Kindersterfte in het gezin van Joost Zijderveld (1822-1893)

Mijn betovergrootvader Joost Zijderveld is geboren op 10 september 1822 in Meerdervoort bij Zwijndrecht. Zijn ouders zijn Willem Jooste Zijderveld (1794-1859) en Neeltje van Houwelingen (1792-1866). Neeltje is 11 maal zwanger geweest, maar van de broers en zussen van Joost bereikten alleen Hendrik (1825-1886), Jannigje (1828-1879), Willem (1830-1913) en Arie (1833-1896) de volwassen leeftijd.

Op 27-jarige leeftijd trouwde Joost Zijderveld op 19 januari 1850 in Krimpen aan de IJssel met de 22-jarige Ariaantje Hoeijenbos. De bruid is geboren op 18 oktober 1827 in Krimpen aan de IJssel als dochter van Adriaan Hoeijenbos (1790-1847) en diens tweede vrouw Willempje den Boef (1798-1869).
Joost en Ariaantje kregen samen een zoon Willem en een dochter Wilhelmina. De laatste is geboren op 25 juni 1851 in Hendrik-Ido-Ambacht. Ariaantje Hoeijenbos is aldaar overleden op 3 november 1851.  Haar dochtertje overleed op 6 maart 1852 en was toen 8 maanden oud.

Joost Zijderveld werkte als tuinman, toen hij op 33-jarige leeftijd op 20 maart 1856 in Hendrik-Ido-Ambacht is hertrouwd. Zijn bruid, Willempje Cornelia Stolk, is geboren op 6 maart 1836 rond 23:00 in Hendrik-Ido-Ambacht als dochter van Jan Stolk (1806-1868) en Sijgje Dijksman (1804-1868). Sijgje is 10 maal zwanger geweest en van haar kinderen bereikten er 6 de volwassen leeftijd.
Joost en Willempje Cornelia kregen samen nog 11 kinderen, waarvan er slechts 4 zijn getrouwd. De jongste zoon, Willem Cornelis Zijderveld (1878-1968), werd wel 90 jaar oud en was ook werkzaam als tuinman.

Joost Zijderveld is de vader van

De 102-jarige Peter de Zeeuw (1726-1828) uit Waspik

Dit is het verhaal van Peter Peterse de Zeeuw die werd is geboren in Waspik op 2 februari 1726 en een dag later aldaar R.K. werd gedoopt met als getuige zijn zus Dijmpna de Zeeuw (1706-1802). Dijmpna zou in 1731 trouwen met Peter Joosten Swart, weduwnaar van Johanna Hendrix Snijders.
Dijmpna is de oudste dochter en Peter de jongste zoon van Elizabetha Snijders (±1685-1771) en Peter Cornelisz. de Seeu, die op 12 mei 1703 in Waspik in ondertrouw waren aangetekend. Beide Peters zijn hoogstwaarschijnlijk nakomelingen van mijn 3-dubbele voorvader Cornelis Adriaens Seeu (±1560-±1641).

Peter Peterse de Zeeuw is op 30 juni 1748 in Zevenbergen getrouwd met Maria van Ginneken, jongedochter van Zevenbergen. Samen waren zij op 22-3-1763 in Waspik getuige bij de doop van een zoon van Peter's broer Cornelis. Maria van Ginneken is overleden in april 1780 in Waspik, toen Peter 54 jaar oud was.
Nog geen 2 jaar later is Peter op 28-1-1782 in Waspik hertrouwd met Maria Janse de Bont, jongedochter uit Waspik. Zij verkregen daarvoor een dispensatie wegens bloedverwantschap in de 4e graad. Ook zijn tweede echtgenote heeft Peter overleefd.

Arnhemsche Courant, 26-7-1827

Peter Peterse de Zeeuw had geen kinderen, maar wel vrienden. Toen hij de 100 al gepasseerd was, ging hij nog varen met een paar vrienden, die allen 80+ waren. Zingen deed hij ook.

Op 6 oktober 1828 in Waspik is Peter Peterse de Zeeuw overleden. Hij was toen 102 jaar, 8 maanden en 4 dagen oud.

Arnhemsche Courant, 18-10-1828

Sources: Delpher.nl, Salha.nl, WieWasWie.nl, GenealogieOnline.nl.

Zoutzieder Johannes de Bondt (1796-1871)

Johannes de Bondt werd geboren op 6-1-1796 en in Zwijndrecht gedoopt op de 13e als oudste kind van Kornelis de Bondt (1762-1812) en Maaike van Nugteren (1772-1849). Hij stamt af van mijn voorouders Joost Cornelisse de Bondt (±1680-1753) en Thomas Brullee. Hij kreeg 4 zussen en 2 broers, waaronder Cornelis de Bondt (1801-1873). Vader Kornelis de Bondt werd in de zomer van 1790 keetbaas en zoutmeter op een zoutkeet met vier pannen van de weduwe van Elias van Attenhoven.

Handtekening van Johannes de Bondt

Johannes was 16 jaar oud toen zijn vader op 49-jarige leeftijd overleed op 7-8-1812. Johannes de Bondt had een ovaal aangezigt, rond voorhoofd en rode kin. Zijn ogen waren blauw en zijn haar en wenkbrauwen waren lichtbruin. Hij werd uitgeloot van dienst bij de nationale militie. 

Op 27-4-1821 in Hendrik-Ido-Ambacht is Johannes de Bondt getrouwd met Jannetje de Jong. Zij was aldaar geboren op 17-11-1797 als dochter van de schoolmeester, Cornelis Teunisse de Jong, en diens vrouw Neeltje Elderts Pluim. Johannes' oudste zoon werd geboren op 13-7-1821 in Hendrik-Ido-Ambacht en werd met de naam Cornelis vernoemd naar zijn beide grootvaders. Een zoon Johannes volgde in Hendrik-Ido-Ambacht op 16-9-1822 rond 5 uur 's avonds. De volgende dag, bij de aangifte, werd bij Johannes de Bondt vermeld dat hij "zonder beroep" was. 

Opregte Haarlemsche Courant, 1-7-1823

Een zoutkeet van 4 pannen met 8 kuipen, 3 woestbakken, een waterbak, acht dennen, turfhokken en wat eenigzins verder tot een zoutziederij behoort, genaamd “Nooit Gedacht” staande en gelegen op het dorp Zwijndrecht aan de Westkeets-Haven met de Slijmput daarachter gelegen, werd in de zomer van 1823 te koop aangeboden. Daarbij werd nog vermeld dat na de koop de overdracht half augustus plaats zou kunnen vinden. Johannes de Bondt heeft deze zoutziederij gekocht. 
Op 27-7-1824, bij de aangifte van de geboorte op de 25e rond 4 uur 's nachts van zijn zoon Teunis, wordt Johannes vermeld als zoutzieder. Ook bij de geboorte van zijn dochter Neeltje op 17-11-1826 in Hendrik-Ido-Ambacht wordt Johannes vermeld als zoutzieder. In 1829 was ook nog een als baby overleden zoontje Pieter. 
Op 21-8-1841 in Zwijndrecht is Jannetje de Jong overleden, waarbij Johannes achterbleef als weduwnaar met 4 kinderen in de leeftijd van 14 tot 20 jaar oud. 

De veroordeling van grutter Cornelis de Bondt (1801-73)

De Cornelis de Bondt in dit verhaal werd geboren op 24-5-1801 en gedoopt op de 31e in Zwijndrecht. Zijn ouders zijn zoutweger Kornelis de Bondt (1762-1812) en zijn vrouw Maaike van Nugteren (1772-1849). Hij stamt af van mijn voorouders Joost Cornelisse de Bondt (±1680-1753) en Thomas Brullee. Hij had een oudere broer Johannes en 4 zussen. Zijn jongste broertje is waarschijnlijk jong gestorven. Cornelis' gelijknamige vader is overleden op 7-8-1812, 49 jaar oud. De jonge Cornelis was toen 11 jaar oud.

Cornelis' broer en zussen waren inmiddels allemaal getrouwd, toen Cornelis zelf op 1-5-1829 in Kralingen trouwde met Neeltje Dura. Neeltje was geboren op 5-4-1808 in Katendrecht en gedoopt op de 10e in Charlois. Haar ouders zijn Job Dura (1775-1818) en Heiltje Oosthoek (1778-1851).
Met Neeltje Dura kreeg Cornelis 5 kinderen: Cornelis (1830-1910), Job (1832-1876), Johannes (1833-1843), Heiltje (1835-1927) en nakomer Johannes (1849-1903).

De Dordrechtsche Courant, 21-11-1843

Cornelis de Bondt, grutter, winkelier en koopman te Zwijndrecht, ging eind 1856 failliet. Daarom werden zijn crediteuren opgeroepen zich te melden met bewijzen van hun vorderingen. In maart 1857 werd een publieke verkoop georganiseerd, waarbij zijn grutterswaren, winkelgereedschap en meubelen zouden worden verkocht. Ook te koop waren een hooischelf en een wit paard van het vrouwelijk geslacht.

De Dordrechtsche Courant, 1-1-1857

Een drieling in de familie De Bondt in Zwijndrecht in 1892

Op 20-5-1892 in Zwijndrecht rond half 5 's middags beviel Anna van Wingerden (1855-1926), vrouw van glasblazer Joost de Bondt, van een zoontje dat de naam Cornelis kreeg. Een half uur later volgde Arie en om half 6 volgde Corstiaan. De volgende morgen ging Joost samen met zijn zwager Cornelis van Wingerden (1841-1911) de geboorte van zijn drieling aangeven bij de burgelijke stand in Zwijndrecht.

Joost de Bondt en Anna van Wingerden waren op 7-9-1876 in Zwijndrecht getrouwd. Bij de huwelijkvoltrekking waren o.a. zijn ouders, haar moeder en haar broer Cornelis aanwezig. Broer Cornelis van Wingerden was 4 jaar eerder op 3-10-1872 in Zwijndrecht getrouwd met de zus van Joost, Josina de Bondt (1850-1943). Josina en Joost waren kinderen van de blonde, blauwogige Anthonie (“Thomas”) de Bondt (1822-1891) en zijn vrouw Pietertje den Hollander (1923-1915). Anna en Cornelis van Wingerden waren kinderen van Klaas van Wingerden en zijn vrouw Jaapje Wensveen.

Van de drieling is de oudste, Cornelis, na 2 dagen overleden. De andere 2 kinderen stierven de dag daarop. In het gezin van Joost de Bondt en Anna van Wingerden was verder sprake van een doodgeboren zoontje en een dochtertje dat slechts 2 maanden oud werd. Uiteindelijk bereikten 5 van hun kinderen de volwassen leeftijd: de oudste kinderen, Anthonie en Jaapje, de middelste kinderen Pietertje Adriana en Wiekert Gijsbert en jongste zoon Nicolaas Cornelis de Bondt (1893-1935). Zij zijn allen getrouwd in de periode 1901-1920.

Molen “Welgelegen” in Zwijndrecht met zicht op Dordrecht

Eén van de gezamenlijke voorouders van Joost de Bondt en mij is walvisvaarder Thomas Brullee, die leefde rond 1700. Een andere gemeenschappelijke voorouder is Joost Cornelisse de Bondt (±1680-1753). 

Bronnen: WieWasWie.nl, FamilySearch.org, RegionaalArchiefDordrecht.nl/.

Lijntje Huizer (1793-1835) huwde 3 maal

Lijntje Huizer werd geboren op 10-12-1793 in het Volgerland van Meerdervoort als dochter van Daniel Jansz. Huizer (1765-1807) en zijn tweede vrouw Maria Janse Boer (†1804), wier vader bekend stond als “Jan de Wit”. Lijntje had een jongere zus Maria Huizer (1794-1838), die op 17-jarige leeftijd op 6-11-1812 in Hendrik-Ido-Ambacht trouwde met Jacob Dwarswaard (1794-1837).

Twee maanden later, op 2-1-1813 in Hendrik-Ido-Ambacht is ook de 19-jarige Lijntje getrouwd. Haar bruidegom was Daniel Romijn, die op Nieuwjaarsdag 1792 in Zwijndrecht was gedoopt als jongste kind van Daniel Jansz. Romijn (†1797) en diens tweede vrouw Marija Sijmens Bergeijk. Zij kregen samen een zoon Daniel Romijn (1814-1857), die naar zijn beide grootvaders was vernoemd. Zoals in een eerdere blog is beschreven, is Daniel Romijn verdronken op 15-11-1814 nabij het Kralingsche Veer.

Op 11-11-1815 in Zwijndrecht is Lijntje Huizer hertrouwd met Arij Joosten Zijderveld . Arij was geboren op 20-4-1792 in Giessendam als zoon van mijn voorouder Joost Zijderveld (1759-1805) en zijn tweede vrouw Jannetje de Bondt (1762-1805). Arij was tijdens de Franse Tijd ingedeeld bij het 17e regiment infanterie van linie met stamboeknummer 13768.
Ten tijde van haar tweede huwelijksvoltrekking was Lijntje hoogzwanger, want haar dochter Jannigje werd reeds geboren op 24-11-1815 in Zwijndrecht. Het is dus heel goed mogelijk dat Arij helemaal niet de vader van haar kind was. Misschien was Arij zelfs al ziek. Na slechts een half jaar huwelijk is Arij Zijderveld overleden op 2-6-1816 in Zwijndrecht. Baby Jannigje's overlijden volgde op 16-10-1816. 

Op zondag 9-8-1818 rond het middaguur was in Hendrik-Ido-Ambacht de eerste afkondiging van het voorgenomen huwelijk tussen groenteverkoopster Lijntje Huizer en Huibert van Pelt. Mogelijk hadden deze verloofden al een langere geschiedenis samen, want op 11-12-1811 in Zwijndrecht had een Lijntje Huizer een op 27-11-1811 in 't Ambacht geboren zoontje laten dopen met de naam Huibert, waarbij zij als vader van het kind Huibert van Pelt had opgegeven. Huibert van Pelt was toen een getrouwd man, want al op 17-jarige leeftijd, op 4-4-1802 in Hendrik-Ido-Ambacht, was hij getrouwd met Meijnsje Korteland (1780-1849), die afkomstig was uit Alblasserdam. 

Commandeur Thomas Thomasz Brullee

In 1687 voer de 33-jarige Thomas Thomasz Brullee als commandeur op het schip "D'Zee Egel" ter walvisvaart voor de reder Jonas de Jongh. Tijdens de reis kampte het schip met ernstige lekkage en problemen met de pompen. Daarom waren zij “schoon” teruggekeerd. 

Een walvisvaarder aan de rand van het pakijs

Het schip had op een eerdere reis vanuit Frankrijk met een lading zout dezelfde problemen gehad. Samen met de ca. 33-jarige stuurman Corn. Reijersse uit Akersloot, de ca. 28-jarige timmerman Hendrik Gerbrants uit Dordrecht en de ca. 25-jarige bootsman Pieter Michielssen uit Dordrecht, legde Thomas Thomasz hierover een verklaring af, waarbij Thomas als enige de schrijfkunst níet meester was en tekende met een kruisje. 

In 1693 werden de Nederlandse walvisvaarders geëscorteerd door een aantal oorlogsschepen. Het kwam tot een bloedig treffen met Franse oorlogsschepen en ook onder de walvisbemanningen vielen slachtoffers. Na dit “rampjaar” duurde het tot 1702 voor er opnieuw een walvisvaarder vanuit Dordrecht vertrok. 

In 1712 voer Thomas Thomasz Brullee als commandeur op het schip "'t Dortse Lam" ter walvisvaart voor de reder Mattheus Rees. Op 23-7-1712 werd hij in de Noordelijke IJszee overvallen door de Franse kapersschepen "La St. Denise" en "Duc de Vendôme" uit St. Jan de Luz (een haven nabij de Spaanse grens), waarbij de lading moest worden afgestaan. 

Diverse huwelijken tussen de families De Bondt en Brouwer

Adriana de Bondt overleed op 75-jarige leeftijd aan een borstziekte. Zij was op 10-3-1730 in Zwijndrecht geboren als oudste dochter van Cornelis Jans de Bondt en Laurentia (de) Kuijper. Haar bedroefde weduwenaar, Aalbart Brouwer, liet na Adriaena's overlijden de volgende advertentie plaatsen:

Rotterdamsche Courant, 14-3-1805

Adriana was met Aalbart Brouwer getrouwd op 3-11-1765 in Rotterdam. Hij was op 15-7-1736 in Zwijndrecht gedoopt als zoon van Hendrik Brouwer en Anna Janse de Bondt. Aalbert had een jongere broer Jan Brouwer, die te Zwijndrecht was gedoopt op 5-2-1741. Jan trouwde op 8-5-1768 in Rotterdam met Adriana's zuster Jannigje, die op 8-11-1738 in Zwijndrecht was gedoopt. Dat huwelijk bleef kinderloos. Jan Brouwer overleed in Rotterdam op 13-9-1795. Jannigje de Bondt overleed aldaar op 22-11-1822, waarna haar broer de volgende advertentie liet plaatsen:

Rotterdamsche Courant, 23-11-1822

Elisabeth Zijderveld verdronk tijdens een orkaan op 29-11-1836

Op 29 november 1836 werd Nederland getroffen door een orkaan. Bomen werden uit de grond gerukt en gebouwen en huizen raakten beschadigd. 

Overijsselsche Courant, 6-12-1836

Vijf groenteboerinnen vertrokken rond het middaguur in een schuitje uit de Groothoofdshaven en kwamen rond half 4 op De Noord in de problemen, waarna het schuitje begon te zinken.
Tijdens deze ramp verdronken Arie Vermeer, de vrouw en dochter van Aart de Snoo en de vrouw van Kornelis Kreuk. Alleen Lena Wm. de Sno(o) werd gered. 

Arbeider Aart Daniels de Snoo (1794-1861) was op 24-5-1820 in Meerdervoort getrouwd met Elisabeth Zijderveld, de oudste dochter van mijn voorouders Joost Zijderveld (1759-1805) en Jannetje de Bondt (1762-1805).