Kort Huwelijk - Adriana Bos (1838-51) en Teunis de Vos

De achternaam Bos staat in de top 15 van meest voorkomende namen in Nederland. De meeste mensen die Bos heten zijn dan ook helemaal geen familie van mij. Ook de Adriana Bos in deze blog post is in de mannelijke lijn géén familie van mij.

Adriana Bos werd geboren in Goudriaan op 12 augustus 1838 als oudste dochter van Jacob Bos (1809-1866) en Niesje de Pater (1809-1883). Adriana is vernoemd naar haar grootmoeder van vader's zijde: Adriana den Braanker (1777-1814) uit Noordeloos. De tweede dochter van Jacob Bos was Niesje, die werd geboren op 24 september 1839, eveneens in Goudriaan. De derde dochter was Metje Bos die 90 jaar oud werd. Verder waren er zonen Jacob en Fop Hendrik Bos die respectievelijk 87 en 27 jaar oud werden.

Op haar 19e trouwde Adriana Bos op 24 april 1858 in Goudriaan met de 31-jarige Teunis de Vos. Teunis is geboren op 21 juli 1826 in Giessendam als zoon van Gerrit de Vos en Annigje Kuiper. Teunis en Adriana kregen in Giessendam een zoon Gerrit Pieter op 12 maart 1859 en een zoon Jacob Willem op 9 maart 1860. Op 25 januari 1861 in Giessendam overleed Adriana Bos. Zij was slechts 22 jaar oud. Haar weduwnaar, Teunis de Vos, was 34 jaar oud. Hun huwelijk had nog geen 3 jaar geduurd.

Teunis Vos verkreeg toestemming om te hertrouwen met de zus van zijn eerste vrouw

Landbouwer Teunis de Vos was 4 jaar weduwnaar, toen hij in Giessendam op 26 april 1862 trouwde met de 25-jarige Niesje Bos, een zus van zijn eerste vrouw. Met Niesje kreeg Teunis nog 4 kinderen. Adrianus en Adriana de Vos stierven beiden als baby, maar Annigje en Niesje de Vos werden respectievelijk 83 en 77 jaar oud.

Tekkelina Koekkoek (1874-1952) uit Windeweer

Tekkelina Koekkoek is geboren op 25 mei 1874 rond 10 uur 's avonds in Windeweer bij Hoogezand in het zuiden van de provincie Groningen. Zij is de zesde dochter van Reinder Egges Koekkoek en Grietje Withaar (1834-1908) en werd vernoemd naar haar opa van moeder's zijde, Tekke Withaar (±1798-1887).

De geboorteakte van Tekkelina Koekkoek

Tekkelina werkte als naaister. Als jongste dochter was zij de laatste die ging trouwen. Haar zus Eggedina Koekkoek (1871-1951) is op 5 mei 1894 getrouwd met boerenknecht Oomke Broekema.  Tekkelina trouwde, 20 jaar oud, in Hoogezand op 7 juli van datzelfde jaar met boerenknecht Jan Bos^*. Jan is geboren op 26 mei 1871 in Muntendam als zoon van Albert Bos (1831-1902) en diens tweede vrouw Klasien Bloem (1831-1911). Albert werkte in zijn leven als arbeider, dagloner en koopman. Zijn eerste vrouw was Fennegien Koekkoek (1840-1868), wier vader ook Reiner Egges Koekkoek heette.

Elisabertus (1888-1919), de gebeten Bos

Bij de zitting van de arrondissements-rechtbank te Dordrecht van woensdag 21 juli 1909 werd 2 weken gevangenisstraf gevorderd tegen de arbeider Leendert L. te Klaaswaal, omdat hij in de nacht van 18 op 19 mei in een herberg aldaar Elisabertus Bos had mishandeld door hem opzettelijk van een stoel te trekken, op de grond te gooien en hem te slaan en te bijten. 

Dordrechtsche Courant, 22-7-1909

Elizabertus Bos was geboren op 4-2-1888 in Westmaas als vierde van de dertien kinderen van Wouter Bos (1838-1920) en Neeltje Noordhoek (1857-1926). Hij zal zijn vernoemd naar zijn grootmoeder van vader's zijde, Elisabeth Schutter (1815-1883). Via haar stamt Elizabertus af van mijn voorouder Paulus Jansz Hartigh (1683-1713) uit Strijen. Van vader's zijde behoort Elizabertus tot een familie Bos die in de 18e eeuw van Tricht via Oud-Alblas naar de Hoeksche Waard verhuisde.

Elizabertus Bos was arbeider van beroep. Hij is op 28-3-1913 in Numansdorp getrouwd met Dirkje Lena Boer. Zij werd geboren in Numansdorp op 24-4-1892 als dochter van Pieter Boer en Lena van Bergen.
Elizabertus is de vader van Neeltje, Pieter, Wouter, Lena (1915-2010) en Leendert Arend Jan Bos (1918-1943), die tijdens de oorlog aan de Birmaspoorweg moest werken en in Thailand is begraven.

De naam Jannigje onder mijn voormoeders - een korte vernoemingsreeks

Mijn doopnaam is Jannigje Nelly Willy. Mijn roepnaam is Joan. Ik heb het altijd een vreemde combinatie gevonden, maar mijn moeder heeft nu eenmaal ooit zo besloten.

Jannigje ("Jansje") Klootwijk
(1906-1965)

1. Mijn eerste naam, Jannigje, is een vernoeming van mijn vader's moeder, Jannigje Klootwijk (1906-1965), die acht maanden voor mijn geboorte aan darmkanker was overleden. Haar roepnaam was Jansje. 
2. Mijn tweede naam, Nelly, is een vernoeming naar een andere overledene, mijn moeder's oudste zus, Pieternella de Jong (1917-1960), roepnaam Nel, die altijd goed voor haar jongste zusjes had gezorgd. Als hulp in de huishouding had zij als tiener tuberculose opgelopen en daarna een zwakke gezondheid gehouden en niet oud geworden. 
3. Mijn derde doopnaam, Willy, is een vernoeming van mijn moeder's moeder.

Mijn oma, Jannigje Klootwijk, is weer vernoemd naar haar oma, Jannigje van Houweling (1857-1936), die getrouwd was met haar neef Genis Brand (1857-1930): Jannigje's moeder, Maria Aaldijk (1821-1898), was een volle zus van Genis' moeder, Adriana Aaldijk (1832-1874).

Handtekeningen van o.a. Jannigje van Houweling (1857-1936)

Jannigje van Houweling was het tiende van twaalf kinderen en dus is het onduidelijk naar wie zij kan zijn vernoemd. Een mogelijke kandidaat was een zus van Maria en Adriana: Jannigje Aaldijk (1827-1868). Deze Jannigje was de vierde van zes kinderen (voor zover mij bekend) en kan ook weer vernoemd zijn naar een tante van moeder's zijde, Jannigje Schoonderwoerd (1794-1822), die de zesde was van zeven kinderen. Verder terug kan ik geen verdere Jannigjes vinden in die tak.

Geertruij Quartel huwde Kristiaan Quartel, weduwnaar van Neeltje Quartel

In Klaaswaal woonde een Kristiaan Quartel wiens beide echtgenotes ook tot de familie Quartel behoorden. Zij stammen allen van Arij Dirksz. Quartel (±1705-1779) uit 's-Gravendeel. Arij is in mannelijke lijn een achterkleinzoon van mijn voorvader Dirck Cornelisz. Quartel en via zijn moeder is Arij een kleinzoon van mijn voorvader Pleun Pietersz. Dijckhuijsen uit Cillaarshoek. Ook Kristiaan's beide echtgenotes stammen van deze voorvaders.

Arij Dirksz Quartel (±1705-1779)
|
--------------------------------------------------------------
|	|			|
Maarten Quartel (1750-1826)	Adrianus Quartel (1741-)			Cornelis Quartel (1748-1824)
|	|			|
Arij Maartense Quartel (1773-1863)	Leendert Quartel (1771-1827)			Arij Cornelisse Quartel (1783-1829)
|	|			|
Neeltje Quartel (1808-1852)	×	Kristiaan Quartel (1815-1869)	×	Geertruij Quartel (1828-1869)

Kristiaan Quartel werd geboren op 7-2-1815 in Klaaswaal als zoon van Leendert Quartel (1771-1827) en diens tweede vrouw Maria Luijendijk (1793-1821). Hij is vernoemd naar zijn grootvader van moederszijde. In vrouwelijke lijn stamt Kristiaan af van mijn voormoeder Pleuntje Teunisse van der Weijden uit Klaaswaal.
Kristiaan had o.a. een zus Adriana Quartel (1819-1882), die in 1839 trouwde met Willem Bos (1810-1867), die behoort tot een Alblasserwaardse familie Bos.

Kristiaan Quartel trouwde op zijn 21e op 3-5-1836 in Mijnsheerenland met zijn eerste vrouw, de 27-jarige Neeltje Quartel. Neeltje was geboren op 29-12-1808 en gedoopt op 1-1-1809 in Klaaswaal. Haar ouders zijn Arij Maartense de Quartel (1773-1863) en Anna Huiberts Besteman.
Kristiaan en Neeltje kregen samen in de periode 1836-1848 negen kinderen. Drie jaar na de geboorte van haar jongste kind is Neeltje overleden op 31-3-1852 in Klaaswaal, 43 jaar oud. Zij werd nog 11 jaar overleefd door haar vader Arij de Quartel, die maar liefst 90 jaar oud werd.

Rotterdamsche Courant, 23-12-1863

Kristiaan is vijf jaar weduwnaar geweest voor hij op 17-4-1857 in Westmaas hertrouwde met de 28-jarige Geertruij Quartel. Zij is geboren op 30-7-1828 in Westmaas als dochter van Arij Cornelisse Quartel (1783-1829) en Zeewij van Alphen (1787-1865). Geertruij's eerste twee zwangerschappen eindigden in een doodgeboorte en haar zoon Leendert stierf jong, maar zij kreeg ook twee dochters die de volwassen leeftijd bereikten.
Geertruij Quartel werd slechts 40 jaar oud en is overleden op 31-1-1869 in Klaaswaal, 13 dagen na de geboorte van haar jongste kind. Haar weduwnaar, Christiaan Quartel, overleed nog geen 3 maanden later op 18-4-1869 in Klaaswaal en was 54 jaar oud.

Dirk de Kreek (31) en zijn zwangere, 16-jarige bruid

De Dirk de Kreek in dit verhaal is geboren op 29-9-1828 in 's-Gravendeel. Hij had een oudere broer Bastiaan de Kreek (1826-1907). Beiden zijn zonen van Annigje Troost en Cornelis de Kreek. Hun grootouders van vader's zijde zijn Bastiaan Pietersz. de Kreek (1742-1813) en Adriaantje van der Giessen (±1763-1857). Adriaantje is een dochter van Arij Arijens van der Giessen (±1730-1799) en Maaijke Stam (±1738-1808). Maaike Stam is een dochter van mijn oudbetovergrootvader Teunis Cornelisse Stam (±1697-1782). Zij woonden allen in 's-Gravendeel.

Dirk's vader Cornelis de Kreek is al op 26-jarige leeftijd overleden op 30-1-1829 in 's-Gravendeel, toen Dirk 4 jaar oud was. Zijn weduwe Annigje Troost is op 15-6-1830 in 's-Gravendeel hertrouwd met Gerrit de Best (1800-1878). Dat huwelijk bleef kinderloos. Annigje is als weduwe overleden op 15-11-1888 in 's-Gravendeel, 86 jaar oud.

Nieuwe Vlaardingsche Courant, 17-11-1888

Dirk's oudere broer Bastiaan trouwde op 31-jarige leeftijd op 4-3-1858 in 's-Gravendeel met Eva van der Giessen (1833-1893). Vijf maanden na hun huwelijk werd hun oudste kind geboren. Daarna volgden nog vijf kinderen. Alle zes kinderen van Bastiaan zouden de volwassen leeftijd bereiken.

Dirk de Kreek was 31 jaar oud toen hij op 6-10-1859 in 's-Gravendeel trouwde met de zwangere, nog maar 16-jarige Elisabeth Reedijk. Elisabeth is geboren op 17-12-1842 in 's-Gravendeel als oudste dochter van Hendrik Reedijk (1815-1886) en Willemijntje van Ham (1817-1893), die 11 overlevende kinderen hadden uit zeker 16 zwangerschappen.
Elisabeth Reedijk, inmiddels 17 jaar oud oud, beviel na 4½ maand huwelijk op 28-2-1860 in 's-Gravendeel van een zoon Cornelis, vernoemd naar Dirk's jong overleden vader. Toen Elisabeth haar 20e verjaardag vierde had ze al 3 kinderen. In totaal heeft Elisabeth Reedijk 12 kinderen gekregen, waarvan er 8 de volwassen leeftijd bereikten en 7 zijn getrouwd.

Wijntje Bos (1844-94) uit Amerongen

De achternaam Bos staat in de top 15 van meest voorkomende namen in Nederland. De meeste mensen die Bos heten zijn dan ook helemaal geen familie van mij. Eerder schreef ik al over het echtpaar Gijsbert Janse Bos (1768-1832) en Wijntje Sukkel (1767-1839) in Veenendaal, waaraan ik níet verwant ben. Deze blog post gaat over hun kleindochter Wijntje Bos (1844-1894).

Wijntje Bos werd geboren op 6-9-1844 in Amerongen als vierde van twaalf kinderen van grutter Aart Bos (1808-1860) en zijn vrouw Sara Gijsbarta van Brummelen (1815-1888) uit Amerongen. Aart Bos was gedoopt op 20-3-1808 in Rhenen als zoon van bovengenoemde Gijsbert Bos en Wijntje Sukkel. Van Wijntje's jongere broertjes en zusjes zijn er twee op 1-jarige leeftijd overleden en werd Geertruida slechts 12 jaar oud. Alle overige broers en zussen bereikten de volwassen leeftijd.

Wijntje Bos en haar op 23-3-1846 in Amerongen geboren broer Antonie Bos verhuisden beiden naar Rotterdam. Wijntje trouwde in Charlois op 31-10-1867 met Jacob Arie van Gent. Hij is geboren op 6-9-1834 in Charlois, nadat 2 gelijknamige broertjes jong waren overleden. Zijn ouders zijn sjouwer Pieter van Gent (1806-66) uit Pernis en Jenneke van Ameide (1805-1841) uit Ridderkerk. Jacob Arie van Gent werkte aanvankelijk als timmerman in Charlois, maar later was hij in Spijkenisse werkzaam als brievengaarder.
Wijntje's broer Anthonie trouwde op 1-12-1881 in Rotterdam met Anna Maria Soetmulder (1850-1918) uit Rotterdam. Zij kregen een dochter Sara Gijsberta Anna Bos (1914-1951) en een zoon Pieter Bos (1885-). Antonie is overleden in Rotterdam op 16-12-1890, 44 jaar oud. Zijn weduwe is hertrouwd met Johannes van Loon jr.

Nieuwe Vlaardingsche Courant, 17-2-1894

Botteliersmaat Arij Bos uit Dordrecht is in 1711 in Azië overleden

Adriaan (Arij) Bos(ch) is op 4-5-1692 in Dubbeldam getrouwd met Cornelia de Ram. Zij lieten zonen Johannes en Wessel in Dordrecht dopen op resp. 8-2-1693 en 21-5-1694, maar beiden zijn overleden. Een dochter Commertina werd op 29-6-1695 in Dordrecht gedoopt. Opnieuw lieten zij zonen Johannes en Wessel dopen in Dordrecht op resp. 26-1-1698 en 7-8-1701.

Arij was op 26-11-1666 in Dordrecht gedoopt als Adriaan, zoon van Johannes (Jan) Bos en Commertje Baan. Cornelia is waarschijnlijk een dochter van Wessel Zachariassen de Ram en Neeltge Teunisdr. Ouboter, die op 20-8-1656 in Dordrecht zijn getrouwd.

Arij Bos is op 20-1-1710 uitgevaren als botteliersmaat op het jacht “Schonewal” voor de kamer van Zeeland. Er waren 152 zeelieden, 52 soldaten en 1 verstekeling aan boord. De taak van een bottelier aan boord van een schip was de inkoop van proviand en de rantsoenering daarvan. De bottelier voorzag de kok van de juiste hoeveelheid gort, erwten, bonen, kaas, zoutvlees, spek of stokvis. De bemanning verstrekte hij hun rantsoen water, azijn, dun bier en brandewijn. Arij Bos hielp de bottelier daarbij. De begunstigde van zijn salaris was zijn vrouw Cornelia de Ram.

Het jacht deed Kaap de Goede Hoop aan van 16 mei tot 5 juni 1710 en kwam in Batavia aan op 10-8-1710. Arij Bos is overleden in Azië op 3-9-1711.

Salaris en onkosten van Arij Bos uit Dordrecht

Welke Jan Bos uit Noordeloos huwde Marigje van der Hoek (1807-94)?

Afgaande op onderstaande reeks van gebeurtenissen, zou Marigje van der Hoek (31) zijn getrouwd met een overleden man:

• Jan Bos (26), zoon van Jacob Bos en Adriana den Branker, trouwde met Teuntje Alblas (17) op 25-10-1823 in Noordeloos. Teuntje Alblas was geboren in Lexmond als dochter van Teunis Alblas en Jantje de Jong.
• Jan Bos (36), zoon van Jacob Bos en Adriana den Branker, trouwde met Geertje Rouwerd (34) op 27-12-1834 in Noordeloos. Geertje was geboren in Hoogblokland als dochter van Dirk Rouwerd en Jenneke van Blokland.
• Jan Bos (40), zoon van Jacob Bos en Adriana den Branker en man van Geertje Rouwerd, is overleden op 25-11-1838 in Noordeloos.
• Jan Bos (41), zoon van Jacob Bos en Adriana den Braker, trouwde met Marigje van der Hoek (31) op 27-10-1838 in Ottoland. Marigje was geboren in Goudriaan als dochter van Arie van der Hoek en Jannigje Bos.

Dat kan natuurlijk níet. Verder onderzoek leverde de volgende aanvullingen op:

1. Zowel in de overlijdensacte (zie hieronder) van Jan Bos uit 1838, als in de trouwacte met Geertje Rouwerd van 1834, wordt níets vermeld over een eerdere echtgenote.
2. Op 12-6-1837 in Hoogblokland kregen Jan Bos en Teuntje Alblas samen nog een zoon Adriaan. 
3. Jacob Bos en Adriana den Branker lieten in Noordeloos 2 zonen dopen met de naam Jan: de eerste Jan is geboren op 1-10-1797 en gedoopt op de 8e en de tweede Jan is geboren op 23-11-1798 en gedoopt op 2 december. Een reden hiervoor kan zijn dat de vaders van Jacob Bos en Adriana den Branker beiden Jan heetten.

Overlijdensakte van Jan Bos, man van Geertje Rouwerd

Dan blijft nog de vraag welke Jan met welke echtgenote(s) trouwde. Ook die vraag blijkt vrij eenvoudig te beantwoorden. De Jan Bos die trouwde met Geertje Rouwerd en als eerste is overleden, blijkt qua leeftijd in 1798 geboren te zijn en de Jan Bos die twee maal trouwde blijkt qua leeftijd in 1797 te zijn geboren.

Aert Hendricksen Suckel in Veenendaal

In een notariële akte van 8-5-1701 stelden Marcelis Hendricksen van Kampen en zijn vrouw Maria Geurts, wonende in Stichts Veenendaal, als voogden aan over hun na te laten onmondige kinderen: Frederick Otten en Aert Hendricksen Suckel. Waarschijnlijk was Maria toen al ziek, want haar begraven werd aangegeven op 30-6-1701 in Veenendaal en op 30-4-1702 is Marcelis als weduwnaar hertrouwd met jongedochter Maria Jansen Bos.

Hendrick Aerts Sukkel werd op 8-9-1703 in Veenendaal gedoopt.

Bovengenoemde Aert Suckel was eind 17e eeuw getrouwd met Annitje Geurts, waarschijnlijk een zuster van bovengenoemde Maria Geurts. Aert Suckel en Annitje Geurts hadden samen de volgende kinderen:

1. Hendrick Aerts Suckel is in Veenendaal gedoopt op 19-5-1700 en jong overleden. Zijn begraven is mogelijk aangegeven in Veenendaal op 22-12-1701.
2. Geurt Aerts Suckel is gedoopt op 20-11-1701 in Veenendaal.
3. Hendrick Aerts Sukkel is gedoopt op 8-9-1703 in Veenendaal. Hij werkte als schippersknecht. Hendrik ging (1) in ondertrouw op 9-2-1727 in Veenendaal met Maria (Marichje) Evertse Slophoos: Hendrik Sukkel, j.m., soldaat onder ’t reg. van Baron van Haarsholte, en Marichje Everts, j.d., 3e gebod 9-2-1727. Marichje Evertse is een dochter van Evert Harmsen en Gerretien Teunis. Zij is gedoopt op 21-08-1697 in Veenendaal. Op 14-12-1742 in Veenendaal werd betaald voor het begraven van de vrouw van Hendrik Suckel. Hendrik ging (2) in ondertrouw op 24-11-1743 in Veenendaal met Hendrikje Willems van Ginkel: Hendrik Sukkel, wednr. van Marrigjen Everts, en Hendrikje Willems van Ginkel, j.d. beiden won. Veenendaal, 3e gebod 8-12-1743. Kinderen van Hendrick: Annetje (2x), Gerritje, Evert (2x), Aart en waarschijnlijk ook een zoon Geurt.
4. Aert Aerts Suckel is in Veenendaal gedoopt op 23-8-1705.
5. Cornelis Aerts Sukkel is gedoopt op 13-4-1707 in Veenendaal. Cornelis ging in ondertrouw op 24-2-1732 in Veenendaal met Wijntje Cornelisse (van) Egdom: Wijntje van Egdom, j.d., en Cornelis Sukkel, j.m., 3e gebod 24-2-1732 te Veenendaal. Kinderen van Cornelis: Aert, Cornelis (2x), Willem, Geurt en Annigje (2x).

Hendrik Sukkel is in 1743 in Veenendaal hertrouwd met Hendrikje van Ginkel.

Bronnen: HetUtrechtsArchief.nl, Brouwer's Utrecht Klapper, famgaasbeek.verwierdelaan.nl.

Frederijk Bos (1742-1811) in St. Petersburg

In Vriezenveen (nabij Almelo in Overijssel) was het bestaan karig rond 1700. Mensen leefden er van de landbouw, als boer of boerenknecht. Enkelen gingen op stap om als marskramer zaden en linnen te verkopen. Aanvankelijk deden ze dat in de regio, maar later trokken zij via Hanzewegen naar Duitsland. Uiteindelijk bereikten ze zelfs Sint-Petersburg in Rusland. Enkele Vriezenveners probeerden in Sint-Petersburg een nieuw bestaan op te bouwen en werden daarom in het Twents “Rusluie” genoemd. Meestal reisden zij per huifkar door Duitsland naar Sint-Petersburg. 

Een Vriezenvener die uiteindelijk in Sint-Petersburg bleef was Frederijk Bos (1742-1811). Hij wordt omschreven als wever, weefinstructeur en gewezen fabrikant. Frederijk Bos (1742-1811) was een zoon van Albert Alberts Bos en Aeltjen Jansen. Hij trouwde op 3-12-1766 in Vriezenveen met Klasijna de Vries, een dochter van Berend Jansen de Vries en Valina Raphuijs.
Frederijk en Klasijna hadden o.a. de volgende kinderen:

1. Berendina van den Bos is ged. 3-12-1766 in Vriezenveen. Zij is getrouwd op 15-4-1792 in Vriezenveen met Albert Berkhof, zoon van Berent Berkhoff en Alken Wijghers. Berdendina kreeg kinderen, was tapster en is overl. in Vriezenveen op 24-12-1825, 59 jaar oud.
2. Aaltjen Bos is ged. op 23-1-1774 in Vriezenveen. Zij bleef ongehuwd en is overl. in Sint-Petersburg in 1863. 
3. Valina Bos is ged. op 28-2-1779 in Vriezenveen. Zij is moeder van Fedoria Komovskii. Zij is waarschijnlijk in Sint-Petersburg overleden, datum onbekend.
4. Aalbert Bos is ged. op 17-3-1782 in Vriezenveen.
5. Adolf Bos is ged. op 16-12-1787 in Vriezenveen.

Sint Petersburg in Rusland

Ondanks dezelfde achternaam is Frederijk Bos geen familie van mij.

Bronnen: 

• Vereniging Oud-Vriezenveen. 
• De Hollandse Hervormde Kerk in Sint-Petersburg 1713-1927, deel III, blz.287.
• Foreign Churches in St. Petersburg and Their Archives 1703-1719, edited by Pieter Holtrop & Henk Slechte.
• Van Papier Naar Digitaal.

Beurtschipper Johannes Booij is in 1932 te water geraakt en verdronken

De 53-jarige beurtschipper Johannes Booij is op 1 september 1932 in Amsterdam aan de Oosterdoksteiger in het donker te water geraakt en verdronken. 

Haagsche Courant, 3-9-1932

Johannes Booij werd geboren op 7-10-1878 op De Slood in Hoogeveen als jongere zoon van schipper Jan Booij (1847-1921) en zijn vrouw Albertje Eshuis (1849-1920), die in 1869 in Hoogeveen waren getrouwd. Johannes is vernoemd naar zijn grootvader van moederszijde. Zijn grootvader van vader's zijde, schipper Albert Booij (1822-1891), was een zoon van Harm Alberts Booij (1797-1837) uit Hoogeveen en diens vrouw Grietje Alberts Hofman uit Dwingelo.

Kundertje Dijksman: van “moetje” naar echtscheiding

Op 8-3-1866 in Delft kregen Arij Dijksman (1823-1870) en Wilhelmina Frederika Austmann (1826-1908) een dochter Kundertje. Zij is vernoemd naar haar grootmoeder Kundertje van Wensveen, de vrouw van Cornelis Dijksman (1804-1848) die vanuit Hillegersberg naar Delft verhuisde. De stamvader van de Hillegersbergse familie Dijksman is mijn voorouder Arien Lenertsz Dijcxman. 
Kundertje's grootvader van moederszijde was Friedrich Wilhelm Austmann uit Soest in Duitsland, die in Zegwaard was gaan wonen. Kundertje's vader is overleden toen zij nog maar 4 jaar oud was. Kundertje's broertjes zijn allemaal jong overleden, maar haar zusters Dirkje Dijksman (1856-1917) en Wilhelmina Frederika (1862-1925) bereikten de volwassen leeftijd.

Het was enkele dagen na haar 17e verjaardag en Kundertje was waarschijnlijk al zichtbaar zwanger, toen zij op 15-3-1883 in Delft in ondertrouw ging met Hendrik Martinus Cornelis de Raad. Hij was geboren op 7-2-1864 in Delft als zoon van Adriana Johanna Muller en Evert de Raad (1834-1877), die een buitenechtelijke zoon was van Eva de Raad.
Hendrik Martinus Cornelis de Raad en Kundertje Dijksman trouwden op 20-3-1883 in Delft. Nog net geen 2 maanden later werd aldaar op 17-5-1883 rond 14:30 hun oudste dochter geboren: Hendrika Martina Cornelia de Raad. Een tweede dochter, Wilhelmina Frederika, werd geboren op 21-1-1885 in Delft.
Het lijkt erop dat Kundertje's huwelijk inmiddels al was ontspoord, want er werden verder geen kinderen meer geboren. Haar huwelijk werd ontbonden bij vonnis van de arrondissements rechtbank in Den Haag op 30-6-1891.

Delftsche Courant, 16-10-1891

Hendrik Martinus Cornelis de Raad is vervolgens hertrouwd met Alberdina Akkerman uit Groningen, maar ook dat huwelijk eindigde in een echtscheiding. Alberdina Akkerman is in Den Haag op 10-10-1900 hertrouwd met arbeider Jacob de Kleuver en ook dat huwelijk werd door echtscheiding ontbonden en als dusdanig op 18-3-1913 ingeschreven. 
Ondertussen was Hendrik Martinus Cornelis de Raad voor een derde maal getrouwd en wel op 29-11-1899 in Den Haag met Pieternella de Winden, weduwe van vleeshouwer Pieter Jan Rip. Met haar kreeg hij nog minstens 7 kinderen.

Delft

Kundertje Dijksman is op 26-3-1892 in de Pieterstraat in Delft bevallen van een buitenechtelijke zoon Adrianus, die op 2-jarige leeftijd zou overlijden. Vijf maanden later is Kundertje, inmiddels 26 jaar oud, op 31-8-1892 in Delft getrouwd met de 23-jarige schipper Johannes Hulst. Hij is geboren in Berkel en Rodenrijs op 12-8-1869 als zoon van Maria Heemskerk en Adriaan Hulst, die reeds in 1880 was overleden.
Tijdens haar tweede huwelijk beviel Kundertje Dijksman van nog 8 kinderen: Johannes jr., Maria, Dirkje Wilhelmina (1898-1952), Arij, Kundertje Johanna, Wilhelmina Frederika, Johannes Wilhelmus en Wilhelmus Hulst. Bij vonnis van 9-9-1904 werden de voornamen van hun op 5-8-1904 in Delft geboren dochter Wilhelmina Frederika veranderd in “Adriana Wilhelmina Frederika”.

De oudste dochter van Kundertje Dijksman uit haar eerste huwelijk, Hendrica Martina Cornelia de Raad, is op 19-jarige leeftijd getrouwd op 20-8-1902 in Delft met Johannes Adrianus van der Huijsen. Bij haar huwelijk waren haar beide, gescheiden ouders aanwezig. Bij het huwelijk van haar tweede dochter, de 21-jarige Wilhelmina Frederika in 1906 was alleen Kundertje aanwezig. Ook bij de huwelijken van haar zoon Johannes Hulst jr. op 10-12-1915 in Delft met Maria Anna Schouten en van haar dochter Maria Hulst op 3-11-1916 in Delft met Willem Houtman, was Kundertje aanwezig, samen met haar tweede man.

Hendriksje Cente Bos (1759-1811) overleed een dag na haar man

Mijn voorouders Cent Leenderts Bos (1723-1783) en Magteltje Reijerkerk lieten hun zesde en jongste kind, Hendriksje, in Numansdorp dopen op 29-7-1759. Hendriksje trouwde op dezelfde dag als haar broer en mijn voorouder Leendert Cente Bos (1755-1830); beiden trouwden in Numansdorp op 5-11-1786. Hendriksje's bruidegom, Gijsbert Cornelisse van Andel, was geboren in Almkerk in het Land van Altena, maar woonde inmiddels in Numansdorp.

Hendriksje Bos trouwde op 5-11-1786 in Numansdorp met Gijsbert van Andel

Gijsbert en Hendriksje kregen 4 kinderen: Cornelis (1789-1859), Magteltje (1792-1828), Johanna (1796-1877) en Cent (1801-1853). De jongste van hun kinderen was 9 jaar oud, toen Teunis Bartholomeus Vos op 24-1-1811 in Numansdorp aangifte deed van het lijk van Gijsbrecht van Andel, 50 jaar oud en nalatende 4 kinderen uit één huwelijk. De volgende dag, de 25e, werd door Jacob 't Jong als aflegger aangeifte gedaan van 't lijk van Gijsbert's weduwe Hendriksje Bos. Mogelijk zijn zij beiden aan een besmettelijke ziete overleden.

Hendriksje Bos overleed in januari 1811 een dag na haar man Gijsbert van Andel

Hendriksje en Gijsbert hebben het dus niet meer meegemaakt dat al hun 4 kinderen trouwden en ook weer kinderen kregen. In 1814 trouwde eerst zoon Cornelis met Anna van Rees en daarna zijn zus Magteltje met Jan van Rees, een halfoom van Anna. Johanna trouwde in 1833 met Abraham Baars en Cent in 1826 met Maaijke van Pel. Beide zonen hadden een zoon genaamd Gijsbert van Andel die de volwassen leeftijd heeft bereikt.

Gerrit van den Bosch en Burgje Schoonderwoerd

Gerrit van den Bosch en Metje Stekelenburg trouwden op 16-2-1751 in Vleuten. Als getuigen hadden zij meegenomen "Piter te Pess en Nel v.d. Bosch". Een jaar later, op 26-2-1752 in Vleuten, lieten Gerrit Teunisse van den Bosch en Metje Stekelenburg een dochter Anna R.K. dopen, waarbij Nol van den Bosch getuige was. Zij lieten op 31-3-1763 in Vleuten een zoon Wilhelmus dopen. Getuige bij die doop was Mari van Eijk. Dit paar liet op 28-4-1767 in Vleuten een zoon Joannes dopen, waarbij Gerrid van Roejen getuige was.

Gerrit van den Bosch was weduwnaar van van Megthildis (Metje) Stekelenborg, toen hij op 19-10-1771 in ondertrouw ging met Burgje Schoonderwoerd. Zij trouwden op 12-11-1771 in Haarzuilens. Op 17-11-1772 in Vleuten lieten zij een dochter Anna dopen, waarbij Klaasje Witkamp getuige was. Aaltje Schoonderwoert was op 3-7-1774 in Vleuten getuige bij de doop van hun dochter Erkje. Op 23-9-1776 in Vleuten volgde de doop van een 3de dochter, Megtel, die in Haarzuilens was geboren. Getuige bij die doop was Arie van den Bosch.

Kort na de geboorte van haar dochter is Burgje Schoonderwoerd overleden, want Gerrit van den Bosch hertrouwde op 4-11-1777 in Haarzuilens met Jannigje van Zeelst/Seijst. Getuigen bij het huwelijk waren Rijk Otten en Mie Jaspers. Met Jannigje liet Gerrit op 11-2-1780 in Vleuten een dochter Metje dopen, die was geboren in het Spijksebos. Getuige bij de doop was Toon van den Bos.
 

Cornelia Bos werd in een krankzinnigengesticht opgenomen

Cornelia ("Neeltje") Bos, weduwe van Cornelis Rijnhout, werd wegens krankzinnigheid verpleegd in het gesticht van Rotterdam. Op 26-9-1859 werd zij onder curatele gesteld.

Nederlandsche Staatscourant, 5-10-1859

Cornelia en haar man Cornelis Rijnhout hadden in december 1812 in Gouda een zoon Jilles gekregen. Cornelis Rijnhout was toen 27 jaar oud en baandersknecht. Het gezin woonde aan de Rozendaal in Gouda. In februari 1815 kreeg pijpenmaakster Neeltje Bos, wonend in de Cappenersteeg, een dochter Johanna, terwijl haar man Cornelis Rijnhout in militaire dienst was.

Gouda

Cornelis Rijnout is op 18-5-1843 in Gouda overleden, 56 jaar oud. Hij was een zoon van Jelles Rijnhout en Trijntje Fortuijn. De naar zijn grootvader vernoemde zoon Jilles was in 1844 in Gouda getrouwd met Elizabeth Marré en had met haar weer een zoon Cornelis gekregen. Jilles is overleden op 23-9-1850 in Gouda. 
Cornelia Bos zelf was 79 jaar oud, toen zij overleed op 15-11-1860 in Rotterdam.


Bronnen: delpher.nl, wiewaswie.nl, www.samh.nl.

Afstamming van de heren van Strijen

Afstamming van de middeleeuwse heren van Strijen is voor mij extra leuk omdat mijn ouders tegenwoordig in het dorp Strijen (ZH) wonen. In de middeleeuwen was Strijen een groot gebied. Zo is er nog een stukje ruïne van een toren van het kasteel van Strijen te vinden in Oosterhout (NB). Bij de beruchte Sint-Elisabethsvloed in november 1421 overstroomde het gebied. Daarna heeft het enige eeuwen geduurd voor het land deels weer op de zee werd herwonnen.

De ruïne van het kasteel van Strijen in Oosterhout rond 1656.

Van de middeleeuwse heren van Strijen is weinig bekend. De laatste Willem van Strijen (of Striene) zou in november 1294 zijn overleden. Hij had 2 wettige dochters, waaronder Aleidis, die de heerlijkheid Strijen erfde en getrouwd was met Nicolaas, heer van Putten. Willem had bij een minnares nog een zoon verwekt, Willem van der Weede. Wede of Weeda was een dorp met een groot kasteel. Beiden zijn verdwenen ten tijde van de Sint-Elizabethsvloed: "welk Weede, mettet Stam-Huys, is Verdronken in 'et Jaar 1421 door den grooten Zuyd-Hollandzen Inbreuk".

Johannes Biesheuvel (1899-1933) hing zich op in de gevangenis

Volgens de kranten kwam Johannes Biesheuvel uit een zeer goed bekend staande familie. Hij was op 21-10-1899 in Klaaswaal geboren als jongste zoon van Teunis Biesheuvel (1856-1931) en Barbara Bos, die afstamt van mijn voorouder Leendert Cente Bos (1755-1830).

Aanvankelijk was Johannes Biesheuvel machinist bij de Rotterdamsche Tramweg Maatschappij (R.T.M.), maar daar was hij ontslagen. Daarna heeft hij enige tijd een eigen autobustdienst op de eilanden geëxploiteerd. Door alcoholgebruik was hij echter aan lager wal geraakt. Geruime tijd woonde hij inmiddels in Rotterdam.

Johannes Biesheuvel werd op 4-1-1933 gearresteerd in een logement aan de Nieuwe Haven te Rotterdam, dat hij huurde, vanwege doodslag op de landbouwer De Reus bij een inbraak in diens boerderij in Numansdorp de dag ervoor. Johannes werd daar aangehouden samen met de 25-jarige varensgezel F. Lombach, geboren in Oud-Beijerland en wonend te Charlois in Rotterdam, die prompt flauw viel.


Het Volk, 5-1-1933

F. Lombach legde kort na zijn arrestatie een volledige bekentenis af. Hij was met Biesheuvel naar Numansdorp gefietst, waar zij zich naast de "Johanna Hoeve" hadden verstopt. Toen de 36-jarige boer Jan de Reus hen betrapte was een worsteling ontstaan. Daarbij viel een schot, waarna de Reus zich niet meer verroerde. Toen de vrouw van De Reus, Trijntje Pleuntje van Beek, vervolgens polshoogte kwam nemen, dwongen zij haar om de woning binnen te gaan en geld te geven. Nadat de vrouw hen wat geldstukken had gegeven, wist zij zich met haar 2 jonge kinderen op te sluiten in de slaapkamer. Vervolgens waren Biesheuvel en Lombach samen weer naar Rotterdam teruggefietst.

Gijsbert Bos en Wantje Sukkel in Veenendaal

De achternaam Bos staat in de top 15 van meest voorkomende namen in Nederland. De meeste mensen die Bos heten zijn dan ook helemaal geen familie van mij. Ook de familie Bos in deze blog post is niet verwant. Mijn aandacht werd in dit geval getrokken door de familienaam Sukkel.

Gijsbert Bos is gedoopt op 18-9-1768 in Veenendaal als zoon van Jan Morre Bos en diens eerste vrouw Fransje Japikse van der Haar. Gijsbert trouwde op 20-1-1793 in Renswoude met Wantje Sukkel. Wantje is gedoopt op 6-12-1767 in Veenendaal als dochter van Evert Hendrikse Sukkel en Aeldje Aelten.

Op 17-12-1810 zette Jan Morre Bos nog zijn handtekening.
Hij was in 1803 hertrouwd met Willemijntje Boonzaaijer.

Kinderen uit dit huwelijk:

I. Jan Gijsberts Bos, gedoopt op 28-4-1793 in Veenendaal. Jan is overleden op 5-5-1877 in Ede. Hij was landbouwer. Jan is pas op 1-5-1858 getrouwd met de 45-jarige Gerritje Zandsteeg, dochter van Aart Zandsteeg en Geertje Haalboom.

II. Mor Gijsberts Bos, gedoopt op 12-3-1797 in Renswoude. Mor is overleden op 18-3-1855 in Ede. Mor trouwde op 17-10-1835 in Ede  met Arisje Maassen van ’t Schut. Arisje is geboren op 30-8-1798 in Veldhuizen. Arisje is overleden op 01-06-1856 in Ede.

III. Aalt Bos, gedoopt op 10-3-1799 in Veenendaal. Aalt is aldaar overleden op 1-6-1865. Aalt trouwde aldaar op 22-11-1823 met Maria van Egdom, geboren op 10-5-1801 in Veenendaal. Maria is aldaar overleden op 16-4-1863. Kinderen: Gerritje, Gijsbert, Kornelis, Weintje en Willemijntje (1840-1917).

IV. Fransje Bos, gedoopt op 13-12-1801 in Veenendaal. Fransje trouwde op 29-11-1834 in Ede met de arbeider Cornelis Hijnekamp, zoon van tabakker Gijs Hijnekamp en Carolina Heijkamp.

V. Aaltje Gijsberts Bos, gedoopt op 7-10-1804 in Rhenen.

VI. Aart Gijsberts Bos, gedoopt op 20-3-1808 in Rhenen.

Gijsbert  Bos is overleden op 10-9-1832 in Ede. Wantje Sukkel is aldaar overleden op 13-1-1839. 

Matroos Cent Geerense Bosman (†1781)

"Cent Geerense Bosman uit Strien" trad op 27-8-1780 als matroos in dienst bij de V.O.C. voor de kamer van Zeeland op het schip "Slot ter Hoge", dat in 1776 in dienst was genomen. Dit zeilschip had een lengte van 150 voet en een laadvermogen van 575 last (1150 ton). De uitvaart was op bovengenoemde datum vanaf Fort Rammekens aan de Westerschelde op enkele kilometers ten oosten van Vlissingen. Lambert Arnout Halfman had als schipper de leiding over het schip. 

Het VOC-schip 'Slot ter Hoge' bij de Rede van Rammekens. 

De nieuw aan boord gekomen manschappen moesten zich bij vertrek een plaats aan boord zoeken en daarbij ging het er weinig zachtzinnig aan toe. Tierende en vloekende dekofficieren deelden met kwistige hand of een stuk touw "kwartiermeestersvermaningen" uit. Kisten werden 's nachts open gebroken. Een broek, kousen of schoenen konden tijdens de slaap 'verdwijnen'. En "door versuijm van sich te reynigen raaken ook veele besmet met ongediertens", schreef in 1729 Roelof de Witt, oppermeester van het schip de "Cornelia".

Een verre en lange reis, waarbij een schip meerdere maanden achtereen op zee bleef, bracht bijzondere gevaren mee voor de gezondheid van de bemanning. Een schip dat in augustus vertrok kon gebruik maken van oostenwinden om snel door het Kanaal te varen. Echter, rond de evenaar kon windstilte de reis enorm vertragen, waardoor een reis meer dan 30 weken kon duren. De "Slot ter Hoge" deed er maar 18 weken over om bij de Kaap aan te komen.