter gelegen, werd in de zomer van 1823 te koop aangeboden. Daarbij werd nog vermeld dat na de koop de overdracht half augustus plaats zou kunnen vinden. Johannes de Bondt heeft deze zoutziederij gekocht. 
Op 27-7-1824, bij de aangifte van de geboorte op de 25e rond 4 uur 's nachts van zijn zoon Teunis, wordt Johannes vermeld als zoutzieder. Ook bij de geboorte van zijn dochter Neeltje op 17-11-1826 in Hendrik-Ido-Ambacht wordt Johannes vermeld als zoutzieder. In 1829 was ook nog een als baby overleden zoontje Pieter. 
Op 21-8-1841 in Zwijndrecht is Jannetje de Jong overleden, waarbij Johannes achterbleef als weduwnaar met 4 kinderen in de leeftijd van 14 tot 20 jaar oud. 

De veroordeling van grutter Cornelis de Bondt (1801-73)

De Cornelis de Bondt in dit verhaal werd geboren op 24-5-1801 en gedoopt op de 31e in Zwijndrecht. Zijn ouders zijn zoutweger Kornelis de Bondt (1762-1812) en zijn vrouw Maaike van Nugteren (1772-1849). Hij stamt af van mijn voorouders Joost Cornelisse de Bondt (±1680-1753) en Thomas Brullee. Hij had een oudere broer Johannes en 4 zussen. Zijn jongste broertje is waarschijnlijk jong gestorven. Cornelis' gelijknamige vader is overleden op 7-8-1812, 49 jaar oud. De jonge Cornelis was toen 11 jaar oud.

Cornelis' broer en zussen waren inmiddels allemaal getrouwd, toen Cornelis zelf op 1-5-1829 in Kralingen trouwde met Neeltje Dura. Neeltje was geboren op 5-4-1808 in Katendrecht en gedoopt op de 10e in Charlois. Haar ouders zijn Job Dura (1775-1818) en Heiltje Oosthoek (1778-1851).
Met Neeltje Dura kreeg Cornelis 5 kinderen: Cornelis (1830-1910), Job (1832-1876), Johannes (1833-1843), Heiltje (1835-1927) en nakomer Johannes (1849-1903).

De Dordrechtsche Courant, 21-11-1843

Cornelis de Bondt, grutter, winkelier en koopman te Zwijndrecht, ging eind 1856 failliet. Daarom werden zijn crediteuren opgeroepen zich te melden met bewijzen van hun vorderingen. In maart 1857 werd een publieke verkoop georganiseerd, waarbij zijn grutterswaren, winkelgereedschap en meubelen zouden worden verkocht. Ook te koop waren een hooischelf en een wit paard van het vrouwelijk geslacht.

De Dordrechtsche Courant, 1-1-1857

Een drieling in de familie De Bondt in Zwijndrecht in 1892

Op 20-5-1892 in Zwijndrecht rond half 5 's middags beviel Anna van Wingerden (1855-1926), vrouw van glasblazer Joost de Bondt, van een zoontje dat de naam Cornelis kreeg. Een half uur later volgde Arie en om half 6 volgde Corstiaan. De volgende morgen ging Joost samen met zijn zwager Cornelis van Wingerden (1841-1911) de geboorte van zijn drieling aangeven bij de burgelijke stand in Zwijndrecht.

Joost de Bondt en Anna van Wingerden waren op 7-9-1876 in Zwijndrecht getrouwd. Bij de huwelijkvoltrekking waren o.a. zijn ouders, haar moeder en haar broer Cornelis aanwezig. Broer Cornelis van Wingerden was 4 jaar eerder op 3-10-1872 in Zwijndrecht getrouwd met de zus van Joost, Josina de Bondt (1850-1943). Josina en Joost waren kinderen van de blonde, blauwogige Anthonie (“Thomas”) de Bondt (1822-1891) en zijn vrouw Pietertje den Hollander (1923-1915). Anna en Cornelis van Wingerden waren kinderen van Klaas van Wingerden en zijn vrouw Jaapje Wensveen.

Van de drieling is de oudste, Cornelis, na 2 dagen overleden. De andere 2 kinderen stierven de dag daarop. In het gezin van Joost de Bondt en Anna van Wingerden was verder sprake van een doodgeboren zoontje en een dochtertje dat slechts 2 maanden oud werd. Uiteindelijk bereikten 5 van hun kinderen de volwassen leeftijd: de oudste kinderen, Anthonie en Jaapje, de middelste kinderen Pietertje Adriana en Wiekert Gijsbert en jongste zoon Nicolaas Cornelis de Bondt (1893-1935). Zij zijn allen getrouwd in de periode 1901-1920.

Molen “Welgelegen” in Zwijndrecht met zicht op Dordrecht

Eén van de gezamenlijke voorouders van Joost de Bondt en mij is walvisvaarder Thomas Brullee, die leefde rond 1700. Een andere gemeenschappelijke voorouder is Joost Cornelisse de Bondt (±1680-1753). 

Bronnen: WieWasWie.nl, FamilySearch.org, RegionaalArchiefDordrecht.nl/.

Bastiaen Ariensz Roobol overleed na een steek met een rapier

Mijn aandacht werd getrokken door een bericht over een verzoening tussen de familie van enerzijds Peeter Potters en anderzijds Bastiaen Ariensz Roobol van Zwijndrecht, beiden ruiters te paard in het leger. Zij hadden ruzie gekregen in het buitengebied van Emmerich (net over de grens in Duitsland), waarbij Potters zijn rapier (een dun, scherp zwaard) had getrokken en daarmee Roobol zodanig had verwond dat die ten gevolge daarvan was overleden.

Op 19 mei 1667 in Dordrecht comp. voor not. G. de With: 

Sijgjen Ariens, weduwe van Arien Cornelisz. Roobol wonende in Zwijndrecht, geassisteerd met Daniël Ariensz. Huijser en Anneken Ariensdr. Roobol, haar schoonzoon en dochter, mede wonende in Zwijndrecht, enerzijds, en Theunisken van Hedichuijsen, vrouw van Cornelis Adriaensz. Potter, schout van Dussen-Muylkerk, anderzijds, te kennen gevende, dat Bastiaen Ariensz. Roobol van Zwijndrecht en Peeter Potters, hun resp. zoons, zich als ruiters in de "compagnie peerden" van ritmeester Villers begeven hebben en in 1666 in garnizoen gelegen hebben te Emmerich en dat in april 1666 beide mannen in een dorp buiten Emmerich geweest zijn en daar met elkaar woorden gekregen hebben, waarbij Potter zijn rapier getrokken heeft en Roobol zodanig heeft verwond, dat hij overleden is. Comparanten hebben besloten zich met elkaar te verzoenen.

Bastiaen Roobol was een zoon van wijlen Arijen Cornelisz. Roobol en diens tweede vrouw Sijchgen Ariens, die in Alblasserdam waren getrouwd.

Alblasserdam 23 mei 1632 (ondertrouw):

Arijen Cornelisz. weduwnaar [van Anneke Jan Willemsdr.] van Rijsoord en Sijchgen Arien Cornelisdr., van Alblasserdam, beiden wonende buiten Dordrecht. 

Bastiaen Roobol had een zus Anneken Ariens, die als j.dr. van Dubbeldam op 2-2-1659 in Dordrecht was getrouwd met Daniël Ariensz. Huijsert. Zij hadden i.e.g. een zoon Arijen, die 2 maal trouwde en een zoon Daniel liet dopen in Hendrik-Ido-Ambacht. Bastiaen's grootouders van moederszijde waren Arien Cornelissen Crijgsman/Crijger (zoon van mijn voorouder Cornelis Adriaensz. Crijgsman) en diens eerste vrouw, Sebastiaentge Crijnen.

Dit was echter níet het eerste drama in het gezin van Arijen Cornelisz. Roobol. Uit Arijen's eerste huwelijk met Anneke Jan Willemsdr. uit Almkerk, dat voltrokken was op 28-8-1616 in Dordrecht, had Arijen nog vier zonen: Cornelis, Jan, Pieter en Willem. Ook Cornelis was “per ongeluk” door doodslag om het leven gekomen. Die keer was de dader Arijen Arijensz. Bramen, man van Ingentgen Dircxdr., en zoon van Arijen Abrahamsz. Bramen. Arijen jr. kreeg een soort straatverbod opgelegd en moesten zowel de begrafenis betalen als 10 gulden aan de diaconie van Dubbeldam. 

Te Dordrecht op 4 mrt. 1644 comp. 

Arijen Cornelisz. Roobol, als vader van Cornelis Arijensz. Roobol, aan wie Arijen Arijensz. Bramen door ongeluk en bij toeval manslag heeft begaan, Jan Arijensz. Roobol en Willem Arijensz. Roobol, broeders van de overledene, Frans Cornelisz., Cornelis Cornelisz., Bastiaen Cornelisz., Pieter Cornelisz., Cuijnder Schoutten, Willem Schoutten, allen ooms en behuwde ooms van de overledene, Pieter Pietersz. Besteman, oudoom van de overledene [..], allen naaste bloedverwanten van Cornelis Arijensz. Roobol, voor henzelf en vervangende andere, absente of onmondige bloedverwanten van voornoemde Roobol. Zij verklaren overeengekomen te zijn met Arijen Abrahamsz. Bramen, als vader en Ingentgen Dircxsdr., de vrouw van Arijen Arijensz. Bramen, dat - aangezien de manslag door ongeluk en bij toeval is geschied - zij Bramen uit de grond van hun hart hebben vergeven, belovende hem daarover niet meer te zullen "moeijen noch molesteren", op voorwaarde, dat Arijen Arijensz. Braemen gehouden zal zijn alle naaste verwanten van de overledene "den wech te schouwen ende in geene gelagen te comen daer, de selve sijn, wijders dat sijluijden sullen betaelen aen de Armen van Dubbeldam de somme van thijen gulden alsmede alle de costen van de begraefenisse." Aldus gedaan in tegenwoordigheid van Damis van Slingelant, schout van Dubbeldam en Claes Cornelisz. Fles, koopman te Dordrecht, als getuigen.

Bron: A. den Haan: Huwelijken van militairen in Dordrecht, A. den Haan: Roobol.

Leendert Stam (1889-1952) was 5x getrouwd

Leendert Stam werd geboren op 18-8-1889 in Dubbeldam en vierde zijn verjaardag dus op dezelfde dag als ik. Hij was één van de 11 kinderen van Hendrik Stam (1849-1934) en Hendrina in 't Veld (1861-1900). In mannelijke lijn stamt Leendert af van mijn voorouder Leendert Teunisse Stam (±1735-1811). Via zijn grootmoeder van moederszijde stamt Leendert af van mijn voorouder Genis Brand (1802-1844). Hij had ook een jongere broer genaamd Genis. Van Leendert's broers en zussen zijn er 5 jong gestorven. In 1909 was zijn oudere broer Hermanus de eerste die trouwde. Leendert Stam verhuisde naar Zwijndrecht en werkte daar als arbeider.

Leendert Stam trouwde (1) op 20-4-1911 in Zwijndrecht met Dientje Versluis. Zij is geboren op 10-8-1889 in Puttershoek als dochter van Pieter Versluis en Jenneke Elisabeth Koremans. Zij is overleden op 25-11-1918 in Zwijndrecht, slechts 29 jaar oud. Hun huwelijk had 7 jaar geduurd.

Leendert Stam trouwde (2) op 1-5-1919 in Dordrecht met Clasina Riet. Zijn vader, Hendrik Stam, was getuige bij en stemde in met dit huwelijk. Clasina is geboren op 26-2-1884 in Dordrecht als dochter van Thomas Riet en Hendrika Cornelia Kooij. Dit huwelijk lijkt al meteen ongelukkig te zijn geweest. Hun echtscheiding werd al op 7-1-1920 uitgesproken door de arrondissementsrechtbank te Dordrecht en geregistreerd op 16 februari. Clasina Riet is hertrouwd met Jan Marinus Klooté en kinderloos overleden op 5-9-1962 in Goes, waarna zij aldaar op de 8e werd begraven.

Leendert Stam trouwde (3) op 28-10-1920 in Zwijndrecht met Adriana de Jongh. Zij is geboren op 13-10-1886 in Zwijndrecht binnen 5 maanden na de huwelijksvoltrekking van haar wettige ouders Cornelis de Jongh en Dina van Gelderen (1862-1925). Adriana was weduwe van Willem van der Padt (1886-1919) met wie zij op 23-11-1911 in Zwijndrecht was getrouwd en enkele jonggestorven kinderen had gehad. Adriana de Jongh is overleden op 13-10-1933 in Zwijndrecht, 47 jaar oud. Dit huwelijk heeft bijna 13 jaar geduurd.

Lijntje Huizer (1793-1835) huwde 3 maal

Lijntje Huizer werd geboren op 10-12-1793 in het Volgerland van Meerdervoort als dochter van Daniel Jansz. Huizer (1765-1807) en zijn tweede vrouw Maria Janse Boer (†1804), wier vader bekend stond als “Jan de Wit”. Lijntje had een jongere zus Maria Huizer (1794-1838), die op 17-jarige leeftijd op 6-11-1812 in Hendrik-Ido-Ambacht trouwde met Jacob Dwarswaard (1794-1837).

Twee maanden later, op 2-1-1813 in Hendrik-Ido-Ambacht is ook de 19-jarige Lijntje getrouwd. Haar bruidegom was Daniel Romijn, die op Nieuwjaarsdag 1792 in Zwijndrecht was gedoopt als jongste kind van Daniel Jansz. Romijn (†1797) en diens tweede vrouw Marija Sijmens Bergeijk. Zij kregen samen een zoon Daniel Romijn (1814-1857), die naar zijn beide grootvaders was vernoemd. Zoals in een eerdere blog is beschreven, is Daniel Romijn verdronken op 15-11-1814 nabij het Kralingsche Veer.

Op 11-11-1815 in Zwijndrecht is Lijntje Huizer hertrouwd met Arij Joosten Zijderveld . Arij was geboren op 20-4-1792 in Giessendam als zoon van mijn voorouder Joost Zijderveld (1759-1805) en zijn tweede vrouw Jannetje de Bondt (1762-1805). Arij was tijdens de Franse Tijd ingedeeld bij het 17e regiment infanterie van linie met stamboeknummer 13768.
Ten tijde van haar tweede huwelijksvoltrekking was Lijntje hoogzwanger, want haar dochter Jannigje werd reeds geboren op 24-11-1815 in Zwijndrecht. Het is dus heel goed mogelijk dat Arij helemaal niet de vader van haar kind was. Misschien was Arij zelfs al ziek. Na slechts een half jaar huwelijk is Arij Zijderveld overleden op 2-6-1816 in Zwijndrecht. Baby Jannigje's overlijden volgde op 16-10-1816. 

Op zondag 9-8-1818 rond het middaguur was in Hendrik-Ido-Ambacht de eerste afkondiging van het voorgenomen huwelijk tussen groenteverkoopster Lijntje Huizer en Huibert van Pelt. Mogelijk hadden deze verloofden al een langere geschiedenis samen, want op 11-12-1811 in Zwijndrecht had een Lijntje Huizer een op 27-11-1811 in 't Ambacht geboren zoontje laten dopen met de naam Huibert, waarbij zij als vader van het kind Huibert van Pelt had opgegeven. Huibert van Pelt was toen een getrouwd man, want al op 17-jarige leeftijd, op 4-4-1802 in Hendrik-Ido-Ambacht, was hij getrouwd met Meijnsje Korteland (1780-1849), die afkomstig was uit Alblasserdam. 

De hoed van Daniel Romijn (1792-1815) bleef drijven

Daniel Romijn werd gedoopt op Nieuwjaarsdag 1792 in Zwijndrecht als jongste kind van Daniel Jansz. Romijn (†1797) en zijn tweede vrouw Maria Simonsdr. Bergeijk (1753-1811). Daniel had een volle broer Simon Romijn (1789-1861), die tijdens de Franse Tijd als soldaat werd ingedeeld bij het 125e regiment infanterie van linie. Dat is één van de regimenten die zich opofferden op 27-1-1812 om de terugtocht van Napoleon's Grande Armée over de Berezina rivier in Rusland mogelijk te maken. Maar Simon heeft het overleefd en Daniel was degene die niet oud werd. 

Daniel Romijn trouwde op 2-1-1813 in Hendrik-Ido-Ambacht met Lijntje Danielsdr. Huizer. Zij verklaarden allebei “níet te kunnen schrijven noch teekenen”. Hun beider ouders waren toen inmiddels al overleden. Daniel's grootouders van vader's zijde, Jan Romijn en Maria de Jong, waren ook allang overleden. 
Op 1-2-1814 in Zwijndrecht kregen Daniel en Lijntje een zoon die vanzelfsprekend Daniel werd genoemd en daarmee naar zijn beide grootvaders werd vernoemd.

Lijntje Huizer, wonende te Zwijndrecht, verklaarde dat haar man Daniel Romijn met Willem Los en Jillis de Klerk met een bootje van Zwijndrecht naar Rotterdam was gevaren. Na hun terugkeer hadden zij haar verteld dat haar man, de 23-jarige Daniel Romijn, overboord was geslagen. 

Verklaring van W. Los en J. de Klerk over de aanvaring waarbij Daniel Romijn verdronk.

Willem Los (25) en Jillis Mattheusse de Klerk (24) verklaarden op 15-11-1815 dat zij op die rampzalige middag van 21-10-1815 vanuit Rotterdam terug voeren tussen het huis Sint-Ellebrecht en het Kralingse Veer op het Noorddiep. Rond 4 uur kwam er een beurtschip aan laveren - dat op weg was naar Rotterdam - en dat raakte hun bootje. Los en De Klerk lukte het om op het beurtschip te klimmen, maar van Daniel Romijn zagen zij daarna alleen nog zijn hoed drijven. 

Daniel's lijk werd nooit opgevist, noch werd er verder meer iets van hem vernomen. Daarom werd hij uiteindelijk in november 1815 dood verklaard, zodat zijn weduwe kon hertrouwen. Lijntje's tweede huwelijk zou nog korter zijn, waarna zij nog een derde huwelijk is aangegaan. Over haar kun je hier meer lezen.

Het Kralingse Veer.

Daniel's enige kind, ook Daniel geheten, trouwde in 1843 in Zwijndrecht met Hendrijntje Kortman uit Hendrik-Ido-Ambacht. Van hun kinderen bereikten Lijntje, Adriana en Albertus (1851-1900) de volwassen leeftijd. Albertus trouwde met Jannigje van der Bom en was de vader van o.a. Henderijntje, Dirk en Pieter Romijn. Daniel Romijn jr. is overleden op 8-6-1857 in Zwijndrecht. Zijn weduwe, Hendrijntje Kortman, is overleden in een ziekenhuis in Leiden op 17-2-1888.

Lees ook: Lijntje Huizer (1793-1835) huwde 3 maal.

Bronnen: WieWasWie.nl, FamilySearch.org (met name de huwelijkse bijlagen), RegionaalArchiefDordrecht.nl, ErfgoedLeiden.nl. 

Matroos Cornelis Mugh (1680-1706)

Cornelis Mugh uit Dordrecht vertrok op 9-5-1704 vanaf Goeree met het fluitschip “Huis Overrijp” voor de kamer van Rotterdam onder leiding van schipper Wessel van Neerkassel. “Huis Overrijp” was gebouwd in 1693 voor de Kamer van Hoorn op een werf in Hoorn. Het had een lengte van 130 voet en een laadvermogen van 436 ton. Een fluitschip is schip met een vlakke bodem, een rond achterschip en 3 masten. Zo'n schip had doorgaans slechts enkele stukken geschut, gewoonlijk op het overloopdek. Cornelis was bosschieter, d.w.z. een ervaren matroos die ook belast kan worden met het afvuren van een kanon.

Een Fluitschip

Een reis, waarbij een schip meerdere maanden achtereen op zee bleef,  bracht bijzondere gevaren mee voor de gezondheid van de bemanning. Gedurende de eerste 2 of 3 maanden van de reis liepen nieuwelingen vaak al schuurbuik en tering (tuberculose) op, waardoor ze rond liepen met bleke gezichten, blauwe lippen en gezwollen benen. Ook reumatische klachten kwamen veel voor door de koude en vochtige omgeving.

Het schip "Huis Overrijp" kwam op 12-9-1704 in Kaap de Goede Hoop aan. Cornelis reisde echter niet verder met dit schip, maar verbleef enige tijd op de Kaap. Waarschijnlijk was Cornelis ziek en moest hij eerst weer aansterken. De Kaap had een ziekenhuis, maar het was er doorgaans onhygiënisch en er was een flinke stank.

Kaap De Goede Hoop

Op 13-1-1705 ging Cornelis Mugh op de Kaap aan boord van het schip “Gent” voor de kamer van Enkhuizen. Dit schip was in 1693 gebouwd voor de Kamer van Enkhuizen op de V.O.C.-werf in Enkhuizen. Het had een lengte van 145 voet en een laadvermogen van 816 ton. De bemanning kon uit 200 tot 250 ‘koppen’ bestaan. De schipper op deze reis was Willem Knol. Op 14-5-1705 kwam het schip “Gent” in Batavia (tegenwoordig Jakarta) in Indonesië aan.

Het schip "Gent" is op 12-9-1705 opnieuw vertrokken naar Goa in India. Cornelis Mugh is in Azië overleden op 16-6-1706. Zijn begunstigde was zijn vrouw Pieternella Offermans. Cornelis en Pieternella waren op 9-4-1702 in Dordrecht in ondertrouw gegaan. Op 19-1-1703 aldaar hadden zij een zoon Johannes laten dopen en op 5-11-1705 in Dordrecht liet Pieternella een zoontje met de naam Cornelis dopen. Cornelis Mugh was zelf gedoopt op 27-5-1680 in Dordrecht als jongere zoon van Johan Mugge en Henrica van Herff. Een connectie met mijn voorouders Mugh in Zwijndrecht heb ik (nog) niet kunnen vinden.

Bronnen: Het Nationaal Archief, De VOC Site, A.E. Leuftink: Regionaal Archief Dordrecht, Harde Heelmeesters (Zeelieden en hun dokters in de 18e eeuw), Maritiem Digitaal.

Jan Bastiaans in 't Veld en Maria Stooker in 's-Gravendeel

De ontbrekende doopboeken van 's-Gravendeel zorgen vaak voor genealogische problemen, maar zo af en toe duikt er toch weer een 's-Gravendeler op uit een andere bron en daar gaat deze post over.

Onder mijn voorouders bevindt zich de familie Stooker in 's-Gravendeel. Op s-gravendeel.net staat ook een stamreeks van de familie Stooker. Onder nummer VIII vindt je daar Hermen Davids Stooker, getrouwd met Teuntje Arijs Waalboer. Genoemd wordt daar een dochter Maaike, vernoemd naar Teuntje's moeder, Maaike van Gilst. Tussen de kinderen David, geboren in 1793, en Dirksje, geboren in 1799 zit daar echter een groot hiaat. Bovendien ontbreekt er een dochter, die is vernoemd naar Hermen's moeder, Maria (Marrigje) Stevens Snijder.

's-Gravendeel

Hermen Stooker en Teuntje Waalboer hadden echter wèl een dochter Maria Stooker. Zij kreeg kinderen in 's-Gravendeel samen met Jan Bastiaans in 't Veld vanaf het begin van de burgelijke stand in 1812. Diverse van hun kinderen stierven jong en slechts één dochter had zelf nakomelingen. Dat is waarschijnlijk de reden waarom Maria níet eerder was opgevallen.

De kinderen van Jan in 't Veld en Maria Stooker hadden de namen Bastiaantje, Teuntje, Harmen, Bastiaan en Elizabeth. Hiermee zijn Hermen Stooker en Teuntje Waalboer vernoemd en is Maria dus hun dochter. Voor vernoeming naar de onbekende ouders van Jan komen dan de kinderen Bastiaantje en Bastiaan in aanmerking. Echter, de naam Bastiaantje kwam ook voor bij de familie Stooker, want in het bovengenoemde hiaat tussen 1793 en 1799 werd rond 1798 nog een dochter Bastiaantje geboren, die op 7-8-1834 in 's-Gravendeel is overleden, 36 jaar oud, met in de overlijdensakte een vermelding van haar beide ouders. Daarmee wordt de periode waarin Maria Stooker geboren kan zijn teruggebracht tot de jaren 1794-1797 - of vóór 1788.

De bijlagen bij het huwelijk van hun dochter Bastiaantje op 5-7-1845 in 's-Gravendeel met Jan Tuk, weduwnaar van Lijntje Dirks de Ruiter (1813-1839), leveren aanvullende informatie. Haar vader wordt Jan Bastiaan in 't Veld genoemd. Daar hij in alle geboorte akten van zijn kinderen alleen Jan wordt genoemd, lijkt het aannemelijk dat Bastiaan hier als een patroniem kan worden gezien, een verwijzing naar de naam van zijn vader. Hij had immers ook een zoon met de naam Bastiaan. Ook bleek dat Jan op dat moment gedetineerd was in de strafgevangenis in Woerden, getuige een bijlage van 13-6-1845:

Jan Bastiaan in 't Veld, arbeider, gedomiliceert in 's-Gravendeel, doch thans gedetineerd in de strafgevangenis te Woerden, verklaarde toestemming te verlenen voor het huwelijk van zijne dochter Bastiaantje in 't Veld, van beroep boerenarbeidster en woonachtig te 's-Gravendeel, geboren uit zijn huwelijk met Maria Stoker, arbeidster te 's-Gravendeel, en zulks met Jan Pieterse Tuk, arbeider te 's-Gravendeel, meerderjarige zoon van wijlen Pieter Tuk en Adriaantje van der Plas, inder tijd echtelieden, ten einde hetzelve huwelijk eerlang wettiglijk kunne worden voltrokken.

Willem Jacobsz van Beveren (1457-1505)

Mijn voorouders zijn meest arme arbeiders, waar weinig over bekend is. Via de Strijense familie Van Driel blijk ik echter ook af te stammen van de Dordrechtse regenten familie Van Beveren. Tot die familie behoorde Willem van Beveren Jacobsz. (1457-1505), zoon van Jacob van Beveren Willemsz. en Elisabeth Dirc Springer Goetsdr. Van hem bestaat zelfs een afbeelding!

Willem van Beveren Jacobsz.
(1457-1505)

Mr. Willem de Beveren werd in 1484 secretaris van de stad Dordrecht. Hij trouwde in 1485 met Maria (†1514), dochter van Nicolaas van Bakel, burgemeester van Dordrecht, en Geertruid Screvels de Jode. Zij woonden in "de Gans" tot 1498, toen Willem dit huis verkocht aan muntmeester Blasius Bouquet. Daarna woonden zij in het huis "den Ouden Beer" in de Wijnstraat in Dordrecht, dat zijn vrouw bij dode van haar moeder was aangekomen.

In juni 1500 werd Mr. Willem van Beveren beleend met het Schroot-Ambacht en de zoutmaat in Dordrecht na het overlijden van Zoete van Beveren, zijn nicht. Tevens werd hij toen beleend met een visserij, strekkend van Dordsmonde in de Dubbel tot die Wale, naast Dubbeldam en Puttershoek enerzijds en Zwijndrecht anderzijds, en tot Barendrecht, na het overlijden van een ander familielid. Na Willem's overlijden gingen beiden in 1506 over op zijn zoon Jakob (†1510). Het is echter zijn zoon Nicolaas (†1529) waar ik van afstam.

Zie: M. van Balen: Beschryvinge der stad Dordrecht, 1677; Ons Voorgeslacht 1946; De Nederlandsche Leeuw 1909.

Arij Quartel van Cillaarshoek werd in 1899 bij Den Briel uit het water gevist

Op 9 mei 1899 bracht een visser in Den Briel het lijk mee van een oude man, die in de Maas was verdronken. De overledene werd geïdentificeerd als de 68-jarige Arij Quartel uit Cillaarshoek.

De Tijd, 10-5-1899

Arij Quartel werd geboren op 27-9-1830 in Westmaas als zoon van Jacob Quartel en Annigje Rozendaal. Hij had een oudere broer Koenraad Quartel (1826-1857).

Arij trouwde op 10-4-1856 in Westmaas met Pieternella Rozendaal, dochter van Pleun Rozendaal en Willemijntje Wildeman. Pieternella was geboren op 16-2-1828 in Strijen en overleed op 7-9-1896 in Maasdam. Veel kinderen van Arij en Pieternella stierven jong.