De 11 kinderen van Johannes van Diemen (1852-1904) stierven jong

Johannes - ook “Jan” - van Diemen was 51 jaar oud toen hij overleed aan “paralysis cordis” (verlamming ven het hart) op Nieuwjaarsdag 1904 in Loon op Zand. Gedurende zijn leven had hij gewerkt als arbeider en dagloner. Op 24 september 1900 hadden Johannes en zijn vrouw Jenneke Verhagen, wonend aan de Loonschendijk te Loon op Zand, een testament laten opmaken waarin zij elkaar benoemden tot enige erfgenaam van hun nalatenschap.

Jan van Diemen was 51 jaar oud toen hij overleed op Nieuwjaarsdag 1904 in Loon op Zand. 

Johannes van Diemen is geboren op 27 oktober 1852 in Capelle (NB) als jongste zoon van Geertrui Ophorst (1809-1854) en landbouwer Simon van Diemen (1810-1888), die weer een zoon is van mijn voorouders Gerrit van Diemen (1766-1845) en Maria Janse Paans (1771-1840).
Johannes van Diemen heeft in militaire dienst gezeten in de periode 1872-77. Op 23 augustus 1876 om half 10 's avonds werd de 24-jarige Johannes van Diemen opgepakt wegens openbare dronkenschap in Waalwijk. Hij was 1,65 m. lang. Zijn ogen, wenkbrauwen en baard waren bruin en zijn hoofd was kaal.
Johannes was 26 jaar oud toen hij op 6 oktober 1879 in Loon op Zand (NB) trouwde met de evenoude Jenneke Verhagen. Jenneke is geboren op 22 augustus 1853 in Capelle als dochter van Marijnus Verhagen (1816-1892) en Antonia Dolk (1819-1896), die weer een dochter is van Anthonie Dolk (1770-1858) en Jenneke Janse Paans (1779-1859). Deze Jenneke is weer een zus van bovengenoemde Maria Janse Paans. Daarmee zijn Jenneke Verhagen en Johannes van Diemen dus achternicht en -neef.

Johannes en Jenneke kregen samen 11 kinderen, die allen jong stierven:

1. Geertruida is geboren op 17-1-1880 in Capelle en aldaar overleden op 3-2-1880, 17 dagen oud.
2. Simon is geboren op 21-12-1880 in Capelle en aldaar overleden op 19-1-1881, 29 dagen oud.
3. Geertruida is geboren op 1-11-1881 in Capelle. Geertruida is op 15-jarige leeftijd overleden op 14-8-1897 rond 9 uur 's avonds in Loon op Zand.
4. Marinus is geboren op 11-12-1883 in Capelle en aldaar overleden op 17-5-1885, 1 jaar oud.
5. Elisabeth is geboren op 25-12-1884 in Capelle en aldaar overleden op 21-5-1886, 1 jaar oud.
6. Antonia is geboren op 8-1-1887 in Capelle en aldaar overleden op 28-3-1888, 1 jaar oud.
7. Elisabeth is geboren op 5-3-1888 in Capelle en aldaar overleden op 8-2-1889 in Capelle, 11 maanden oud.
8. Antonia is geboren op 26-3-1889 in Capelle en aldaar overleden op 5-2-1890, 10 maanden oud.
9. Simon is geboren op 15-5-1890 in Capelle. Simon was 1 jaar oud, toen hij overleed aan “convulsies” op 17-4-1892 in Loon op Zand.
10. Sientje is geboren op 18-3-1893 in Loon op Zand en aldaar overleden op 30-4-1894, 1 jaar oud. De oorzaak van haar overlijden werd omschreven als onbekend (“causa ignota”).
11. Simon is geboren op 9-8-1895 in Capelle en aldaar overleden op 6-10-1895, 1 maand oud.

Oudnederlandse Term: Gruttenbrij

Grutten is een benaming voor graan in gepelde en gebroken vorm. De in Nederland tot grutten verwerkte graansoorten waren van oudsher gerst of gort (wat gepelde gerst is), boekweit en haver.

Grutten werden voornamelijk gebruikt om er pap of brij van te maken, soms ook om waterige soep meer substantie te verlenen.
De hele korrels werden in water geweekt en gekookt. Daarna werd er karnemelk bij gedaan. Het zo verkregen gerecht werd gruttenbrij genoemd.
Wanneer de gruttenbrij koud werd, stijfde het op. Dan kon je er stukken van snijden en die weer opbakken. Die at je dan met stroop eroverheen. Dit gerecht werd in elk geval gegeten in de Hoekse Waard, op Goeree-Overflakkee en in de Alblasserwaard.

Bronnen: https://nl.wikipedia.org/wiki/Grutten en familietraditie.

Hier vind je een recept voor gebakken gruttenbrij.

Arend Warbie (1797-1867) was “kreupel”

In 1832 in Dordrecht was sprake van Arend Warbie, 35 jaar oud, ongehuwd, wonend in de Marienbornstraat. Hij was vrijgesteld van de landstorm wegens een “beengebrek”. De landstorm was een leger van bewapende burgers, opgericht in 1813 ter ondersteuning van het reguliere leger. Alle weerbare mannen tussen de 17 en 50 jaar oud dienden zich te organiseren in bataljons ter verdediging van de eigen omgeving. Er werd geen uniform voorgeschreven, maar iedereen diende een groene tak met bladeren op de hoed te dragen ter herkenning.

Arend Warbie is gedoopt op 6 augustus 1797 in Dordrecht als zoon van Anthonij Nijsse Warbie (1770-1816) en Pieternella Arents van Son (1770-1838). Arend's jongste zus Geertrui Warbie bereikte ook de volwassen leeftijd, maar diverse andere kinderen uit dit gezin zijn jong overleden.

Als volwassene had Arend een lengte van 1 el en 6 palm. Deze beschrijving is opgemaakt in 1838, wat betekent dat Arend 1,60 m. lang was. Zijn aangezicht was ovaal, zijn voorhoofd hoog en zijn kind rond. Arend's ogen, wenkbrauwen en haar waren bruin. Arend werd vrijgesteld van de national militie “uit hoofde van kreupel te zijn”. Hij had dus moeite met lopen.

Een deel van het Nationale Militie Certificaat van Arend Warbie waarop hij wordt beschreven als kreupel.

Pas op 40-jarige leeftijd op 14 februari 1838 in Dordrecht is Arend Warbie getrouwd. Zijn bruid was de 13-jaar-jongere Maria Andrée. Zij is gedoopt in Dordrecht op 10 oktober 1818 als dochter van Maria Gregoor (†1830) en Pieter Andrée (†1844). Maria Andrée was 3 jaar voor haar huwelijk - op 1 januari 1835 - bevallen van een dochter Frederika Matje Andrée.

Fopbertus Mijnlieff (1858-1941)

Eerder heb ik een blogpost geschreven over ene Elisabertus Bos (1888-1919) vanwege zijn opvallende persoonsnaam. Zo werd mijn aandacht ook getrokken door Fopbertus Mijnlieff.

Steenfabrikant Fopbertus Mijnlieff (1858-1941)

Steenfabrikant Fopbertus Mijnlieff is geboren op 2 februari 1858 in Nieuwerkerk aan de IJssel. Hij was 40 jaar oud toen hij op 11 oktober 1898 in Middelburg trouwde met Petronella Johanna Hermina Wijnne (1870-1936). Zij kregen kinderen Fopbertus (1899-1975) en Johanna Levina Antonia (1901-1996). Steenfabrikant Fopbertus Mijnlieff is overleden op Nieuwjaarsdag 1941 in Den Haag, 82 jaar oud.

Fopbertus is een jongere zoon van steenbakker Fopbertus Mijnlief (1827-1890) en diens eerste vrouw Trijntje Brunt (1827-1865). Zij trouwden op 17 juni 1852 in Bodegraven. Zij hadden ook een zoon Arie Mijnlief (1853-1921) die in Herwijnen op 27 juni 1879 trouwde met Catharina Arike Mijnlieff (1853-1916), dochter van Arie Jacobus Mijnlieff (1826-1901) en Adriana van Kerkwijk (1824-1895). Die Arie had een zoon Fopbertus Jacobus Mijnlieff (1880-1954).
De jonge Fopbertus was 7 jaar oud, toen zijn moeder Trijntje overleed. Zijn vader, de oudere Fopbertus, is in Bodegraven op 17 juni 1852 hertrouwd met Elizabeth van Dam (1835-1905). Met beide echtgenotes had hij kinderen. Fopbertus sr. is op 63-jarige leeftijd overleden in Nieuwerkerk aan de IJssel op 3 juli 1890.

Het Nieuws van den Dag, Kleine Courant, 7 juli 1890

De oudere Fopbertus Mijnlieff was geboren in Nieuwerkerk aan de IJssel op 23 mei 1827 als zoon van Arij Fopsz Mijnlieff (1800-1865) en zijn vrouw Christina Kooij (1795-1849). Die Fopbertus had een oudere broer Jan Forbertus Mijnlieff (1825-1876), die ongehuwd bleef. Hun zus Christina Margarita Mijnlieff (1834-1886) trouwde met Leonardus Fopbertus Mijnlieff (1836-1900), een neef van haar vader.

Oudnederlandse Term: Aftands Paard

Oorspronkelijk verwees de term "Aftands Paard" naar een paard zonder holtes in de snijtanden (vanaf 7 of 8 jaar oud). Kenners kunnen aan de vorm van de tanden en kiezen de ouderdom van een paard vrij nauwkeurig bepalen. Behalve dat de tanden slijten, gaan de tanden ook meer naar voren staan naarmate een paard ouder wordt. Aangezien dit bij alle paarden op ongeveer dezelfde wijze verloopt, kun je daar een leeftijdsinschatting op baseren.

Later is de betekenis van "Aftands Paard" in de spreektaal uitgebreid naar een oud, afgeleefd, versleten paard.

Nieuwsblad gewijd aan de belangen van de Hoeksche Waard en IJsselmonde, 29-11-1929

De uitdrukking "iemand aan de tand voelen" komt ook uit de paardenhandel. De betekenis is iemand ondervragen of proberen iemand informatie te ontfutselen. Wie een paard wilde kopen, bevoelde de tanden van het paard.

Bronnen: delpher.nl, ivdnt.org, paardenfanaten.nl, onzetaal.nl.