Elisabertus (1888-1919), de gebeten Bos

Bij de zitting van de arrondissements-rechtbank te Dordrecht van woensdag 21 juli 1909 werd 2 weken gevangenisstraf gevorderd tegen de arbeider Leendert L. te Klaaswaal, omdat hij in de nacht van 18 op 19 mei in een herberg aldaar Elisabertus Bos had mishandeld door hem opzettelijk van een stoel te trekken, op de grond te gooien en hem te slaan en te bijten. 

Dordrechtsche Courant, 22-7-1909

Elizabertus Bos was geboren op 4-2-1888 in Westmaas als vierde van de dertien kinderen van Wouter Bos (1838-1920) en Neeltje Noordhoek (1857-1926). Hij zal zijn vernoemd naar zijn grootmoeder van vader's zijde, Elisabeth Schutter (1815-1883). Via haar stamt Elizabertus af van mijn voorouder Paulus Jansz Hartigh (1683-1713) uit Strijen. Van vader's zijde behoort Elizabertus tot een familie Bos die in de 18e eeuw van Tricht via Oud-Alblas naar de Hoeksche Waard verhuisde.

Elizabertus Bos was arbeider van beroep. Hij is op 28-3-1913 in Numansdorp getrouwd met Dirkje Lena Boer. Zij werd geboren in Numansdorp op 24-4-1892 als dochter van Pieter Boer en Lena van Bergen.
Elizabertus is de vader van Neeltje, Pieter, Wouter, Lena (1915-2010) en Leendert Arend Jan Bos (1918-1943), die tijdens de oorlog aan de Birmaspoorweg moest werken en in Thailand is begraven.

3 mannen voor Lena Pieters de Geus (1789-1869) in Strijen

Deze blog post gaat over Lena Pieters de Geus uit Strijen, die drie maal trouwde en drie buitenechtelijke kinderen kreeg plus nog een flink aantal kinderen uit haar tweede huwelijk.

De eerste man van Lena de Geus heette Dirk Vermeer. Dirk was op 26-jarige leeftijd getrouwd op 15-5-1791 in Klaaswaal met de 36-jarige Adriana Legerstee. Zij is gedoopt op 26-6-1768 in Klaaswaal. Adriana was eerder, op 15-5-1791 in Klaaswaal, getrouwd met Pieter Claasz Schelling. Hij werd geboren op 4-3-1768 en gedoopt op de 6e in Westmaas. Zijn ouders zijn Maria Pieters van Sint Maartensdijk (1741-1805) en Claas Pietersz Schelling. Pieter Schelling en Adriana Legerstee kregen samen 3 kinderen: Neeltje, Claas en Marija Schelling, die op 1-3-1795 in Strijen werd gedoopt.
Dirk Vermeer is geboren op 3-2-1778 en gedoopt op de 8e in Westmaas. Zijn ouders zijn Antje Jans in 't Veld (1757-1807) en Johannes Dirksz Vermeer. Antje was als weduwe hertrouwd met Andries den Broeder (1756-1832).

Ondertrouwinschrijving van Dirk Jacobsz Vermeer en Leena de Geus in 1808 in Strijen.

Na het overlijden van de 10-jaar-oudere Adriana Legerstee, is Dirk Vermeer op 30-jarige leeftijd op 12-8-1804 in Strijen hertrouwd met Lena Pieters de Geus. Zij is gedoopt op 13-12-1789 in Strijen als dochter van Pieter de Geus (1750-1805) en Willempje Jacobs Herwijer^*. Het huwelijk van Lena de Geus met Dirk Vermeer heeft net geen 4 maanden geduurd.
Lena is reeds op 12-4-1809 in Strijen hertrouwd met Aart van de Nadort. Aart is waarschijnlijk rond 1784 in Wieldrecht geboren als zoon van Arij Aarts van de Nadort en Heiltje Cornelisse Molendijk. Aart was eerder op 13-3-1808 in Strijen getrouwd met Hilligje Westdijk, die binnen een jaar is overleden. Met Aart kreeg Lena diverse kinderen, waaronder een zoon Adrianus van de Nadort (1816-1884). Aart van de Nadort is overleden op 12-8-1825 in Wieldrecht.

Vernoemingsreeks van de voornaam Trijntje

Deze blogpost toont een vernoemingsreeks van de voornaam Trijntje,
beginnend in de 17e eeuw en eindigend in de 20e eeuw.

Trijntje Jans x 1672 Bergschenhoek Andries de Kat |

Johannes ("Jan") de Kat x Anna Gelderblom |

Trijntje de Kat (1705-1760) x 1720 Klaaswaal Bastiaan Niemantsverdriet |

Bastiaan Niemandsverdriet (1741-1812) x 1772 Numansdorp Adriaantje Maat |

Trijntje Niemandsverdriet (1772-1835) x Cornelis Molendijk |

Adriaantje Molendijk (1795-1868) x 1813 Strijen Teunis Herweijer |

Trijntje Herweijer (1818-1898) x 1844 Strijen Nicolaas Andreas Boudewijn |

Trijntje Boudewijn (1855-1926) x 1878 Strijen Jan Schelling |

Trijntje Adriana Schelling (1885-1946) x 1907 Strijen Cornelis Peter Dalm |

Cornelia Jacoba Dalm (1916-1990) x 1941 Strijen Dirk Seton |

Klara Trijntje Seton |

Trijntje Cornelia ("Trea") den Boef

Andries Niemantsverdriet (1819-70) uit Klaaswaal was krankzinnig

Bastiaan Niemantsverdriet (1793-1859) behoort tot de Klaaswaalse familie Niemantsverdriet, die afstamt van Bastiaen Cornelisse Niemantsverdriet en Lijntje Bastiaans van Es, die aldaar in 1702 zijn getrouwd. Bastiaan is aldaar geboren op 24-2-1793 als zoon van Andries Niemantsverdriet (1743-1817) en Lijsbeth Harthals. Bastiaan is zelf op 2-11-1813 in Maasdam getrouwd met Grietje Pieters Barendrecht (1795-1829) uit de Sint Anthoniepolder. Haar ouders zijn Pieter Huijge Barendrecht en Annetje Jans Barendrecht. Met haar kreeg Bastiaan 8 kinderen, waaronder Elisabeth, Pieter en Andries.

Klaaswaal

De Andries Niemantsverdriet uit dit verhaal werd geboren op 21-4-1819 in Numansdorp. Zijn moeder, Grietje Barendrecht, is overleden op 31-10-1829 in Klaaswaal, 34 jaar oud. Andries was dus 10 jaar oud, toen hij zijn moeder verloor. Andries was reeds 21 jaar oud, toen zijn vader, Bastiaan, is hertrouwd op 18-12-1840 in Klaaswaal met Aagje de Winter (1807-1889). Met haar kreeg Bastiaan nog 5 kinderen. 

De oudere zus van Andries, Elisabeth Niemantsverdriet (1816-1868), trouwde eerst in 1835 en vervolgens in 1857, waarna zij naar Westmaas verhuisde. De jongste volle broer van Andries, Pieter Niemantsverdriet (1828-1872), is pas op 31-3-1869 in Klaaswaal getrouwd en kreeg toen nog zonen Bastiaan en Cornelis, die beiden de volwassen leeftijd zouden bereiken. Andries Niemantsverdriet is echter nooit getrouwd. Hij werd onder curatele gesteld bij vonnis van de arrondissementsrechtbank te Dordrecht op 20-12-1869 wegens krankzinnigheid.

Nederlandsche Staatscourant, 30-12-1869

Op 51-jarige leeftijd is Andries Niemantsverdriet overleden op 24-11-1870 rond 5 uur 's morgens in het “Stads Krankzinnig- en Beterhuis” op N° 1046 aan de Lindegracht in Dodrecht. Zijn vader Bastiaan was reeds overleden op 28-5-1859 in Klaaswaal. Zijn broer Pieter is aldaar overleden op 23-2-1872, 43 jaar oud. Hun stiefmoeder, Aagje de Winter, en 2 halfbroers en een halfzus waren toen nog in leven.

Bronnen: WieWasWie.nl, Delpher.nl, FamilySearch.org, Families of South-Holland CD ("Klappers").

In 1751 overleed Lijsbet Groeneweg vóór haar bruiloft

De gaarder van Numansdorp vermeld bij het jaar 1751 dat op 16 april jongedochter Lijsbeth Groenweg zich aangaf om te trouwen met Gijsbert Verschoor, wonend onder Oud-Beijerland.

Inschrijving in de Gaarder van Numansdorp in het jaar 1751

De volgende dag gingen ook in Oud-Beijerland in ondertrouw: Gijsbert Arisz. Verschoor, j.m. geb. in Puttershoek en won. in Oud-Beijerland, met Lijsbeth "Groenewout", j.d. geb. en won. onder de Buitensluis (in Numansdorp). Bij deze trouwinschrijving staat vermeld: "deese hebben haar huwelijk wegens het overlijden van de bruid niet voltrokken".

Gijsbert was dus nog steeds jongeman toen hij op 12-1-1753 in Oud-Beijerland in ondertrouw ging met Kristina Jans Sluijteker/Sluijterik, die op 12-5-1723 in Oud-Beijerland was gedoopt als dochter van Jan Evertsz. Sluijteker en Philippine Pieters Rijsdijk. Met haar trouwde Gijsbert op 4-2-1753 in Oud-Beijerland. Zij kregen een dochter Marteijntje in 1754 en een zoon Kristiaan, die op 2-11-1755 in Oud-Beijerland werd gedoopt. Kristina is kort na de geboorte van haar naar-haar-vernoemde zoontje zijn overleden, want haar begrafenis werd betaald in Oud-Beijerland op 5-11-1755: ƒ2-0-0. 

In Klaaswaal is ondertrouwd op 19-11-1756: Gijsbert Arijsz Verschoor, wednr. van Christina Jansz Sluijter, won. in Oud-Beijerland, en Kaatje Arijsz Goudswaart, j.d. won. onder Klaaswaal. Zij zijn getrouwd te Klaaswaal op 12 december. Kaatje was een dochter van Arie Leenderts Goutswaart en Aaltjen Pieters Maaskant. Met Kaatje kreeg Gijsbert nog een dochter Annigje in 1762 en een zoon Arij. Deze Arij Verschoor (1768-1833) trouwde twee maal en had diverse kinderen. 

Gijsbert Verschoor was zelf op 22-1-1721 in Puttershoek gedoopt als zoon van Arie Aarts Verschoor en Martijntje Gijsberts Hofman. Via zijn moeder stamt Gijsbert Verschoor af van mijn voorouder Beatrix Cornelisse uit 's-Gravendeel. 

Gijsbert Steenhoek (1838-98) trouwde met 2 zussen

Gijsbert Steenhoek werd geboren op 28-6-1838 in de Sint Anthoniepolder in de Hoeksche Waard als zoon van Adrianus Steenhoek (1807-55) en zijn vrouw Teuntje van Luijck (1807-73). Teuntje beviel van 13 kinderen in de periode 1828-50, maar van die kinderen stierven er 8 vóór hun 2e verjaardag.

De kerk van de
Sint Anthoniepolder

Gijsbert was 24 jaar oud toen hij op 24-4-1863 in Zuid-Beijerland trouwde met de 28-jarige Adriaantje van Essen. Zij kregen 9 kinderen. De geboortes vóór 1870 waren in de Sint Anthoniepolder, de geboortes na dat jaar in de gemeente Maasdam. Adriaantje was 40 jaar oud toen zij is overleden op 21-10-1875, 15 dagen na de geboorte van haar jongste kind, dat haar slechts een maand overleefde. Van al hun 9 kinderen zouden er slechts 4 de volwassen leeftijd bereiken.

Na een slechts 2½ jaar durend huwelijk met zijn leeftijdgenote Willemijntje van der Grond trouwde de 55-jarige Gijsbert voor een 3e maal op 1-2-1894 in Maasdam met de 63-jarige Kornelia van Essen, een oudere zus van zijn eerste echtgenote. Kornelia was weduwe van Hendrik Schilperoord (1830-90) uit Oud-Beijerland van wie zij vier maal zwanger was, maar daarvan was nog slechts één kind in leven: Wijburgje Schilperood (1858-1904). 

Klaas den Tuinder (1850-1920) uit Klaaswaal trouwde 3 maal

De Klaas den Tuinder in dit verhaal werd geboren op 11-5-1850 in Strijen als enig kind van Arie den Tuinder (1821-1851) en Maaike Boender (1827-1905). Zijn vader is binnen een jaar na zijn geboorte overleden. Klaas' moeder is 2 jaar later hertrouwde met Adrianus van der Mast, die weduwnaar was van Teuntje Boender.

Klaas den Tuinder is op 16-4-1874 in Oud-Beijerland getrouwd met Trijnte Sabel (1850-1888) uit Klaaswaal. Zij kregen de volgende kinderen: Maaike, Elizabeth, Arie, Dora (2x), Neeltje, Wouter (j†), Woutje (j†), Huibert, Trijntje (j†) en Anna (j†). Truijnte is op 11-4-1888 overleden.

Klaas is hertrouwd op 14-9-1888 in Klaaswaal met Evertje Selle, de 44-jarige dochter van Pieter Selle en Gerritje Wentinck. Evertje was eerder op 17-2-1865 in Oud-Beijerland getrouwd met Maarten Groeneveld uit Vlaardingen. Vervolgens had Evertje een grote hoeveelheid kinderen gebaard, maar alleen haar dochters Kornelia Pieternella en Gerdientje Groeneveld bleven in leven. In september 1887 zocht de commissaris van de politie in Dordrecht naar de verblijfplaats van "Evertje Selle, geboren te Oud- Beierland den 14 Augustus 1844, verlaten huisvrouw van Maarten Groeneveld". Op 30-11-1885 in Den Haag volgde haar echtscheiding. Zo kon zij 3 jaar later trouwen met Klaas den Tuinder.

Waar Evertje Selle verlaten was door haar 1ste man, lijkt zij zelf haar 2de man te hebben verlaten. Op 11-12-1900 werd haar huwelijk met Klaas den Tuinder door de arrondissementsrechtbank in Dordrecht eveneens door echtscheiding ontbonden, waarbij Evertje's woon- of verblijfplaats onbekend was.

Waar bleef Bastiaan Pieters Munter uit Dubbeldam?

Wanneer mensen verhuizen lijken ze vaak verdwenen of jong gestorven. Zo lieten mijn voorouders Pieter Bastiaans Munter en Teuntje Anthonissen Duijser op 9-9-1725 in Dubbeldam een zoon Bastiaan Pieters Munter dopen, waar ik verder nooit iets over tegen was gekomen.

Op de website marechausseesporen.nl vond ik een Jan Munter, die in de periode 1851-1873 bij de marechassee zat en op 27-5-1822 in Strijen werd geboren. Bij www.wiewaswie.nl bleek dat hij een zoon was van Hendrik Munter (1772-1836) en Pleuntje de Jong. Zijn grootouders worden daar genoemd als Bastiaan Munter en Josijna van Vliet. Bij de Families Of South-Holland CD (de "Klappers") vond ik dat dit echtpaar op 11-10-1772 in Klaaswaal hun zoon Hendrik liet dopen, die behalve voornoemde Teunis ook nog zonen Bastiaan en Jan en een dochter Josina had, vernoemd naar haar grootmoeder. Bovendien werd Bastiaan met het patroniem Pieters aangeduid en liet hij ook nog een dochter Teuntje dopen. Josijna's ouders bleken Hendrik Jochems van Vliet en Aagje Cleme van Es te zijn, die Josijna op 8-11-1733 in Klaaswaal lieten dopen.

Bij gahetna.nl zocht ik de in de "Klappers" genoemde trouwinschrijving op. Bastiaan bleek afkomstig te zijn uit Dubbeldam en weduwnaar van Sijtje Korendijker.

Bastiaan Munter hertrouwde op 5 Mei 1765 in Klaaswaal met Josijna van Vliet.

Een Bastiaan Pieters Munter, afkomstig uit Dubbeldam, met een dochter Teuntje, dat is dus de zoon van mijn voorouders Pieter Bastiaans Munter en Teuntje Anthonissen Duijser. Hij was dus van Dubbeldam naar de Hoeksche Waard verhuisd - aan de overzijde van de rivier de Kil.

Johannes Biesheuvel (1899-1933) hing zich op in de gevangenis

Volgens de kranten kwam Johannes Biesheuvel uit een zeer goed bekend staande familie. Hij was op 21-10-1899 in Klaaswaal geboren als jongste zoon van Teunis Biesheuvel (1856-1931) en Barbara Bos, die afstamt van mijn voorouder Leendert Cente Bos (1755-1830).

Aanvankelijk was Johannes Biesheuvel machinist bij de Rotterdamsche Tramweg Maatschappij (R.T.M.), maar daar was hij ontslagen. Daarna heeft hij enige tijd een eigen autobustdienst op de eilanden geëxploiteerd. Door alcoholgebruik was hij echter aan lager wal geraakt. Geruime tijd woonde hij inmiddels in Rotterdam.

Johannes Biesheuvel werd op 4-1-1933 gearresteerd in een logement aan de Nieuwe Haven te Rotterdam, dat hij huurde, vanwege doodslag op de landbouwer De Reus bij een inbraak in diens boerderij in Numansdorp de dag ervoor. Johannes werd daar aangehouden samen met de 25-jarige varensgezel F. Lombach, geboren in Oud-Beijerland en wonend te Charlois in Rotterdam, die prompt flauw viel.


Het Volk, 5-1-1933

F. Lombach legde kort na zijn arrestatie een volledige bekentenis af. Hij was met Biesheuvel naar Numansdorp gefietst, waar zij zich naast de "Johanna Hoeve" hadden verstopt. Toen de 36-jarige boer Jan de Reus hen betrapte was een worsteling ontstaan. Daarbij viel een schot, waarna de Reus zich niet meer verroerde. Toen de vrouw van De Reus, Trijntje Pleuntje van Beek, vervolgens polshoogte kwam nemen, dwongen zij haar om de woning binnen te gaan en geld te geven. Nadat de vrouw hen wat geldstukken had gegeven, wist zij zich met haar 2 jonge kinderen op te sluiten in de slaapkamer. Vervolgens waren Biesheuvel en Lombach samen weer naar Rotterdam teruggefietst.

Klaartje Maartens Kluifhoofd, weduwe van Pieter Bos

Klaartje Maartens Kluifhoofd, weduwe van Pieter Bos te Nieuwenhoorn, bekent - t.b.v. haar nog minderjarige zoon Aalbrecht Bos - aan de weduwe en de voogden in de boedel van Jan Keiser een schuld van ƒ 500. Dat geld zal worden aangewend voor de koop van een huis met bakkerij te Klaaswaal t.b.v. genoemde zoon. Klaartje verbindt hiervoor al haar goederen.

Borgen zijn Pieter Maartens Kluifhoofd, schepen van Nieuw Helvoet, Hugo Bos schoolmeester aldaar, en Grietje Jans van de Polder, weduwe van Maarten Laurens Kluifhoofd, wonend te Nieuwenhoorn, en Kornelis Hoogwerf wonend onder Nieuwenhoorn. Getuige is Arie Groeneveld.

Deze schuldbrief werd op 22-7-1742 opgemaakt door notaris Pieter de Graeff Isaaksz.

Klaartje Kluifhoofd was op 11-8-1697 in Nieuwenhoorn gedoopt als jongere dochter van Maarten Lauwerens Kluifhoofd en Grietje Jans van de Polder. Op 20-8-1721 in Klaaswaal is zij getrouwd met Pieter Aelbregtsz Bos. Pieter was op 13-4-1698 in Nieuwenhoorn gedoopt als zoon van mr. Aalbregt Pietersz Bos(ch) en Maertje Willems van Dobbe. Pieter had een jongere broer Hugo en zowel Pieter als Hugo lieten een zoon dopen met de naam  Aalbregt. Bovengenoemde Aalbregt Bos werd gedoopt op 1-11-1722 in Klaaswaal en was dus nog net geen 20 jaar oud, toen zijn moeder een bakkerij te Klaaswaal voor hem kocht. 

Aalbregt Bos trouwde op 16-10-1746 in Klaaswaal met een 3½-jaar-jongere plaatsgenote, Jaapje Dirks Roobol. Zij lieten 2 zoons en 2 dochters dopen. 

Bovenstaande personen zijn geen familie. Bronnen: Archieven.nl, FamOfSH CD.

De moordaanslag op Lena de Zeeuw uit 's-Gravendeel in 1914

Lena de Zeeuw werd geboren op 10-6-1893 in 's-Gravendeel als dochter van Gerrit de Zeeuw (1866-1937) en Adriaantje Kleinjan, die op een gegeven moment met hun gezin naar Rotterdam verhuisden.

Het Centrum, 8-5-1914

Lena de Zeeuw woonde als naaister in Rotterdam in de Gouvernestraat no. 20b bij P. de Boer en zijn vrouw. Daar had zij kennis gekregen aan de manufacturier A. v. d. G. Jzn. uit Klaaswaal. Toen zij er echter achter kwam dat de man getrouwd was en een kind had, had zij hem een brief geschreven dat zij hem niet meer wilde zien.

De afgewezen vrijer wilde haar graag nog eens preken, maar Lena weigerde. Daarop kwam hij naar Rotterdam. Hij vond de deur open en liep naar boven. Na een korte woordenwisseling heeft hij zijn revolver, die hij vaak bij zich droeg, gepakt en 3 schoten op Lena gelost. Eén kogel trof haar aan de achterzijde van het hoofd, een tweede in de rug en een derde kogel in de borst. Lena zakte ineen. De vrouw des huizes probeerde haar hulp te verlenen; haar man was niet thuis. De dader vluchtte ondertussen, loste nog 2 schoten op de trap, en rende richting de Verlengde Kruiskade, waar hij de tram nam. De ernstig verwondde Lena de Zeeuw werd per brancard naar het ziekenhuis gebracht.
Eén van de kogels had Lena's lingerlong doorboord, waardoor een inwendige bloeding was ontstaan. Geruime tijd werd Lena in een ziekenhuis verpleegd en enige tijd verkeerde zij in levensgevaar. 

Rotterdamsch Nieuwsblad, 11-5-1914

De afgewezen vrijer, A. v. d. G. Jzn., een getrouwd man, was koopman in geweven stoffen en kwam uit Klaaswaal. Hoe heette hij voluit? Van der Grient? Van der Graaf? Van der Giessen? Van der Grond? Dat zijn allemaal namen die in de Hoeksche Waard voorkomen. Echter, een A. Jzn. in Klaaswaal bleek alleen voor te komen in de familie Van der Giessen. 

Manufacturier A. v. d. G. Jzn. uit Klaaswaal, 
Rotterdamsch Nieuwsblad, 9-5-1914

Arie van der Giessen werd geboren op 28-6-1888 in Klaaswaal als zoon van Joost van der Giessen (1863-1931) en Maria 't Hart. Arie trouwde 9-12-1909 in Nieuw-Beijerland met de aldaar in 1891 geboren Bastiaantje Cornelia van Ree. Hun huwelijk zou in Rotterdam worden ontbonden op 9-6-1939. Van dit paar heb ik één jonggestorven zoontje gevonden, dat in 1910 als baby overleed. Arie was 25 jaar oud ten tijde van de moordaanslag. 

De storm van januari 1576

In de nacht van 22 op 23 januari 1576 was er een zware storm. In veel plaatsen waaiden kerken, huizen, keten en molens om. Ook werden mensen bedolven onder ingestortte huizen. 

In zowel Beverwijk, Leeuwarden als Westmaas stortte een kerk in. De omgevallen kerk van Westmaas werd in de zomer van 1576 herbouwd en in 1650 vervangen door de huidige dorpskerk. 

Ook in Gent, Brugge en Luik liepen huizen en kerken veel schade op. De storm veroorzaakte ook een stormvloed, die het water in de Zuiderzee hoog opzwiepte, waardoor enkele dijken doorbraken rondom het IJ. In Leiden raakten mensen bedolven onder ingestortte huizen. 

Een tijdgenoot, ene Cornelis, schreef over de ramp: 

"dat op ten xxiii Januarij lestleden smorgens tussen vier en vijf uijren inden tijde 

als ick quam dat ons kerck om viel 

was een groote aertbeving 

ende op Claeswael is deselfde aertbevinge geschiet also die buijren daer seijden 

men hoorden in alle plaetsen met dage verdriet 

soe van kercken, huijsen keeten ende moelens die daer om gewaeijt waeren 

en oock op sommige plaetsen daer die menschen onder die huijsen waren doot gevallen 

soe in den Briel ende op andere plaatsen."

Den Briel in 1572 (4 jaar voor de storm)

 Zie: Bulletin 112 van de vriendenkring van het Streekmuseum Hoeksche Waard, juni 2010.