De vrouwen en dochters van Johannes van Grondelle (1816-75)

Johannes (van) Grondel(le) werd geboren op 6 april 1816 in Meeuwen (NB) als zoon van Willem van Grondelle (1786-1862) en zijn vrouw Neeltje van Beest (1790-1868). Johannes had oudere broers Jeremias en Pieter Dirk.
Johannes was als enige van het gezin die verhuisde naar de regio Rotterdam, waar hij als kleermaker aan het werk ging. Johannes' aangezicht was ovaal, zijn voorhoofd hoog en zijn kin rond. Zijn ogen waren grijs en zijn haar en wenkbrauwen waren bruin. Verder had Johannes “gebrekkige voeten”. Wegens deze lichaamsgebreken was Johannes vrijgesteld van de nationale militie.

Johannes (van) Grondel(le) had “gebrekkige voeten”

Schippersknecht Coenraad Mens uit Barendrecht viel in 1821 overboord

Coenraad Mens (24) en Emma (“Emmigje”) Monfrooij (19) trouwden op 8 januari 1820 in IJsselmonde. Coenraad is rond 1795 geboren als een zoon van Cornelis Mens en Pietertje Visser en is vernoemd naar zijn grootvader, de drie maal getrouwde Koenraad Mens (ook Mentz) uit de Zwaluwe. Emmigje is een dochter van Marijgje van Oosten (1779-1832) en Christiaan Monfrooij (1765-1838), wiens familienaam in verschillende spellingen voorkomt.

In IJsselmonde beviel Emmigje op 14 augustus 1820 van een dochter Pietertje. Al op 15 juli 1821 volgde een zoon Christiaan. Enkele maanden later, op 27 oktober, was schippersknecht Christiaan Mens op de Oude Maas aan het werk aan boord van het schip van schipper Cornelis Vermaas, toen hij overboord sloeg. Daarna heeft niemand meer iets van Christiaan vernomen. Zijn huwelijk met Emmigje had nog geen 2 jaar geduurd.

Pas in 1842 is Emmigje Monfrooij een proces gestart om haar verdronken man, Christiaan Mens, dood te laten verklaren. Toen werden oproepen gedaan in de Nederlandse Staatscourant, zodat hij zich kon melden, mocht hij toch nog in leven zijn. Kennelijk was zijn stoffelijk overschot nooit aangespoeld - of in elkaar geval niet als het zijne herkend.

Nederlandche Staatscourant, 16-6-1842

Op 14 maart 1840 in Barendrecht is Pietertje, de dochter van Coenraad Mens en Emmigje Monfrooij, in het huwelijk getreden met Arij Rijsdijk, geboren op 19 april 1815 in Ridderkerk. Arij is een zoon van Arie Jacobse Rijsdijk (1778-1840) en Jannigje Baas (1778-1875). Arij had een oudere broer Jacob Rijsdijk, gedoopt op 26-12-1802 in Ridderkerk. Deze Jacob en Emmigje Monfrooij bleken het samen goed te kunnen vinden.  

Jan Gerrits Streefkerk (1656-1739) uit Strijen trouwde 4x

Johannes (“Jan Gerrits”) Streefkerk was afkomstig uit Strijen in de Hoeksche Waard. Hij werd aldaar gedoopt op 8-10-1656 als zoon van Gerrit Cornelisz Streefkerk en diens vrouw Annichje ^*.
Jan woonde in Sluis in Zeeuws-Vlaanderen, toen hij - als weduwnaar van Amerensje Kempen - op 28-2-1687 in IJsselmonde in ondertrouw ging met Geertruijt (“Gerritje”) Verschoor, jongedochter, geboren en wonend te IJsselmonde. Gerritje is een dochter van Jan Dircxe Verschoor (†1698) en Annetie Ariens (†1727).

Jan Streefkerk en zijn 2e vrouw Gerritje kregen in Rotterdam de volgende kinderen:

1. Pieternelle is gedoopt op 8-4-1691 met getuigen [grootvader] Jan Dirckse Verschoor en Hilletje Verschoor. Zij is jong gestorven.
2. Pieternelle is gedoopt op 18-4-1692 met getuige Heijltje Verschoor. Zij zal jong zijn overleden.
3. Anna is gedoopt op 21-3-1694 met getuigen [grootvader] Jan Dirckse Verschoor, Jacob de Smiter en [grootmoeder] Anna Ariens. Jan Streefkerk op de Blaak liet een kind begraven op 14-2-1698 in Rotterdam.
4. Marija is gedoopt op 23-10-1694 met getuige Maijken Verschoor. Zij zal jong zijn overleden.
5. Johanna is gedoopt op 23-8-1699 met getuigen Johan Ketel, Jacob de Ruiter en [grootmoeder] Annetie Ariens. “Jan Streefkerken op de Blaak” liet op 18-9-1699 in Rotterdam een kind begraven.
6. Janna is gedoopt op 11-8-1700 met getuige Annetje Ariens de Jong [grootmoeder]. 
7. Johannis is gedoopt op 13-4-1704 met getuigen Johan Ketel, Johanna Stamper. Hij zal in de periode 1704-1707 zijn overleden.
8. Cornelis is gedoopt op 6-6-1706 met getuigen Abraham Kraeij en Susanna Stamper. Hij is waarschijnlijk in 1706 of 1707 overleden.

Jan en Gerritje woonden aanvankelijk op de Vissersdijk in Rotterdam. In 1697-1699 woonden zij “op de Blaeck”. In 1700 woonden zij in de Nieuwstraat. In de periode 1704-1707 woonden zij “bij de Mosseltrap”. Jan liet in 1704 twee kinderen begraven en ook in 1706 en 1707 liet hij een kind begraven. Het begraven van zijn vrouw Gerritje Verschoor gaf Jan aan op 20-11-1710 in IJsselmonde.
Jan Streefkerk woonde bij de “Steijger bij de Vlasmarct” in Rotterdam, toen hij aldaar op 18-10-1711 in ondertrouw ging met Anna Vermande, jongedochter van Gorinchem. Zij trouwden in november in Cuijk. Reeds op 24-5-1713 deed Jan Streefkerk in IJsselmonde aangifte van het begraven van zijn derde vrouw Anna.

Rotterdam rond 1640

Huwelijksketting van Martijntje Roest (1760-1794) tot Adriaantje Veldhoen (1794-1882)

Martijntje Roest werd gedoopt op 6-2-1760 in Lekkerkerk als dochter van Sijmon Roest en Pleuntje Flink. Martijntje trouwde op 12-5-1782 in IJsselmonde met Adrianus van Driel. Hij is aldaar gedoopt op 2-12-1753 als zoon van Fop Pieters van Driel (1719-1766) en Alida Mijnlieff (1722-1793), die in 1767 was hertrouwd met Leendert de Vlieger.
Martijntje Roest en Adrianus van Driel kregen een aantal kinderen, waarvan i.e.g. Fop, Alida, Simon en Pieter de volwassen leeftijd bereikten. De jongste, Pieter van Driel, werd geboren op 31-1-1794 in IJsselmonde. Drie weken later, op 20-2-1794 in Oost-IJsselmonde, is Martijntje's overlijden aangegeven. Zij was 34 jaar oud geworden.

Adrianus van Driel was 40 jaar oud toen hij weduwnaar werd. Hij is al na 6 maanden hertrouwd op 29-8-1794 in IJsselmonde met de 23-jarige Johanna Kooijman. Johanna is gedoopt op 25-8-1771 in IJsselmonde als dochter van Hendrik Kooijman (1743-1833) en Maaijke Oostdijk (1746-1786). Hendrik Kooijman is op 28-11-1790 in IJsselmonde hertrouwd met Florina Mijnlieff (1767-1814).
Adrianus van Driel en Johanna Kooijman kregen kinderen genaamd Maaike, Japhet, Florina en Elisabeth Kooijman in de periode 1799-1804. De getuige bij alle dopen was Johanna's stiefmoeder Florina Mijnlieff.
Het eerste huwelijk van Adrianus van Driel had 12 jaar geduurd, maar zijn tweede huwelijk duurde wel 22 jaar. Adrianus van Driel was waarschijnlijk net 63 jaar oud geworden, toen hij overleed op 1-12-1816 in IJsselmonde.

Johanna Kooijman was 45 jaar oud toen zij weduwe werd van de veel oudere Adrianus. Vier jaar later, op 25-11-1820 in IJsselmonde, is Johanna hertrouwd met de 23-jarige IJsbrand Lagendijk . Hij is geboren op 28-9-1797 en gedoopt op 1 oktober in IJsselmonde met getuige Jaantje van Oudheusden. IJsbrand's ouders zijn Neeltje van Oudheusden en Leendert Lagendijk.
De bruidegom was 26 jaar jonger dan de bruid. Aangezien de bruid al 49 jaar oud was, bleef dit huwelijk kinderloos. Het duurde wel maar liefst 27 jaar. Johanna zag alle 4 haar kinderen trouwen. Zij is op 76-jarige leeftijd overleden op 11-1-1848 in IJsselmonde.

Tweeling Annetje en Willemtje Huijser in Ridderkerk

Mijn voorouders Pieter Krijnen Huijser (1673-1739) en Geertruijd Pieters van Noort (1664-1733) zijn getrouwd op 16 september 1685 in Ridderkerk. Geertruijd was weduwe van Willem Janse Leeuwenburg (1657-1698) met wie zij 8 kinderen had gekregen. Met Pieter kreeg Geertruijd nog 4 kinderen ,waaronder de tweeling Annetje en Willemtje, die werden gedoopt op 27 juni 1700 in Ridderkerk met als getuigen Elijsabeth Jans en Arjaentje Jans Leeuwenburg.

Doopinschrijving van de tweeling Annetje en Willemtje op 27-6-1700 in Ridderkerk.

Willemtje Huijser trouwde op 4 mei 1721 in Ridderkerk met Dionijs “Nijs”de Lijster. Hij is gedoopt op 2-2-1687 in IJsselmonde als zoon van Pieter Pietersz. de Lijster en Marijtje Nijsse. Zij kregen samen 10 kinderen, waaronder 2 zonen met de naam Pieter, die beiden de volwassen leeftijd bereikten. De ene Pieter trouwde Grietje Pieters Geldtelder en kreeg dochters Maartje, Willemina en Marijgje. De andere Pieter trouwde Janna Pieters van Driel (1742-1816) en kreeg een groot gezin.

Annetje Huijser trouwde op 1 oktober 1724 in Ridderkerk met Pieter Willemse Verhoeven (±1701-1768) uit Sandelingen Ambacht. Zij kregen samen 8 kinderen, waarvan i.e.g. Willem, Pieter, Aagje, Gerrit en Geertje de volwassen leeftijd bereikten. De jongste, Geertje Verhoeven (1738-1797), huwde Cornelis Jans de Snoo (1732-1804) en zij zijn weer voorouders van mij via hun dochter Annigje.
Pieter Verhoeven is overleden in 1768. Volgens de huwelijksacte van haar kleinzoon Jan Cornelisz. de Snoo is Annetje Huijser overleden te Hendrik-Ido-Ambacht op 5 januari 1776.

Het begraven van Geertruijd Pieters van Noort werd op 1-5-1733 in Ridderkerk aangegeven. Dat van haar weduwnaar Pieter Huijser werd aldaar aangegeven op 7-3-1739. Dit echtpaar had ook nog een zoon Krijn en een dochter Elizabeth (1706-1782), die beiden trouwden en kinderen kregen.

Bronnen: NationaalArchief.nl, Verhoeven in Ons Voorgeslacht 2011.

Kaatje Smouter verdronk in de Waal in mei 1828

Kaatje Smouter, echtgenote van Philippus Streefkerk, verdween op 2 mei 1828. Op de 8e rond 2 uur 's-middags werd haar stoffelijk overschot gevonden in de rivier de Waal. Zij was omtrent 41 jaar oud. Haar weduwnaar deed aangifte van haar overlijden.

Kaatje Smouter is in mei 1828 verdronken in de Waal

Kaatje Smouter is gedoopt op 4 juni 1787 in Ridderkerk als dochter van Hendrik Smouter en Marigje Jansdr. van Vliet. Kaatje's broers en zussen waren Janna, Bastiaan, Jan en de postume Hendrika. Hun vader, Hendrik Smouter, is reeds in januari 1791 overleden, toen Kaatje 3 jaar oud was. Mogelijk was Hendrik al weduwnaar toen hij met Kaatje's moeder trouwde.

Kaatje's vader, Hendrik Smouter, is overleden in januari 1791.

Van Neeltje Stolk's 12 kinderen bereikte 1 de volwassen leeftijd

De Neeltje Stolk in dit verhaal werd geboren op 29-1-1853 in IJsselmonde als zesde van tien kinderen van Jan Stolk en Bastiaantje Kruithof. Jan Stolk was geboren op 25-1-1816 in IJsselmonde als zoon van Pieter Stolk en Klaartje Opmeer. Jan trouwde, 20 jaar oud, op 22-10-1836 in Oost-Barendrecht met de 17-jarige Bastiaantje Kruithof. Zij is geboren op 17-1-1820 in Groote Lindt als dochter van Pieter IJsbrandse Kruithof (1792-1865) en Neeltje Kornelisse den Bogter (1788-1828).
Jan en Bastiaantje kregen samen tien kinderen met de namen Pieter, Klaas, Neeltje, Klaartje, Bastiaantje en Jan. Acht van deze tien kinderen zijn vóór hun vijfde verjaardag overleden. Het enige andere overlevende kind van dit echtpaar, naast Neeltje, was de op 26-4-1849 in IJsselmonde geboren Klaartje Stolk.
Klaartje Stolk trouwde op 18-10-1872 in IJsselmonde met Bastiaan Kortland, een buitenechtelijke zoon van Johanna Kortland. Van hun kinderen bereikten Jacobus, Bastiaan en Cornelis Johannes Kortland de volwassen leeftijd. Klaartje is op 47-jarige leeftijd overleden op 30-11-1896 in IJsselmonde. Haar weduwnaar is hertrouwd en heeft haar 23 jaar overleefd.

De vader van Neeltje en Klaartje, Jan Stolk, is overleden in IJsselmonde op 8-1-1858 en was toen 41 jaar oud. Kort daarna beviel zijn weduwe, Bastiaantje Kruithof, van baby Pieter, die 7 maanden later is overleden. Bastiaantje is vervolgens op 22-10-1836 in Oost-Barendrecht hertrouwd met Pieter Tol (1825-1866), weduwnaar van Pleuntje van 't Hof. Pieter had een blozend aangezicht, hoog voorhoofd, spitse neus, blauwe ogen en zijn haar en wenkbrauwen waren blond.
Na zijn overlijden is Bastiaantje een derde maal getrouwd en wel op 15-4-1867 in IJsselmonde met Cornelis Rijerkerk (1818-1889), die ook al twee maal eerder getrouwd was geweest. Bastiaantje Kruithof is op 66-jarige leeftijd overleden op 28-3-1886 in IJsselmonde.

Neeltje Stolk is op 30-4-1870 in IJsselmonde getrouwd met Pieter van Houwelingen. Hij werd geboren op 16-1-1838 in IJsselmonde als zoon van Cornelis van Houwelingen (1806-1842) en Lena de Lijster (1815-1887). Neeltje en Pieter kregen samen twaalf kinderen met namen als Bastiaantje, Lena, Jan, Cornelis, Bastiaan en Leendert. Tien van hun kinderen zijn vóór hun vijfde verjaardag overleden. Hun zesde kind, een zoon Cornelis (1877-1896), werd 19 jaar oud. Alleen hun één na jongste kind, Bastiaantje Lena, bereikte de volwassen leeftijd. Bastiaantje Lena werd geboren op 21-9-1885 in IJsselmonde. Zij trouwde aldaar op 22-8-1907 met Arie Patijn (1888-1951) en kreeg i.e.g. een dochter Pietje Cornelia, die de volwasen leeftijd bereikte. Bastiaantje Lena van Houwelingen is overleden op 1-7-1935 in Rotterdam, 49 jaar oud.

Bronnen: WieWasWie.nl, FamilySearch.org.

Het uitgestelde huwelijk van Klaartje Opmeer en Willem van der Poel

Klaartje Opmeer werd gedoopt op 29-5-1791 in Rijsoord. Haar ouders zijn Jan Leendertsz. Opmeer en Marrigje Bastiaans Groeneweg. Klaartje had nichten Klaartje Bastiaans Opmeer en Claartje Gerrits Opmeer. Zij waren allen vernoemd naar hun grootmoeder Claartje Gerrits van Vliet, vrouw van Leendert Aartsz. Opmeer.
Klaartje Opmeer is op 24-jarige leeftijd op 12-5-1815 in Barendrecht getrouwd met Pieter Stolk. Pieter is geboren op 24-11-1785 en gedoopt op 4 december in Barendrecht. Zijn ouders zijn Dirk Stolk en Lijntje Andriesse de Geus. Als oudste zoon is Pieter vernoemd naar zijn grootvader Pieter Jacobsz. Stolk.
Klaartje en Pieter kregen op 25-1-1816 in IJsselmonde een zoon Jan. Op 31-8-1818 in Charlois deed Pieter aangifte van de geboorte van een dochter Lijntje om 2 uur die morgen. Er werd een dochter Maria geboren op 11-12-1819 in Oost-Barendrecht. Tenslotte deed Pieter Stolk op 19-11-1821 aangifte van de geboorte van zijn zoon Dirk op de 17e in West-Barendrecht.

Nog geen twee jaar later, op 27-10-1823 in Charlois, deed dagloner Willem van der Poel aangifte van de geboorte van een dochter Maria - op 25-10-1823 's-morgens om vijf uur - van hem en Klaartje Opmeer (33) met welke hij “eerlang staat te huwen”. Op 11-2-1825 aldaar volgde een zoon Johannis en op 15-2-1826 opnieuw een dochter Maria. Beide dochters zijn jong gestorven. Er volgde ook nog een zoon Pieter, geboren op 3-4-1827 in Charlois. Willem van der Poel deed weer aangifte, verklarend dat hij “voornemens is zich in den echt te begeven” met de moeder, Klaartje Opmeer (35). Inmiddels hadden zij samen 4 kinderen gekregen in 4 jaar tijd, maar waren zij nog steeds niet getrouwd. Mogelijk was Pieter Stolk verdwenen en hadden zij een verklaring van zijn overlijden nodig om te kunnen trouwen.

Willem van der Poel deed aangifte van de geboorte van een buitenechtelijke dochter.

Cornelis Corporaal (1797-1856) uit Zwijndrecht vocht bij Waterloo

Cornelis Corporaal werd gedoopt op 7-5-1797 in Zwijndrecht als jongere zoon van Matthijs Corporaal (1768-1804) uit Oud-Albas. Matthijs is overleden toen Cornelis net 7 jaar oud was. Cornelis' moeder was Teuntje Ariese van der Leer (1764-1851).  

Cornelis ging als 16-jarige op 16-3-1814 als soldaat in dienst bij het 6e bataljon infanterie van linie. In 1815 vocht hij - net als de latere koning Willem II - mee in de Slag Bij Waterloo, waar de Franse Keizer Napoleon definitief werd verslagen. Op 21-5-1816 verkreeg Cornelis Corporaal eervol ontslag uit het leger. 

De Prins van Oranje, de latere koning Willem II, met Nederlandse militairen in België.

Op 12-3-1824 in Meerdervoort trouwde Cornelis Corporaal met Neeltje Willems van Dalen (1798-1880), die eveneens uit Zwijndrecht kwam. Zij kregen de volgende kinderen: Matthijs (3x), Aagje (2x), Teuntje, Willem en Cornelis (2x). Hun dochter Teuntje trouwde 2 maal en had 7 kinderen, waarvan er enkele de volwassen leeftijd bereikten en trouwden.

Jan Hordijk (1840-95) uit Rhoon was een dief

Jan Hordijk uit Rhoon werd meerdere malen veroordeeld wegens diefstal. Hij was geboren op 24-4-1840 in Rhoon als jongere zoon van Cornelis Hordijk (1769-1842) en Saartje Soeteman (1810-1852). Jan stamt - net als ik - af van de rond 1700 in Puttershoek wonende Jacob Hordijk.

Op 17-4-1874 in Rhoon is Jan getrouwd met plaatsgenote Ingetje Groenendijk (1844-1884), die een dochter is van Bastiaan Groenendijk en Jannetje van Gelder. Jan en Ingetje kregen op 17-3-1876 in Dordrecht een zoon Cornelis Hordijk. Vervolgens werd hun echtscheiding geregistreerd op 24-9-1880 in Rotterdam. Ingetje is binnen een jaar op 20-7-1881 in Rotterdam hertrouwd met weduwnaar Adriaan Adams (1843-1899). Zij kreeg met hem nog een jong gestorven zoontje.

Rotterdamsch Nieuwsblad, 21-7-1881

Met Jan Hordijk lijkt het daarna mis te zijn gegaan. Op 5-12-1867 werd hij vanwege diefstal door het Provinciaals gerechtshof in Zuid-Holland veroordeeld. Daarna volgden veroordeling in Rotterdam in 1871, in Utrecht in 1877 en in Dordrecht in 1878. Op 11-12-1879 werd hij door het gerechtshof te 's-Gravenhage veroordeeld wegens diefstal van vee in de weide. De straffen betroffen 3 en 2 jaar gevangenisstraat, ½ jaar, 9 en 3 maanden celstraf en 5 jaar tuchthuisstraf.

Ingetje Buitendijk, verlaten huisvrouw van Arij Otterspoor

Ridderkerk, 19-10-1775:

Inventaris van de goederen nagelaten door Neeltie van Zoelen, weduwe van Pieter Huibertse Bakker, gewoond hebbende te Ridderkerk en aldaar overleden op 27 maart 1775, op schrift gesteld door mij, notaris, op verzoek van Leendert Bakker en Denijs Bakker, aangestelde executeurs, voogden en administrateurs in de boedel en goederen van voornoemde Neeltie van Zoelen, volgens haar testament door notaris Jan van Dijk te Hendrik Ido Ambacht, gepasseerd op 27 december 1774, op het aangeven van de voornoemde executeurs en aangeven en aanwijzen van Gerrit den Hoet en Jenneke Bakker, zijn huisvrouw, bij wie de overledene tot haar dood heeft ingewoond alsmede van Ingetie Buitendijk, eerst weduwe van Johannes Bakker en nu verlaten huisvrouw van Arij Otterspoor, bij wie enkele goederen van de overledene in opslag waren.

Ingetje Buitendijk en haar vertrokken man Arij Otterspoor waren op 7-3-1773 in Ridderkerk getrouwd. Ingetje was toen weduwe van Johannes Pieterse Bakker met wie zij in Ridderkerk kinderen had laten dopen met de namen Adriana, Marijgje, Pieter, Dammes (2x) en Neeltje. Ingetje was zelf op 3-1-1720 in Ridderkerk gedoopt als jongste kind van Dammis Pieterse Buitendijk en Marijtje Pieterse Schipper. 

Ridderkerk, 4-4-1755: 

Johannis Pieterzse Bakker, j.m. geboortig van Ridderkerk, hem sullende begeven ten huwelijken state met Ingetje Janse Buijtendijk, j.d. mede geboortig aldaer, geven hunner boedel aan onder 't classis van ses gulden, dus same: f12,-,-.

Ridderkerk, 21-11-1755: 

Testament van Johannis Pieterse Bakker en Jannigje Dammisse Buijtendijk, echtpaar, wonende alhier, benoemen elkaar tot universeel erfgenaam. Tot voogden over hun minderjarige kinderen worden benoemd Leendert Bakker, zijn broer, en Pieter Buijtendijk, haar broer.

Arij Otterspoor was afkomstig uit Noordeloos. Waarschijnlijk is hij aldaar op 17-1-1734 gedoopt als Arien, zoon van Gijsbert Teunisz. Otterspoor en Ariaantje Ariense Speksnijder.

Ingetje Buitendijk, weduwe van Johannes Bakker, trouwde op 7-3-1773 in Ridderkerk met Arij Otterspoor.

Bron: StadsArchief.Rotterdam.nl, GaHetNa.nl.

Voorvaderen van wielrenner Schalk Verhoef (1935-97)

In het kwartaalbericht van het Streekarchief Eiland IJsselmonde staat een artikel en de kwartierstaat van wielrenner, softbalcoach en frisdrankleverancier Schalk Verhoef (1935-1997). In 1955 werd de ca. 2 meter lange Schalk nationaal amateur-kampioen op de weg en won hij de Ronde van Zeeland. In 1957 werd hij derde op het wereldkampioenschap. In de periode 1958-61 reed Schalk als prof wielrenner en won hij o.a. een etappe in de Ronde van Nederland.

De kwartierstaat in het blad toont de voorouders van Schalk Verhoef tot en met Willem Pietersz. Verhoef (1811-1895) met vermelding van de namen van diens ouders. Ik heb daarop verder teruggezocht in de mannelijke lijn en toen bleek deze Schalk Verhoef een directe mannelijke afstammeling te zijn van mijn voorouder Pieter Willemse Verhoeven (†1768) uit Hendrik-Ido-Ambacht.

Hier volgt de naamreeks Verhoef/Verhoeven:

1. Schalk Verhoef, geboren op 5-8-1935 in Rotterdam, overleden aldaar op 18-1-1997.
2. Jacob Verhoef, geboren  in Rhoon op 10-1-1913, overleden op 26-7-1994 in Rotterdam.
4. Schalk Verhoef, geboren in Rhoon op 26-7-1874, overleden aldaar op 31-1-1959.
8. Gerrit Verhoef, geboren in Rhoon op 27-12-1841, overleden aldaar op 1-3-1915.
16. Willem Verhoef, geboren in Rhoon op 3-5-1811, overleden op 6-3-1895 in Heinenoord. Willem trouwde Maria Kroes (1811-1872) en Kaatje Snijders (1821-1910).
32. Pieter Verhoef, gedoopt op 23-7-1786 in Hendrik-Ido-Ambacht, overleden in Charlois op 23-3-1822. Zijn weduwe, Neeltje Pieters Molenaar (1789-1859), is hertrouwd met Gerrit Bestebreur (1791-1831).
64. Willem Verhoeven, geboren rond 1755, overleden op 1-12-1820 in Heerjansdam. Hij trouwde Lijntje Elderts Groenendijk (1758-1842).
128. Pieter Verhoeven was rond 1750 getrouwd met Jannigie Willems Penning(s) uit Rijsoord.
256. Pieter Verhoeven/van der Hoeve, gedoopt op 18-1-1702 in Hendrik-Ido-Ambacht, overleden in 1768, was getrouwd met Annetie Pieters Huijser, maar het is níet zeker of zij de moeder is van zoon Pieter.
512. Willem van der Hoeven, overleden rond 1703, gehuwd met Willempje Nijsse en Aeghjen Jans van der Leck (1662-1705), die de moeder is van zoon Pieter.
1024. Wouter Willemsz. en Joostie Cornelis, die op 24-6-1646 in Hendrik-Ido-Ambacht zijn getrouwd.

Bronnen:

• "Bekend op IJsselmonde: Wielrenner Schalk Verhoef" door Marcel Verhoef in: Kwartaalbericht Streekarchief Eiland IJsselmonde, Jaargang 33, nummer 2, zomer 2018
• "Een geslacht verhoeven met een tak Verhoef(f) op het eiland IJsselmonde" door C.J. Verhoeven in: Ons Voorgeslacht, Jaargang 66, 2011
• de.wikipedia.org
• www.stadsarchief.rotterdam.nl

Het huiselijk geweld van Cleijs van der Graaf in IJsselmonde in 1737

In het Kwartaalbericht van het "Streekarchief Eiland IJsselmonde, jaargang 32, nummer 4, winter 2017" staat een transcriptie van Pieter den Hartog van 2 verklaringen betreffende een voorval van huiselijk geweld tussen Cleijs van der Graeff, enderzijds, en zijn vrouw Aegje Leenderts Hartogh en haar broer Pieter Hartogh, anderzijds. Hieronder volgt daarvan eerst een korte samenvatting.

Op 21 december 1737 werd een verklaring afgelegd door Cijtje Huijge Bootster, wede. van Leendert Aerts Hertog, out omtrent 82 jaren, wonende onder Oost-IJsselmonde. Zij verklaarde dat "voorleden sondag voormiddaags ontrent 10 à 11 uren" Cleijs van der Graeff was gekomen voor de huijsingen waar zich met haar dochter Aegje Leenderts bevond. Aegje was getrouwt met voorn. Cleijs van der Graeff, die begeerde binnen gelaten te worden. Haar dochter riep "jij sout de glazen laten maken die jij laast aan stukken heb geslagen". Cleijs van der Graef kwam toen hun huisje binnen en haalde een "bloot mes" te voorschuijn en riep dat hij haar dochter de muts van het hoofd zou rukken en hij zou haar tegen de deur en vloer hebben gesmeten en getrapt hebben. Haar dochter hield er een sneede aan over dwars over haar linker hand "ter lengte van ontrent een duijm". 

Arij Naaktgeboren, wonende mede onder Oost IJsselmonde, ongeveer 30 jaar oud, legde ook een verklaring af. De "voorledene sondag voormiddags ontrent 11 uren" kwam hij aan de Hordijk in de buurt van de huisinge van Pieter Hartogh, toen hij het jongetje van Pieter Hartog moord hoorde roepen, waarop hij stil stond. Hij bemerkte dat het geroep kwam van de werf van Cijtje Huijge en begaf zich daar naartoe. Daar aangekomen zag hij Cleijs van der Graeff met een "bloot mes" in de hand, die met "groote verwoetheijt" stond te steken naar Pieter Hartogh, "die zulks met een hout afkeerde". Cleijs had daarbij bij Pieter Hartogh een gedeelte van het eerste lit van zijn rechter pink afgesneden, waarna Cleijs eindelijk wat bedaarde.

Aagje Leenderts Hartogh (±1695-1780) was op 18-11-1719 in IJsselmonde getrouwd met Cleijs Pieters van der Graaf, een zoon van Pieter Franse van der Graaf (1667-1735) en Adriaentje Cleijsse Kranenburg (1664-1757). Dit kan heel goed een gearrangeerd huwelijk zijn geweest, want Aagje's broer Pieter Leenderts Hartogh was op 1-3-1722 in IJsselmonde getrouwd met Cleijs' zus Aeghie Pieters van der Graaf. Er volgde zelfs nog een 3e huwelijk tussen deze families, want Wouter Pieters van der Graaf ging op 28-9-1725 in IJsselmonde in ondertrouw met Niesje Leenderts Hartogh. Uit alle 3 deze huwelijken werden kinderen geboren.
Aagje, Niesje en Pieter Leenderts Hartogh waren kinderen van Leendert Aerts Hartogh (1658-1714) en bovengenoemde Cijtje Huijge Bootser (±1655-1743).

Paulus Huijgen Kranendonk is verdronken op 7-12-1823

In een sloot aan de Lagendijk in Ridderkerk werd op 7-12-1823  het stoffelijk overschot gevonden van de 58-jarige Paulus Huijgsz. Kranendonk, Paulus was een half jaar eerder weduwnaar geworden van Cornelia Huijser.

Ridderkerk

Paulus Kranendonk is een zoon van Huijg Paulsz Kranendonk en diens tweede echtgenote Rijmpje Pleunen Leeuwenburg. Paulus is gedoopt op 15-12-1765 in Ridderkerk en verdronken gevonden in een sloot op 7-12-1823 in Ridderkerk. Paulus was getrouwd op 18-11-1792 in Ridderkerk met Cornelia Huijser, nadat zij op 26-10-1792 in Ridderkerk in ondertrouw waren gegaan. 

Zijn alhier in ondertrouw opgenomen Paulus Kranendonk, j.m. & Cornelia Huyser, j.d., beide geboortig van en wonende onder Ridderkerk. Zij zijn den 28 octob., den 4 & 11 November onverhindert geproclameert & op den 18 November in den H. Echt. bevestigt.

Het vinden van een achternaam kan een grote doorbraak zijn...

Onder mijn voorouders heb ik een Annetgen Ariens die is geboren rond 1640 in Ridderkerk. Omdat dat een veel voorkomende naam is, had ik weinig hoop ooit voorouders van haar te vinden, ook al had ze o.a. dochters met opvallende namen als Roockien en Ingetje. 

Toen kwam ik een acte tegen, opgemaakt op 19 maart 1732 in Rijsoord:
Annetie Ariense Kalis, weduwe van Aert Bastiaanse van den Kaa, wonende te Carnisse. Zij legateert 1/3 deel inzake de roerende goederen aan:
 - Haar dochter Annitie Aartse van der Kaa, getrouwd met Jafet Hendriksz in 't Velt.
 - De 4 kinderen van Rokie Aartse van der Kaa, met name Neeltie en Adriaantie, verwekt door Arij Pietersz Boender, en Annigie en Adriana, verwekt door Leendert de Lange.
 - Ingetie Aartse van der Kaa, getrouwd met Jacobus Leeuwenburg.

Ridderkerk

De onroerende goederen worden in drieën verdeeld.

Annetgen heeft dus de familienaam Kalis !!

Ook vond ik nog een oudere acte, opgemaakt op 23-12-1686 in Ridderkerk:
 - IJda Ariens Kalis, weduwe van Gerrit Pleune de Hen, 
 - Arien Ariensz Kalis hoog heemraad alhier, 
 - Aert van der Kade, getrouwd met Annitie Ariens Kalis, wonende in Barendrecht, 
 - Gerrit Pietersz Lijster, getrouwd met Trijntie Ariens Kalis, 
 - Gerrit Jansz Staes, getrouwd met Lijntie Arijens Kalis, 
 - Huijgh Woutersz van der Wael, getrouwd met Roockie Aerts Kalis en 
 - Willem Leendersz Mijnliefste, getrouwd met Jannitie Aerts Kalis, wonende te Ridderkerk voornoemd;
Zij zijn allen erfgenamen van Ariaentie Ariens Kalis. Blaes Gosensz Bom, weduwnaar van de voornoemde Ariaentie Ariens Kalis, en haar broers en zuster verklaren de nalatenschap met elkaar in goede harmonie te hebben verdeeld.

Vervolgens bleek Annetgen's dochter Roockien vernoemd te zijn naar haar grootmoeder Roockgen Arijens Cranendonck en over die familienaam hebben Sigmond en Slijkerman een dik boek geschreven, dus daarmee was ik meteen weer een aantal generaties verder terug!

Bron: StadsArchief.Rotterdam.nl.

Matroos Willem Sgravendeel (1737-66) uit Groote Lindt

Willem Sgravendeel werd gedoopt op 14-7-1737 in de Groote Lindt (ZH) als zoon van Govert Willemse Sgravendeel en Christina (Steijntie Teunis) de Vette, die waren getrouwd op 23-12-1736 in Heeroudelandsambacht. Steijntje was op 18-11-1711 in Heeroudelandsambacht gedoopt als dochter van Teunis Abrams de Vette en Maijke Ariens de Kievit. Willem's vader was op 7-10-1708 in Mijnsheerenland gedoopt als zoon van Willem Govertse Sgravendeel en diens eerste vrouw, Grietje Jacobs de Raadt.

Willem Sgravendeel voer op 8-8-1766 als matroos uit op het schip "Vrouwe Elisabeth Dorothea" voor de kamer van Amsterdam. Het schip was een 600 tonner met een lengte van 125 voet met 110 zeemannen en 41 soldaten aan boord. Het stond onder leiding van kaptein Willem Groeve.
Vanwegen verkeerde wind keerde het schip 2 maal terug naar Texel, eerst van 12 tot 15 oktober en vervolgens was het op de 31e weer terug. Eindelijk vertrok het definitief op 15-11-1765. Het deed de kaap aan van 4 tot 30 maart 1766 en kwam aan in Batavia op 24 juni. Willem is in Azië overleden op 8-8-1766. 

Een jaar later, op 27-11-1767, is het schip "Vrouwe Elisabeth Dorothea" bij Noord-Holland vergaan. In dat jaar werd ook een onderzoek ingesteld naar de gang van zaken in de hospitalen in Batavia naar aanleiding van extreem hoge hospitaalsterfte. Op 14-10-1767 werd gesteld "niet zonder reden [te] moeten twijfelen of voor de zieken die in dat [Bataviase] hospitaal komen, wel werd gedragen de nodige zorg [en] vooral of deselve wel werden voorzien van goede en deugdzame spijs en verdere benodigdheden". Ook was er te weinig kennis over tropische zieketen. Verder was de situatie zo dat de binnenregenten van de Bataviaanse hospitalen een vergoeding per patiënt kregen, waarvan hooguit tweederde aan voedsel werd uitgegeven; de rest verdween in eigen zak. 

Batavia

Bronnen: DordtenaZoeker.nl, V.O.C. opvarenden bij het nationaal archief, huygens.knaw, VOCsite.nl, P.H. van der Brug: Malaria en Malaise (De VOC in Batavia in de achttiende eeuw), De Bataafsche Leeuw, 1994.. 

Johannes Stolk (1850-1927) uit IJsselmonde

Johannes Stolk werd op 25-9-1850 te IJsselmonde geboren als zoon van Jan Stolk en Pietertje van der Blom. Zij stammen van een familie Stolk, die in de 18e eeuw in de omgeving van Ouderkerk a/d IJssel woonde. Johannes had een oudere broer Arie (1827-1864) en zussen Johanna, Cornelia, Pietertje en Plonia. Als jongeman werd Johannes Stolk ingehuurd om vervangende dienstplicht te doen bij het 4e regiment infanterie. 

Johannes Stolk in 1899

Vervolgens trouwde Johannes Stolk, 27 jaar oud, op 11-4-1878 in Charlois met Johanna de Jong (1853-1927) uit Kralingen. Zij was een dochter van Bartholomeus de Jong en Belia Broere (1825-1890) en de weduwe van Lambertus Verlangen (†1876) uit Beest. Van hem had zij een zoon Arie (1876-1881). Met Johannes kreeg Johanna de kinderen Belia, Pietertje (2x), Bartje (j†), Johannes (2x), Martina (1887-1942), Gijsje Bertha (1889-1960), Johanna Geertrui (1893-1909) en Jansje (j†). 

Op 22-3-1899 in Rotterdam trouwde hun oudste dochter Belia met Franciscus Suijkerbuijk uit Putten, waarbij een zoon Louis (†1920) werd erkend, die op 7-12-1898 was geboren. Later zijn ook Johannes' dochters Pietertje, Martina en Gijsje Bertha getrouwd.

Johannes Stolk was werkman van beroep en zijn laatste woonplaats was Rotterdam, toen hij op 27-9-1899 werd opgenomen in de strafkolonie Veenhuizen in Drenthe, omdat hij had lopen bedelen.
Johannes Stolk was toen 49 jaar oud, 168½ cm. lang met een bovenlijf van 92 cm. Hij had een gerimpeld aangezicht en zijn baard en haar waren lichtbruin en grijzend. Hij was bovendien hardhorend.

Zicht op het derde gesticht bij Veenhuizen.

Johannes Stolk is op 3-6-1923 in Rotterdam overleden, 72 jaar oud. Zijn weduwe heeft hem nog 3½ jaar overleefd. 

Bronnen: AlleDrenten.nl, rotterdam.digitalestamboom.nl. WieWasWie.nl.

“Mijn geliefde vader Roos Roos”

In Delpher viel mijn oog op een bericht in de “Nieuwe Rotterdamsche Courant” betreffende een man die - heel apart - Roos Roos heette:

Nieuwe Rotterdamsche Courant, 24-7-1849

Roos Roos werd gedoopt op 26-4-1795 in Ridderkerk als oudste zoon van Johannes Roosze Roos (1764-1819) en Adriana Janse Oudijn (1763-1833). Daarbij werd Roos vernoemd naar zijn grootvader, Roos Jansz. Roos, die in 1761 in Ridderkerk was getrouwd met Bastiaantje Jans Roos. Roos' overgrootvaders in de familie Roos waren Jan Jansz. Roos en Jan Arends Roos. 

Roos Roos is op 29-5-1818 in Ridderkerk getrouwd met Pieternella Kranendonk (1796-1832) en zij werden de ouders van Paulus en Johannes. Paulus stierf jong, maar zijn broer Johannes Roos (1820-1899) trouwde op 16-12-1842 in Ridderkerk met Niesje Kranendonk (1822-1891). Niesje Kranendonk en haar schoonmoeder Pieternella Kranendonk stammen beiden van Arien Pauwelsz. Cranendonck (1646-1708) en zijn vrouw Neeltje Leenderts Mijnlief (1650-1725) uit Ridderkerk. 

Johannes Rz. Roos was weer de vader van een ongehuwd gebleven Roos Roos (1855-1932). Met hem lijkt de mannelijke voornaam Roos binnen deze familie Roos te eindigen.

Bronnen: WieWasWie.nl, Digitale Stamboom Rotterdam, Delpher.nl, Families Of South-Holland CD (de "Klappers"), ir. C. Sigmond en K.J. Slijkerman: De Geslachten Cranendonck in Holland ca. 1400-1700, Rotterdam, 1992.

Het graf van Leendert Jacobsz Besemer in Hendrik-Ido-Ambacht

Deze grafzerk in de kerk van Hendrik-Ido-Ambacht toont het wapen van de familie Besemer.

Leendert Jacobsz. Besemer huurde in 1561 land te Hendrik-Ido-Ambacht van de weduwe van Jacob Gijsbertsz. Besemer (zijn moeder), van de weduwe van Aert Gijsbertsz. Besemer (zijn tante) en van Willem Jansz. te Oud-Alblas.

Leendert's ouders waren Jacob Gijsbertz. Besemer, die rond 1541 is overleden, en Heijltge Willems, die uit Ridderkerk afkomstig was. Leendert's oom, Aert Gijsbertz. Besemer, woonde in Oud-Alblas, waar hij in 1548 heemraad was.

Leendert Jacobsz. Besemer stierf op 24-6-1611 en werd begraven in de kerk van Hendrik-Ido-Ambacht.

In 1608 had de vrouw van Goosse Jacobsz een gebroken been

Dirck Pietersz, de zoon van Pieter Dircxsz Verschoor, had het gebroken been van de vrouw van Goosse Jacobsz veroorzaakt, zoals bleek op de rechtdag in IJsselmonde van 12 juni 1608:

Goosse Jacobsz, eijsscher contra Pieter Dircxsz Verschoor, verweerder. D'eijsscher eijscht indempnatie vande alsulcke veertich guldens als schoudt ende heemraden rechtelijk hebben belooft aen meester Jan Aelbrechtsz, cherugijn vuer het curereren zijnder huijsvrouwe gebroocken been alsoo t zelve faict door Dirck Pietersz zijn zoon is te werck gebrocht, concludeert daer op tot condempnatie cum expensis.
Heemraden ijsen dat partijen bijden anderen sullen compareren op hope van goet accoordt ende soo niet acoorderen sullen heemraden ter naester vierschaer wijsen ofte slagen als recht is. 

Goosse Jacobz benadrukte zijn eis nogmaals op de rechtdag op den thienden julius anno XVIC acht. De heemraden "condempneren den gedaagde inden eijs des aenleggers cum expensis". Pieter Dircxsz Verschoor moest dus betalen.