De krankzinnige Melis Naaktgeboren en zijn vrouw Aartje van Bree

Aartje van Bree werd geboren in Dubbeldam op 17 september 1814 rond 1 uur 's nachts als buitenechtelijke dochter van Adriaantje Naaktgeboren. Haar geboorte werd aangegeven door Arie van de Nadort, bouwman te Dubbeldam.

Aartje van Bree is de buitenechtelijke dochter van Adriaantje van Bree

Toen Aartje, 29 jaar oud, op 9 oktober 1843 in 's-Gravendeel trouwde met de 32-jarige Melis Naaktgeboren, werd in de huwelijksakte vermeld dat haar moeder, Adriaantje van Bree, getrouwd was met Cornelis de Kreek. Dat betekend dat Aartje een kleindochter is van Hermen Claassen van Bree (1764-1801) en Neeltje van der Linden (±1765-1823). Met Cornelis de Kreek kreeg Adriaantje nog een dochter IJfje en een zoon Hermen de Kreek (1832-1915).
Melis Naaktgeboren is geboren op 8 september 1811 en gedoopt op de 15e in 's-Gravendeel. Hij is een zoon van Maaijke Hendriks van der Giessen (±1785-1849) en Leendert Naaktgeboren (1783-1823), die weer een zoon is van Melis Bastiaans Naaktgeboren (1739-1825) en Jaapje Jacobs Wildeman (1741-1827).

In dit gedeelte van de huwelijksakte staat vermeld dat Aartje's moeder is getrouwd met Cornelis de Kreek

De natuurlijke vader van Caatje Stolk Vliegenthart

Caatje Stolk Vliegenthart werd geboren in IJsselmonde op 4-11-1812 's nachts rond half één als buitenechtelijke dochter van de 23-jarige “boere meijd” Elizabeth Vliegenthart. Elizabeth is zelf een dochter van Jan Vliegenthart en Maria Sparreboom, die worden vermeld in Caatje's trouwacte. Maria Sparreboom, laatst weduwe van wijlen Jan Vleghaar, deed ook de aangifte van de geboorte van Caatje en verklaarde toen niet te kunnen schrijven. Ook aanwezig bij de aangifte was vroedmeester Izaak Wuijster, die wel zijn handtekening zette.

Caatje's grootmoeder Marijtje Hendriks Sparreboom is - als minderjarige dochter, geboren in Ridderkerk - op 11-10-1782 in IJsselmonde in ondertrouw gegaan met meerderjarige jongeman Jan Vliegenthart (ook: Vlieg In 't Hart), geboren in Hendrik-Ido-Ambacht. Zij kregen samen 11 kinderen in de periode 1783-1802. Hun dochter Elisabeth Vliegenthart lieten zij Nederlands Hervormd dopen als Lijsbet op 18-10-1789 in IJsselmonde met doopgetuige Neeltje Huisert. Zij was geboren op de 15e. Haar vader Jan Vliegenthart is overleden op 4-4-1803.
Jan's weduwe Marijtje Sparreboom heeft zich op 23-6-1804 pro deo aangegeven om te trouwen met Jan Vleggaar(d), weduwnaar van Marija Naaktgeboren. Zij trouwden op 16 juli. Ruim een jaar later, op 12-9-1805, beviel Marijtje van haar jongste zoon, die zij op de 15e in IJsselmonde lieten dopen met de naam Leendert. Opnieuw weduwe geworden, is Marijtje Sparreboom als laatste getrouwd met Paulus Boer. Hij is overleden op 23-2-1818 in IJsselmonde, 65 jaar oud. Marijtje Sparreboom is overleden op 12-1-1820 in IJsselmonde, “omtrent 57 jaar” oud.

Caatje's moeder Elizabeth Vliegenthart is op 27-jarige leeftijd op 26-6-1817 in IJsselmonde getrouwd met de 31-jarige Willem Johan Lodewijk Westendorp, afkomstig uit Gendringen. Zij kregen samen nog 6 kinderen met de namen Theodora (1817-98), Jan (j†), Gerrit (1822-92), Maria (2x j†) en Pieter.
Elizabeth Vliegenthart is overleden in IJsselmonde op 16-6-1830 rond half 11 's morgens en was toen bijna 41 jaar oud. Haar oudste dochter Caatje was toen 17 jaar oud. Elizabeth's weduwnaar Willem Westendorp is 63 jaar oud geworden en overleden op 20-7-1849 in IJsselmonde.

Daar Elizabeth Vliegenthart haar buitenechtelijke dochter níet naar één van haar ouders heeft vernoemd, zal Caatje Stolk vernoemd zijn naar haar natuurlijke vader. Er was een zeeman Karel Stolk die is geboren op 25-6-1794 in Rotterdam als zoon van scheepstimmermansknecht Karel Stol(le) (†1818) uit Wolgast en zijn vrouw Anna Christina (“Antje”) Vrolijk uit Rotterdam, die aldaar woonden buiten de Schiepoort. Zij lieten hun op de 25e geboren zoon op 27-6-1794 in Rotterdam Luthers dopen met de namen Carel Johannes en de getuigen Jan Rogge en zijn huisvrouw Anna Brugge. Bij de geboorte van Caatje was deze Karel Stolk 18 jaar oud, dus 5 jaar jonger dan Elizabeth. Mogelijk waren zijn ouders tegen een huwelijk met Elizabeth. Pas een jaar nadat Elizabeth met Willem Westendorp is getrouwd, is deze Karel Stolk op 3-6-1818 in Rotterdam getrouwd met Hendrika Zeeman. Karel is overleden op 11-6-1830 in Rotterdam en is dus net geen 35 jaar oud geworden. Elizabeth Vliegenthart is 5 dagen later overleden.

2 zussen trouwden een Hermen Kranendonk in 's-Gravendeel

De zussen Cornelia en Pietertje van der Mast zijn allebei op 's-Gravendeel getrouwd geweest met een Hermen Kranendonk. 

Deze zussen zijn dochters van Johannis van der Mast, die werd geboren op 8-11-1792 in de Klundert als zoon van Martinus van der Mast en Adriana Cornelisse den Engelschen. Adriana is een nakomelinge van mijn voorouder Adriaan Peeters Nelemans uit Lage Zwaluwe.
Johannis van der Mast trouwde op 22-4-1818 in 's-Gravendeel met zijn eerste vrouw Adriaantje Naaktgeboren (1796-1828). Zij kregen samen kinderen, waaronder een dochter Jannetje van der Mast (1827-1867), die trouwde met Arie Tol, die na haar overlijden naar de VS vertrok.
Ongeveer 3 jaar na het overlijden van zijn eerste vrouw, is Johannis van der Mast op 9-7-1831 in 's-Gravendeel hertrouwd met de 36-jarige Cornelia de Vlaming. Zij is geboren op 18-2-1795 in 's-Gravendeel als dochter van Jan Hendriksz. de Vlaming. Zij was op 16-12-1818 in 's-Gravendeel getrouwd met Arij Leendertsz. Stam (1787-1829), een kleinzoon van mijn 18e-eeuwse voorouder Corstiaan Aartsz van Driel. Zij kregen 4 kinderen, waarvan er 3 de volwassen leeftijd zouden bereiken.
Met Cornelia de Vlaming kreeg Johannis van der Mast vervolgens nog eens 4 kinderen die wèl allen de volwassen leeftijd zouden bereiken. De tweede dochter, Cornelia van der Mast, werd geboren op 31-3-1834 in 's-Gravendeel. De jongste, Pietertje van der Mast, werd aldaar geboren op 15-4-1838, toen haar moeder al 43 jaar oud was.

Cornelia van der Mast trouwde op 25-jarige leeftijd op 2-12-1859 met Jan Sint Nicolaas (1833-1865), zoon van Arij Sint Nicolaas en Kleisje Pleunen de Vlaming (1801-1868). Zij kregen 3 kinderen: Cornelia (die stierf als baby), Klazijna (die 25 jaar oud werd) en Johannis (1860-1938), die is getrouwd. Het huwelijk van Cornelia met Jan Sint Nicolaas heeft slechts 5 jaar geduurd, want Jan is op 31-jarige leeftijd overleden op 3-3-1865 in 's-Gravendeel.

Pietertje van der Mast trouwde op 27-jarige leeftijd op 12-5-1865 in 's-Gravendeel met Hermen Kranendonk. Hermen is geboren op 28-5-1838 in 's-Gravendeel als zoon van Arie Kranendonk (1800-1873) en Jannigje Moret (1806-1847). Hij was vernoemd naar zijn grootvader Hermen Kranendonk (±1755-1811).
Pietertje is overleden op 9-6-1872 in 's-Gravendeel. Haar weduwnaar, Hermen Kranendonk, is op 20-3-1875 in 's-Gravendeel hertrouwd met de 30-jarige Pietertje de Jong, die nog geen 5 maanden later is overleden op 14 augustus. Hermen Ariensz. Kranendonk is overleden op 31-7-1896 in 's-Gravendeel, 58 jaar oud.

Cornelia van der Mast was op 30-jarige leeftijd weduwe geworden en is pas op 62-jarige leeftijd weer hertrouwd. Haar tweede huwelijk op 10-10-1896 in 's-Gravendeel was met de 63-jarige Hermen Kranendonk. Hermen was geboren op 1-4-1834 in 's-Gravendeel als zoon van Adrianus Kranendonk (1807-1880) en Cornelia van Gemert (1807-1863). Deze Hermen was vernoemd naar dezelfde grootvader als zijn neef, die getrouwd was met Cornelia's zus Pietertje.
Hermen was eerder getrouwd op 1-5-1858 in 's-Gravendeel met Neeltje de Vlaming (1829-1896), dochter van Jan Jansz. de Vlaming, die een broer is van Cornelia de Vlaming, de moeder van Cornelia van der Mast. Van de kinderen uit Hermen's eerste huwelijk met Neeltje bereikten Cornelia, Jan en Adrianus de volwassen leeftijd. Zijn dochter Cornelia Kranendonk (1861-1907) is in 1885 getrouwd met Arij Sint Nicolaas, een oomzegger van Jan, de eerste man van Cornelia van der Mast.

Arie de Bruijn verongelukte in 1882 op een molen

De 55-jarige Arie de Bruijn was op 15-8-1882 rond 7 uur 's avonds tijdens een onweersbui bezig op een molen in de buurtschap 't Visschertje in de omgeving van de Vissersdijk en de Noordendijk op het Eiland van Dordrecht. Daarbij viel hij uit de molen en kwam met zijn hoofd op een pomp terecht, wat hem zijn leven kostte.

Tilburgsche Courant, 20-8-1882

Arie de Bruijn werd geboren op 4-4-1827 in Dordrecht als oudste zoon van arbeider Adrianus de Bruijn (1802-1877) en zijn vrouw Tijsje Schouten (1800-1884), die beiden afkomstig waren uit Dubbeldam. Arie kreeg jongere broers en zussen met namen als Lena, Cornelis, Jacob, Dirk en Lijntje. Met hen heb ik een gemeenschappelijke voorouder in Arie Robbertsz Valk uit Arkel.

Het huiselijk geweld van Cleijs van der Graaf in IJsselmonde in 1737

In het Kwartaalbericht van het "Streekarchief Eiland IJsselmonde, jaargang 32, nummer 4, winter 2017" staat een transcriptie van Pieter den Hartog van 2 verklaringen betreffende een voorval van huiselijk geweld tussen Cleijs van der Graeff, enderzijds, en zijn vrouw Aegje Leenderts Hartogh en haar broer Pieter Hartogh, anderzijds. Hieronder volgt daarvan eerst een korte samenvatting.

Op 21 december 1737 werd een verklaring afgelegd door Cijtje Huijge Bootster, wede. van Leendert Aerts Hertog, out omtrent 82 jaren, wonende onder Oost-IJsselmonde. Zij verklaarde dat "voorleden sondag voormiddaags ontrent 10 à 11 uren" Cleijs van der Graeff was gekomen voor de huijsingen waar zich met haar dochter Aegje Leenderts bevond. Aegje was getrouwt met voorn. Cleijs van der Graeff, die begeerde binnen gelaten te worden. Haar dochter riep "jij sout de glazen laten maken die jij laast aan stukken heb geslagen". Cleijs van der Graef kwam toen hun huisje binnen en haalde een "bloot mes" te voorschuijn en riep dat hij haar dochter de muts van het hoofd zou rukken en hij zou haar tegen de deur en vloer hebben gesmeten en getrapt hebben. Haar dochter hield er een sneede aan over dwars over haar linker hand "ter lengte van ontrent een duijm". 

Arij Naaktgeboren, wonende mede onder Oost IJsselmonde, ongeveer 30 jaar oud, legde ook een verklaring af. De "voorledene sondag voormiddags ontrent 11 uren" kwam hij aan de Hordijk in de buurt van de huisinge van Pieter Hartogh, toen hij het jongetje van Pieter Hartog moord hoorde roepen, waarop hij stil stond. Hij bemerkte dat het geroep kwam van de werf van Cijtje Huijge en begaf zich daar naartoe. Daar aangekomen zag hij Cleijs van der Graeff met een "bloot mes" in de hand, die met "groote verwoetheijt" stond te steken naar Pieter Hartogh, "die zulks met een hout afkeerde". Cleijs had daarbij bij Pieter Hartogh een gedeelte van het eerste lit van zijn rechter pink afgesneden, waarna Cleijs eindelijk wat bedaarde.

Aagje Leenderts Hartogh (±1695-1780) was op 18-11-1719 in IJsselmonde getrouwd met Cleijs Pieters van der Graaf, een zoon van Pieter Franse van der Graaf (1667-1735) en Adriaentje Cleijsse Kranenburg (1664-1757). Dit kan heel goed een gearrangeerd huwelijk zijn geweest, want Aagje's broer Pieter Leenderts Hartogh was op 1-3-1722 in IJsselmonde getrouwd met Cleijs' zus Aeghie Pieters van der Graaf. Er volgde zelfs nog een 3e huwelijk tussen deze families, want Wouter Pieters van der Graaf ging op 28-9-1725 in IJsselmonde in ondertrouw met Niesje Leenderts Hartogh. Uit alle 3 deze huwelijken werden kinderen geboren.
Aagje, Niesje en Pieter Leenderts Hartogh waren kinderen van Leendert Aerts Hartogh (1658-1714) en bovengenoemde Cijtje Huijge Bootser (±1655-1743).

Pieter Jacob in 't Veld (4) verdronk in een sloot

Pieter Jacob, het 4-jarige zoontje van Bastiaan Aart in 't Veld en Johanna Aria den Boer, is in 1922 nabij zijn ouderlijke woning in de Sint Anthoniepolder in een sloot verdronken.

Limburger Koerier, 4-4-1922

Bastiaan Aart int 't Veld was een zoon van Pieter Jacob in 't Veld (1869-1940) en Leentje de Man en een kleinzoon van Aart in 't Velt (1840-1902) en Adriana Naaktgeboren (1843-1906). Een gemeenschappelijke voorvader van Pieter Jacob en mij is Coenraet Pietersz in 't Veld (±1585-±1633).

Adelborst Cornelis Michielsz Naaktgeboren rond 1700

Michiel Cornelisz Naaktgeboren werd in 1645 in Dubbeldam gedoopt als zoon van Cornelis Michielse Naechtiegeboren ook genaamd Meulenaar. Al gauw verhuisde Michiel naar Amsterdam, waar hij trouwde met Annetje. Zij was op 23-6-1644 in Amsterdam gedoopt als dochter van Huijbert Jansz van der Melse en Femmetje Barents. Michiel en Annetje lieten op 7-10-1674 in Amsterdam een zoon Cornelis dopen. Michiel werd op 11-11-1686 in Amsterdam begraven. Zijn weduwe, Annetje Huijberts, is aldaar begraven.

Cornelis Michielsz Naaktgeboren trouwde op 26-11-1695 in Amsterdam met Magdalena. Zij was op 10-9-1670 in Amsterdam gedoopt als dochter van Johannes Hoogevelt/Haagvelt en Baertje Jans van der Blijcke. Op 17-10-1703 in de Nieuwe Kerk in Amsterdam was Cornelis Naaktgeboren samen met Bertienna Blijkma getuige bij de doop van Bertieana, dochter van Andries Hooghvelt en Willemijna Steenwijk.

Cornelis Naaktgeboren werd schilder, mogelijk kunstschilder, maar hij was ook zeeman, net als zijn vader. Op 22-9-1698 voer hij uit op het schip “Spiegel” als Adelborst in dienst van de Kamer van Amsterdam. De Spiegel was een pinas, die in 1693 op de werf van Amsterdam voor de Kamer van Amsterdam werd gebouwd. Het schip had 3 masten en een lengte van 144 voet 8,25 duim en een breedte van 26 voet en 8,25 duim.
Het schip vertrok vanaf Texel onder leiding van schipper Jan Gerritsz van Bordeaux. Het deed Kaap De Goede Hoop aan van 24 februari t/m 20 maart 1699 en kwam op 25-6-1699 in Ceylon aan. Op 20-12-1699 vertrok de 'Spiegel' - tezamen met de 'Grimmestein' en de 'IJsselt' - uit Ceylon voor de retourreis. In 1702 werd Cornelis Michielsz Naaktgeboren gerepatrieerd.

Een Pinas schip

Bronnen: vocopvarenden.nationaalarchief.nl, vondel.humanities.uva..nl, www.vocsite.nl, stadsarchief.amsterdam.nl, Stamreeks Naaktgeboren door J.A. van der Giessen en P. Verdonk in "Gens Nostra" 1993. 

Simon Naaktgeboren is in 1719 op zee gebleven

Simon Naaktgeboren (1691-1719) voer uit voor de Kamer van Zeeland vanuit Rammekens aan de Westerschelde op 3-5-1718. Hij vertrok met het in 1712 gebouwde fluitschip "Strijkebolle" onder leiding van schipper Jacob Blauw. Als botteliersmaat assisteerde Simon de bottelier, die aan boord van een schip verantwoordelijk voor de inkoop van proviand en de rantsoenering daarvan.
Door storm, tegenwind of windstilte kon een reis veel langer duren dan gehoopt. Daarom werd er voedsel meegenomen dat gedurende lange tijd niet gevoelig was voor bederf, zoals scheepsbeschuit, spek, boter, olie, bier, in vaten gepekeld rundvlees en gedroogde granen en peulvruchten. 

Een Fluitschip

Gedurende de eerste 2 of 3 maanden van de reis liepen nieuwelingen vaak al schuurbuik en tering (tuberculose) op, waardoor ze rond liepen met bleke gezichten, blauwe lippen en gezwollen benen. Ook reumatische klachten kwamen veel voor door de koude en vochtige omgeving. Aan het begin van de 18e eeuw wist men nog niet dat de ziekte scheurbuik door een gebrek aan vitamine C kwam, maar dacht men dat het kwam door "onvoldoende lichaamsbeweging", "te zoute voeding" en/of "winterse koude" aan boord van een schip.
Het  fluitschip "Strijkebolle" deed Kaap de Goede Hoop aan van 24 augustus t/m 19 september en kwam op 26-11-1718 in Batavia in Indonesië aan. 

Op 7-7-1719 vertrok het in 1717 in Rotterdam gebouwde fluitschip "Slot van Kapelle" vanuit Batavia. Het schip verdween in een storm op 14-8-1719 in het Nauw van Formosa bij Taiwan. Twee begeleidende schepen, de Catharina en de Meeroog, verdwenen eveneens in de golven. Zo is Simon Naaktgeboren op zee "gebleven".