Grietje Visscher (1869-1934) uit Elburg reisde door Europa en naar Amerika

Grietje Visscher werd geboren op 1 april 1869 in Elburg als dochter van Femmigje van Oosten en visser Gerrit Jan Visscher, zoon van visser Dirk Visscher en zijn tweede vrouw Grietje Sneller. Grietje's moeder Femmigje was het oudste kind was van Hendrik Piet van Oosten (1817-1876) en zijn vrouw Gerritdina Kamphof (1821-1880), die in Kampen woonden.

Grietje Visscher beviel in het Amsterdamse Binnen Gasthuis van een zoon.

Grietje was 21 jaar oud en nog ongehuwd, toen zij op 27 november 1890 in het Binnen Gasthuis in Amsterdam beviel van een zoon Willem. Dit zal best een schandaal zijn geweest, want Grietje kwam uit een streng christelijk gereformeerd gezin.

Beschrijving van het uiterlijk van Naphtali de Rosa

Zes jaar later, op 31 maart 1897, trouwde de 27-jarige Grietje Visscher met de 23-jarige violist Naphtali de Rosa. Bij dit huwelijk werd Grietje's zoon Willem wettelijk erkend door haar echtgenoot. Naphtali (ook Neftali genoemd) was geboren op 28-2-1874 in Amsterdam als zoon van Gerarda Leeuwendaal, die pas 2 jaar later trouwde met de Joodse diamantslijper Naphtali Andries de Rosa (1839-1904). Gerarda was zelf een dochter van kastenmaker Dirk Leeuwendaal en zijn vrouw Margaretha Wilhelmina Wolters.

Algemeen Handelsblad, 2 mei 1877

Huwelijken in de families Rijsdijk en Montfrooij

In een eerdere blog post schreef ik over Coenraad Mens en zijn weduwe Emmigje Monfrooij (1800-1857) naar aanleiding van een krantenartikel. Bij het onderzoekje voor dat verhaal viel me op al op dat Emmigje hertrouwde met de oudere broer van de echtgenoot van haar oudste dochter. Deze complexe familierelaties heb ik weergegeven in onderstaand schema.

Christiaan Monfrooij (1765-1838) | +----------+----------+
	| | | | |	Arie Rijsdijk sr. (1778-1840) | +--+--+	| | | | |
Coenraad Mens (±1795-1821)	× | | |	Emmigje Monfrooij (1800-1857)	×	Jacob Rijsdijk (1802-1874)		| | | |	Pieter Monfrooij (1803-1845)	× | | |	Emmeke Monfrooij (1803-1835)
	Pietertje Mens (1820-1847)		×			Arij Rijsdijk (1815-1773)	×	Maria Monfrooij (1826-1892)

Emmigje's volle nicht, Emmeke Monfrooij (1803-1835), was de echtgenote van Emmigje's broer Pieter Monfrooij (1803-1845). Emmeke's vader Gerrit Monfrooij (1767-1817) is een broer van Pieter's vader Christiaan Monfrooij (1765-1838). Emmeke en Pieter hadden een dochter Maria Monfrooij (1826-1892), die op 13 december 1849 in IJsselmonde beviel van een dochter Emmetje. Zij zou 2 maal trouwen voor zij op 34-jarige leeftijd overleed. Op 54-jarige leeftijd trouwde haar moeder Maria Monfrooij met de 65-jarige Arij Rijsdijk (1815-1773), eerder weduwnaar van Pietertje Mens (1820-1847).

Arie Rijsdijk (1815-1773) was drie maal getrouwd

Grutter Jakob Barendregt (1810-81) in 's-Gravendeel

Jakob Barendregt (1810-81) was grutmolenaar in 's-Gravendeel. Hij zou 3 maal trouwen en in totaal 20 kinderen krijgen. Dit is zijn biografie. 

Jakob Barendregt werd geboren op 17-6-1810 op 's-Gravendeel als zoon van Cornelis Pieters Barendregt (±1765-1846) en zijn vrouw Neeltje Hendriks Bouwman (±1774-1830). Jakob had i.e.g. oudere broers Pieter en Hendrik en zussen Adriaantje en Pietertje.

Jakob's broer Pieter Barendregt (1804-1892) trouwde op 21-5-1828 in Wieldrecht met Elizabeth van Ballegooijen (1806-1865). Zij was een dochter van Cornelis van Ballegooijen uit Aalst en Elizabeth Arijs Valk uit Dordrecht, die op 19-4-1799 in Wieldrecht waren getrouwd. Elizabeth had een jongste zus Ida van Ballegooijen.
Ida van Ballegooijen was geboren op 4-10-1814 in Dubbeldam. Zij trouwde op 7-2-1839 in Wieldrecht met haar zwager Jakob Barendregt. Zij zouden samen 6 kinderen krijgen, waarvan alleen Cornelis (1841-1892) en Willem (1844-1910) Barendregt de volwassen leeftijd zouden bereiken. Ida van Ballegooijen is op 31-jarige leeftijd overleden in het kraambed op 21-7-1846 in 's-Gravendeel. Zij was daar 5 dagen eerder bevallen van een dochtertje Neeltje Ida, dat slechts 19 dagen oud zou worden.
In 1846 was Jakob Barendregt nog kastelein van beroep, toen hij aangifte deed van het overlijden van zijn vader. Zijn moeder was reeds in 1830 overleden en ook zijn beide zussen waren in de tussentijd overleden. Zijn broer Hendrik was in 1829 getrouwd met Neeltje Visser.

Jakob Barendregt is hertrouwd op 6-5-1847 in Strijen met Aletta Hendrika Hooghwerff. Zij was geboren in Strijen op 24-8-1816 als dochter van kastelein Bastiaan Hooghwerff en zijn vrouw Maaike Koomans. In 1848 beviel Aletta Hendrika van een dode tweeling, een jongen en een meisje, en ook het jaar daarop was sprake van een doodgeboren dochter. Daarna volgden Neeltje (1850-67), Bastiaan (1851-77) en Pieter (1853-1908), die met 54 jaar de oudste werd van de kinderen uit dit huwelijk. Aletta Hendrika is overleden op 5-1-1854 rond 18:00 in 's-Gravendeel. Van haar overlijden werd aangifte gedaan door haar echtgenoot, grutter Jakob Barendregt, samen met de doodgraver.

Opregte Haarlemsche Courant, 4-3-1862

De 3 huwelijken van Remmert Haasdijk (1870-1931)

Remmert Haasdijk werd postuum geboren in mei 1870 te Aldeboarn, ten noorden van Heereveen. Zijn vader, Remmert Eizes Haasdijk, was reeds op 1-2-1870 overleden. Zijn moeder, Klaaske Willems Visser, is op 25-9-1879 hertrouwd met de burgemeester van Urk, Hendrik Kagai (1835-1898). Hij was weduwnaar van Rebekka Bakker. 

Rotterdamsch Nieuwsblad, 20-5-1909

Remmert Haasdijk verhuisde naar Rotterdam, waar hij op 4-9-1895 trouwde met Cornelia Jannetje Bestebroer. Zij is geboren in de Sint Anthoniepolder, gemeente Maasdam, op 2-7-1876 als jongere dochter van Aart Bestebroer (1824-1885) en diens tweede vrouw Maria Steenbergen (1836-1896). Klaaske Visser, bijgestaan door haar tweede echtgenoot, liet een verklaring opstellen bij een notaris in Enkhuizen, waarin zij verklaarde toestemming te geven voor het huwelijk van haar zoon.
Cornelia Jannetje Bestebroer en Remmert Haasdijk kregen in Rotterdam op 4-4-1896 een dochter Boukje Klaaske Jantje Haasdijk. Cornelia Jannetje Bestebroer is overleden op 31-12-1898 in Rotterdam en werd slechts 22 jaar oud. Hun huwelijk had 3 jaar en 4 maanden geduurd.

Remmert Haasdijk is op 28-5-1901 in Rotterdam hertrouwd met de 21-jarige Charlotta Zeën. Zij is geboren op 14-1-1880 in Bellingwolde in noordoost Groningen als dochter van Hendrik Zeën en Louisa Josina Bles. Zij kregen samen een zoon Remmert Martinus Haasdijk, geboren in Rotterdam op 26-8-1902 en aldaar overleden op 20-7-1903, 10 maanden oud. Hun huwelijk werd door echtscheiding ontbonden op 24-9-1907 in Rotterdam. Charlotte zou vervolgens naar de Verenigde Staten zijn vertrokken.

Op 19-5-1909 in Rotterdam is Remmert Haasdijk hertrouwd met de 26-jarige Lena Twigt. Zij werd geboren op 22-10-1882 in Ouderkerk a/d IJssel  als dochter van Teunis Twigt en Hendrika Kreuk. Zij kregen op 20-11-1909 in Rotterdam een zoon Remmert Teunis Haasdijk. 

Rimmert's moeder, Klaaske Visser, is als weduwe overleden op 24-2-1918 in Urk, 74 jaar oud. Rimmert Haasdijk is zelf overleden op 1-3-1931 in Rotterdam, 60 jaar oud. Zijn weduwe, Lena Twigt, is overleden op 21-8-1935 in Rotterdam, 52 jaar oud.

Bronnen: Delpher.nl, Archieven.nl, uwstamboomonline.nl. 

Visser Leendert Stam uit Egmond bleef op zee

Op 18-1-1916 verliet visser Leendert Stam zijn woonplaats Egmond aan Zee op de trawler “Catharina”, een vissersschip dat vist met een trechtervormig net. De schipper was Jan Stam. Leendert Stam is niet meer teruggekeerd. In de loop van 1917 en begin 1918 werd Leendert daarom gedagvaard ten verzoeke van Adriana Blok, wonende te Egmond aan Zee en echtgenote van de vermoedelijk overleden Leendert Stam. Zij waren op 18-4-1906 in Egmond aan Zee getrouwd. Leendert was toen 25 jaar oud.

Nederlandsche Staatscourant, 11-3-1918

Leendert Stam is geboren op 5-3-1881 in Egmond aan Zee als zoon van visser Andries Stam (1853-1937) en zijn vrouw Elisabeth Schol (1860-1951), die op 30-1-1881 in Egmond aan Zee waren getrouwd. Adriana Blok is aldaar geboren op 1-10-1883 als dochter van visser Koendert Blok (1859-1946) en zijn vrouw Elisabeth de Groot (1857-1935), die zijn getrouwd op 22-5-1881 in Egmond aan Zee.

Leendert Stam en Adriana Blok hadden in elk geval een dochter Elisabeth Stam, die de volwassen leeftijd bereikte en trouwde. 

Bronnen: Delpher.nl, WieWasWie.nl.

Marigje de Bes overleed aan de pokken in 1772 in Sliedrecht

Marigje de Bes werd waarschijnlijk rond 1738 geboren als dochter van Adriaan Pieterse de Bes uit Sliedrecht en zijn vrouw Pleuntje Willemse Voorweert of Verweert uit Goudriaan. Marigje gaf zich op 11-4-1760 in Sliedrecht aan om te gaan trouwen met Dirk Visser, jongeman van Niemansvriend bij Sliedrecht. Marrigje schreef haar naam onder de acte.

Marrigje Adriaans de Bes gaf zich op 11-4-1760 in Sliedrecht aan om
te gaan trouwen met Dirk Visser en schreef haar naam onder de acte.

Dirk Visser was op 23-1-1729 in Sliedrecht gedoopt als zoon van Willem Arentse Visser en Ariaantje Dirks Paus. De getuigen bij zijn doop waren Heindrik Dirksz Paus en Neeltje Dirks Paus, een broer en zus van Dirk's moeder. Hendrik Paus zou trouwen met Cornelia Foppen Visser. Neeltje Paus zou trouwen met Leendert Hofman.

Dirk de Bes werd op 23-1-1729 in Sliedrecht gedoopt.

Dirk Willems Visser en Marigje de Bes lieten 7 kinderen dopen in Sliedrecht: Willem, Pleuntje, Arij, Jannigje, Neeltje, Adriaan en Pietertje. In februari 1772 zijn reeds 2 kinderen van dit echtpaar overleden. In april daaropvolgend stierf Marrigje de Bes zelf gestorven aan de pokken en stierf ook nog een kind van haar aan de pokken. Pokken was een uiterst besmettelijke en levensbedreigende virusziekte die eeuwenlang mensenlevens heeft gekost. Dirk Visser bleef achter met 4 overlevende kinderen.

Sliedrecht, april 1772

Cornelis van der Giessen in de Sint Anthoniepolder

Sint Anthoniepolder

Al vaker heb ik geschreven over de ontbrekende 18e-eeuwse doopboeken van de Sint Anthoniepolder en 's-Gravendeel, plaatsen waar ik veel voorouders heb. Zo bevindt zich onder mijn voorouders van vader's zijde een Cornelis van der Giessen, die is overleden op 28-9-1798 in de Sint Anthoniepolder. Hij was getrouwd met Barber Cornelisse van Arkel, die aldaar op 21-2-1771 is overleden. Zij hadden i.e.g. zonen met de naam Arij, Cornelis en Pieter en hoogstwaarschijnlijk dochters met de namen Neeltje en Cornelia. Barber is hoogstwaarschijnlijk een dochter van Cornelis Cornelisz. van Erkel en Cornelia Pieters van Roon, die op 19-9-1710 in 's-Gravendeel impost betaalden om te trouwen.

Van familie van Cornelis van der Giessen kon ik aanvankelijk echter geen spoor vinden. Er leefden diverse mannen met die naam in die omgeving in de 18e eeuw. Enige tijd geleden vond ik echter een acte, waarin een vermelding werd gemaakt van een broer van Cornelis met patroniem.

Sint-Anthoniepolder, 22-6-1775:

Cornelis Cornelisz. van der Giesen, weduwnaar van Barber Cornelisdr. van Arkel, wonende binnen deze jurisdictie, verklaarde te revoceren alle voorgaande akten van voogdij en verklaarde te nomineren tot voogden over zijn na te laten minderjarige kinderen en erfgenamen zijn broeder Arij Cornelisz. van der Giesen en zijn zwager Cornelis Cornelisz. van Erkel.

De vader van mijn Cornelis van der Giessen heette dus ook Cornelis. Daarop ben ik in mijn genealogie bestand gaan zoeken, want ik verzamel al jaren alle mogelijke personen in de Sint Anthoniepolder en 's-Gravendeel. Zo vond ik een Cornelis Ariense van der Giessen, gehuwd met Neeltje Cornelisse Visser. Zij zijn waarschijnlijk de ouders van Arie, Grietje, (mijn) Cornelis, Bastiaan en Jan van der Giessen. Mijn Cornelis heeft dan zijn dochter Neeltje naar zijn moeder vernoemd.
Neeltje Cornelisse Visser is waarschijnlijk een dochter van Cornelis Gerritz Visser en Griettien Jans van de Merwe, die op 3-5-1682 in Dubbeldam zijn getrouwd met attestatie van Strijen. Griettien is een dochter van Jan Huijgen van de Merwe en Pieterken Jacobs, die via hun zoon Cornelis van de Merwe (±1656-1742) al voorouders van mij waren.

Met Cornelis Ariense van der Giessen ben ik één generatie opgeschoven, maar daar zit ik ook meteen alweer vast. Er was in de 17e eeuw in 's-Gravendeel een Arie Cornelisse de Jongere van der Giessen, maar diens zoon uit een derde huwelijk werd te laat geboren om mijn Cornelis te kunnen zijn. En Arie's broer Arie Cornelisse de Oudere vertrok naar Indonesië. 

Maaijke Nederveen's 3 huwelijken in Klaaswaal

Maaijke Nederveen is drie maal getrouwd in Klaaswaal in de Hoeksche Waard en heeft uit al haar huwelijken minimaal één kind gekregen dat de volwassen leeftijd heeft bereikt en is getrouwd.
Zelf werd Maaijke geboren in Werkendam, waar ze op 6-2-1774 werd gedoopt met als doopgetuigen haar tantes Maaijke Bastiaanse de Fonkert en Johanna Nederveen. Maaike's ouders zijn Jacob Jacobse Nederveen (1744-1796) uit Werkendam en Geertruij Bastiaans de Fonkert (±1748-1782) uit Strijen. Haar grootouders zijn Jacob Nederveen (†1774) uit 's-Gravenmoer, Aagtje de Geus (1716-1776) uit Werkendam, Bastiaan Pieters de Fonkert uit Strijen en Neeltje Jacobs Meijboom, wier ouders afkomstig waren uit Dubbeldam.

Diverse van Maaike's broers en zussen zijn jong gestorven, maar haar oudere zus Aagtje Nederveen (1772-1868) trouwde in 1788 met Huijbrecht Schot en verhuisde met hem naar Bergen op Zoom. Haar broer Jacob (1778-1842) en zus Neeltje (1775-1844) verhuisden naar Bergen op Zoom, waar zij beiden twee maal zouden trouwen. Hun jongste overlevende zus Bastiana Nederveen (1779-1834) verhuisde naar Strijen in de Hoeksche Waard, waar zij eind 1799 trouwde met Arnoldus de Man.

Klaaswaal

Maaijke Nederveen trouwde op 8-5-1791 in Klaaswaal met Pieter Pietersen Middelhoek. Zijn ouders zijn Pieter Pieters Middelhoek (1726-1778) uit Kralingen en Lijntje Jans Roodbol^* en zij lieten Pieter dopen op 4-5-1755 in Klaaswaal. Met Pieter kreeg Maaijke Nederveen twee zonen: Jacob (1796-1855) en Jan (1801-1867). Op 22-7-1805 in Klaaswaal werd het lijk van Pieter Middelhoek aangegeven.

Maaijke Nederveen trouwde op 17-3-1806 in Klaaswaal met Bastiaan Leenderts van Erkel (1772-1806), weduwnaar van Anna Leenheer met wie hij een dochter Alida had. Bastiaan was gedoopt op 6-9-1772 in Klaaswaal als zoon van Leendert van Erkel (±1733-1806) en Alida Joppe van Dongen (±1742-1809). Toen Maaijke op 4-12-1806 in Klaaswaal beviel van hun dochter Bastiaantje (1806-1837), was zij reeds weduwe. Het lijk van Bastiaan van Erkel was aangegeven op 2-8-1806 in Klaaswaal.

Maaijke Nederveen trouwde op 31-5-1807 in Klaaswaal met Gerrit Barendregt (±1770-1827) uit de Sint Anthoniepolder. Zijn ouders zijn Jan Bastiaansz. Barendregt (±1735-1778) en diens tweede echtgenote Maaike Gerrits Smits (†1817). Deze familie Barendregt stamt - net als ik - van ene Pieter Hendricksz, die aan het begin van de 17e eeuw van Barendrecht naar de Sint Anthoniepolder verhuisde. Uit Maaike's derde huwelijk werden in Klaaswaal in de periode 1808-1816 zes kinderen geboren: Jan (2x), Geertruij, Maaike, Aagje en Sija Barendregt.

De 4 vrouwen van Teunis Lanser (1795-1884) in Sliedrecht

Jannigje Jacobs Teeuw (1763-1836) en Pieter Teunisse Lanser (1761-1847) zijn op 8-2-1785 in Sliedrecht getrouwd en noemden hun kinderen Janna, Cornelia, Gerrigje, Teuntje, Teunis, Jakob, Cornelis, Jan, Neeltje, Pietertje en Pieter. De oudste zoon, Teunis, werd pas na 10 jaar huwelijk geboren op 30-7-1795 en 10 dagen later in Sliedrecht gedoopt. Hij werd vernoemd naar zijn grootvader Teunis Pietersz. Lan(t)s/zer. 

Teunis' jongere broers Pieter (1805-1878) en Jan (1807-1882) zijn beiden 2 maal getrouwd, maar Teunis Lanser zelf is maar liefst 4 maal getrouwd:

1. Helmina Visscher trouwde op 20-9-1821 in Sliedrecht met Teunis Lanser. Zij was geboren op 11-6-1787 in Sliedrecht als dochter van Dirk Visscher en Sijgje Hofman. Helmina beviel op 19-5-1822 in Sliedrecht een zoon Jacob Cornelis, die aldaar in 1845 trouwde en aldaar is overleden op 27-9-1858. Helmina Visscher is overleden op 30-6-1824 in Sliedrecht, 37 jaar oud. 
2.  Ariaantje de Groot trouwde op 26-10-1826 in Sliedrecht met Teunis Lanser. Zij was geboren in juni 1799 en gedoopt op 16-6-1799 in Sliedrecht als dochter van Maarten de Groot en Elsje Klein. Ariaantje is de moeder van Maarten Lanser (1830-1908). Ariaantje is overleden op 19-3-1832 in Sliedrecht, 11 dagen na de geboorte van een zoontje genaamd Pieter, dat slechts 5 maanden leefde. Ariaantje werd slechts 32 jaar oud. 
3. Ariaantje (“Jaantje”) Visser trouwde op 25-7-1833 in Sliedrecht met Teunis Lanser. Zij was geboren op 19 juli en gedoopt op 26 juli 1789 in Sliedrecht als dochter van Teunis Ariensz. Visser en zijn vrouw Teuntje Willems Visser. Jaantje was weduwe van Leendert van Genderen (1787-1832) met wie zij in 1813 was getrouwd. Jaantje's beide huwelijken bleven kinderloos. Zij is overleden op 5-6-1838 in Sliedrecht, 48 jaar oud.
4. Marigje Willems van Wijngaarden trouwde op 20-8-1840 in Sliedrecht met Teunis Lanser. Zij was geboren in februari 1790 en gedoopt op 14-2-1790 in Sliedrecht als dochter van Willem van Wijngaarden en Ariaantje (“Jaantje”) Verhoef. Marigje was weduwe van Leendert Baldé (†1835) met wie zij in 1815 een dochter had gekregen. Marigje is overleden op 6-2-1873 in Sliedrecht.

Teunis Lanser overleefde al zijn vrouwen en is overleden op 28-12-1884 in Sliedrecht, 89 jaar oud.

Teunis' kleindochter Adriana Lanser trouwde met Teunis' oomzegger Cornelis Lanser.

Voorouders van Rien Poortvliet (1932-1995) in Dirksland

Marinus Harm (“Rien”) Poortvliet is geboren op 7-8-1932 in Schiedam. Marinus is overleden op 15-9-1995 in Soest, 63 jaar oud. Rien trouwde in 1956 met Cornelia Bouman, die in 1933 werd geboren. Zij kregen 2 zoons. Rien Poortvliet leerde zichzelf tekenen en werd aanvankelijk reclametekenaar van beroep. Vanaf het einde van de jaren vijftig deed Poortvliet in zijn vrije tijd voor verschillende uitgeverijen illustratiewerk. Vanaf 1968 was hij illustrator van boeken, waaronder “Te hooi en te gras” met illustraties van het traditionele boerenbedrijf en plattelandsleven.

De Voorstraat in Dirksland, getekend door Rien Poortvliet

De schijndood van Elisabeth Williks in 1772 in Rotterdam

Elizabeth Williks/Willix/Wilks/Willickx, de vrouw van Arnoldus van Deijl, beviel van een zoontje, dat zij op 23-10-1772 in Rotterdam in de Leeuwenstraat R.K. lieten dopen met de naam Mathijs. Getuigen bij de doop waren Cornelius van Deijl en Margarita Stevens.

Het lijkt erop dat Elizabeth last had van een postnatale depressie, want 4 weken later, op 20 november, deed zij een poging zichzelf te verdrinken – volgens opgave door “overmaat van zorgen, droefgeestigheid en zwakheid van hersenen”. Zij werd voor dood aangetroffen. Men probeerde haar te verwarmen, in te wrijven met brandewijn en goot brandewijn in haar mond. Ze gaf daarop enige tekenen van leven en kreeg ook een neiging tot braken. Men probeerde haar verder te verwarmen en koffie toe te dienen. Na verloop van 3 uur opende zij haar mond en begon te stamelen. Daarna opende zij ook haar ogen. Zij kon zich niet herinneren wat er was gebeurd.

Elisabeth Williks werd 2 jaar later alsnog begraven op 13-12-1774 in Rotterdam, 2 minderjarige kinderen nalatend.

Pleuntje Kruithof bleef kinderen krijgen nadat haar man in 1859 op zee was gebleven

Visser Leendert Verschoor werd op 26-2-1823 in Pernis geboren als jongere zoon van Leendert Verschoor en Maaike Verheij, die waren getrouwd op 16-12-1819 in Poortugaal. Diverse van hun kinderen stierven jong, maar Leendert jr. bereikte de volwassen leeftijd. Hij is op 26-9-1846 in Pernis getrouwd met Pleuntje Kruithof (20), die geboren is op 25-11-1825 in Charlois als buitenechtelijke dochter van Annigje Korsse Kruithof (1808-1889). Ook uit hun gezin zijn twee zoontjes met de naam Maarten jong gestorven, maar eveneens Leendert Verschoor (1846-95) geheten zoon zou wèl de volwassen leeftijd bereiken.

In augustus 1851 voer Leendert Verschoor vanuit Pernis naar zee met de vissersboot "Ons Genoegen". Schip en bemanning zijn nooit teruggekeerd en daarom wordt aangenomen dat het met man en muis is vergaan. Dat werd 7 jaar later, op 30-9-1858, ook officieel vastgelegd. Een jaar daarna wilde Leendert's weduwe, Pleuntje Kruithof, hertrouwen, waarna op 13-9-1859 een oproep verscheen in de Nederlandsche Staats Courant.

Nederlandsche Staats Courant, 13-9-1859

Ondertussen was Pleuntje zeker níet eenzaam achtergebleven. Reeds op 24-8-1852 - dus een jaar na Leendert's verdwijning - beviel zij van een zoontje genaamd Korstiaan, dat 2 maanden later is overleden. Vervolgens werd zij 5 keer moeder van een jong gestorven zoontje genaamd Jacob. Haar laatste buitenechtelijke kind, Maria, werd op 3-11-1860 in Pernis geboren en is aldaar op 1-10-1861 overleden. De aangifte van Maria's geboorte werd gedaan door arbeider Huig de Jong.

Urkse visser Jan Weerstand en zijn vader en zoon verdronken allen

Jan Weerstand werd geboren op 23-3-1864 in Urk als enig kind van visser Evert Weerstand en zijn vrouw Luutje Kroon, die op 23-5-1863 in Urk waren getrouwd. Jan’s vader, Evert Weerstand, was op 11-5-1839 in Urk geboren als zoon van Jan Weerstand en Dirkje Hoefnagel. Evert is op zee gebleven op 22-8-1864, slechts 25 jaar oud. Er woedde een storm en vanaf de wal had men een schuit in de verte zien omslaan, zonder dat het mogelijk was de bemanning redding te bieden. De schipper, Evert Weerstand, en de knecht, Albert Bakker, verloren hun leven in de golven, terwijl de jongen, Hendrik van Urk, dood op het schip werd aangetroffen. De eigenaar van het schip was Cornelis Hackvoort.

Evert Weerstand in het "Algemeen Handelsblad", 12-8-1864

Toen zijn vader verdronk was Jan nog maar 1 jaar oud. Zijn moeder, Luutje Kroon, was geboren op 20-3-1836 in Urk en dus 28 jaar oud toen zij weduwe werd. Haar ouders waren visser Willem Kroon en zijn vrouw Willempje van den Berg. Luutje hertrouwde op 26-12-1865 in Urk met visser Dubbele Kramer, 32 jaar oud, geboren op 1-3-1833 in Urk als zoon van visser Jurrie Kramer en zijn vrouw Jannetje Romkes. Dubbele was weduwnaar van Aaltje Koffeman, waarmee hij op 4-7-1863 in Urk was getrouwd. Zij is overleden op 31-3-1864 in Urk, de dag na de geboorte van haar enige kind, de naar haar vernoemde Aaltje Kramer, die na 39 weken eveneens was overleden.

Willem Jacobsz van Beveren (1457-1505)

Mijn voorouders zijn meest arme arbeiders, waar weinig over bekend is. Via de Strijense familie Van Driel blijk ik echter ook af te stammen van de Dordrechtse regenten familie Van Beveren. Tot die familie behoorde Willem van Beveren Jacobsz. (1457-1505), zoon van Jacob van Beveren Willemsz. en Elisabeth Dirc Springer Goetsdr. Van hem bestaat zelfs een afbeelding!

Willem van Beveren Jacobsz.
(1457-1505)

Mr. Willem de Beveren werd in 1484 secretaris van de stad Dordrecht. Hij trouwde in 1485 met Maria (†1514), dochter van Nicolaas van Bakel, burgemeester van Dordrecht, en Geertruid Screvels de Jode. Zij woonden in "de Gans" tot 1498, toen Willem dit huis verkocht aan muntmeester Blasius Bouquet. Daarna woonden zij in het huis "den Ouden Beer" in de Wijnstraat in Dordrecht, dat zijn vrouw bij dode van haar moeder was aangekomen.

In juni 1500 werd Mr. Willem van Beveren beleend met het Schroot-Ambacht en de zoutmaat in Dordrecht na het overlijden van Zoete van Beveren, zijn nicht. Tevens werd hij toen beleend met een visserij, strekkend van Dordsmonde in de Dubbel tot die Wale, naast Dubbeldam en Puttershoek enerzijds en Zwijndrecht anderzijds, en tot Barendrecht, na het overlijden van een ander familielid. Na Willem's overlijden gingen beiden in 1506 over op zijn zoon Jakob (†1510). Het is echter zijn zoon Nicolaas (†1529) waar ik van afstam.

Zie: M. van Balen: Beschryvinge der stad Dordrecht, 1677; Ons Voorgeslacht 1946; De Nederlandsche Leeuw 1909.

De Groote of Zuid-Hollandse Waard

In de latere Hoekse Waard werd vanaf 1100 veelal gebouwd op terpen. Men leefde van akkerbouw, het houden van koeien en schapen, de jacht, visserij en het delven van zoutveen, wat turf en zout opleverde. In de periode 1230-1270 werd de Groote of Zuid-Hollandse Waard bedijkt. Strijen en Hoecke lagen langs de westelijke zeedijk. In het zuiden van de waard lagen Zwaluwe en Geertruidenberg. In het oosten strekte de waard zich uit tot aan Woudrichem en Heusden (zie hieronder).    

De Groote Waard rond 1400

     
De Maas, die dwars door de Groote Waard stroomde, is in 1270 afgedamd op de plaats, waar later Maasdam ontstond. Rond 1400 werd ten oosten daarvan een kasteel Duijvesteijn gebouwd. Het gebied ten noorden van de Maas heette de Tiesselijnswaard en strekte tot aan het riviertje de Dubbel ten zuidoosten van Dordrecht en bevatte de plaatsjes Hoecke, Poelwijck, Leijderambacht en De Mijl. Ten westen van de Groote Waard, in het latere Beijerland, lagen rond 1245 al dorpen genaamd Strienemonde en Corendike (Korendijk). 

Arij Quartel van Cillaarshoek werd in 1899 bij Den Briel uit het water gevist

Op 9 mei 1899 bracht een visser in Den Briel het lijk mee van een oude man, die in de Maas was verdronken. De overledene werd geïdentificeerd als de 68-jarige Arij Quartel uit Cillaarshoek.

De Tijd, 10-5-1899

Arij Quartel werd geboren op 27-9-1830 in Westmaas als zoon van Jacob Quartel en Annigje Rozendaal. Hij had een oudere broer Koenraad Quartel (1826-1857).

Arij trouwde op 10-4-1856 in Westmaas met Pieternella Rozendaal, dochter van Pleun Rozendaal en Willemijntje Wildeman. Pieternella was geboren op 16-2-1828 in Strijen en overleed op 7-9-1896 in Maasdam. Veel kinderen van Arij en Pieternella stierven jong.

De moordaanslag op Lena de Zeeuw uit 's-Gravendeel in 1914

Lena de Zeeuw werd geboren op 10-6-1893 in 's-Gravendeel als dochter van Gerrit de Zeeuw (1866-1937) en Adriaantje Kleinjan, die op een gegeven moment met hun gezin naar Rotterdam verhuisden.

Het Centrum, 8-5-1914

Lena de Zeeuw woonde als naaister in Rotterdam in de Gouvernestraat no. 20b bij P. de Boer en zijn vrouw. Daar had zij kennis gekregen aan de manufacturier A. v. d. G. Jzn. uit Klaaswaal. Toen zij er echter achter kwam dat de man getrouwd was en een kind had, had zij hem een brief geschreven dat zij hem niet meer wilde zien.

De afgewezen vrijer wilde haar graag nog eens preken, maar Lena weigerde. Daarop kwam hij naar Rotterdam. Hij vond de deur open en liep naar boven. Na een korte woordenwisseling heeft hij zijn revolver, die hij vaak bij zich droeg, gepakt en 3 schoten op Lena gelost. Eén kogel trof haar aan de achterzijde van het hoofd, een tweede in de rug en een derde kogel in de borst. Lena zakte ineen. De vrouw des huizes probeerde haar hulp te verlenen; haar man was niet thuis. De dader vluchtte ondertussen, loste nog 2 schoten op de trap, en rende richting de Verlengde Kruiskade, waar hij de tram nam. De ernstig verwondde Lena de Zeeuw werd per brancard naar het ziekenhuis gebracht.
Eén van de kogels had Lena's lingerlong doorboord, waardoor een inwendige bloeding was ontstaan. Geruime tijd werd Lena in een ziekenhuis verpleegd en enige tijd verkeerde zij in levensgevaar. 

Rotterdamsch Nieuwsblad, 11-5-1914

De afgewezen vrijer, A. v. d. G. Jzn., een getrouwd man, was koopman in geweven stoffen en kwam uit Klaaswaal. Hoe heette hij voluit? Van der Grient? Van der Graaf? Van der Giessen? Van der Grond? Dat zijn allemaal namen die in de Hoeksche Waard voorkomen. Echter, een A. Jzn. in Klaaswaal bleek alleen voor te komen in de familie Van der Giessen. 

Manufacturier A. v. d. G. Jzn. uit Klaaswaal, 
Rotterdamsch Nieuwsblad, 9-5-1914

Arie van der Giessen werd geboren op 28-6-1888 in Klaaswaal als zoon van Joost van der Giessen (1863-1931) en Maria 't Hart. Arie trouwde 9-12-1909 in Nieuw-Beijerland met de aldaar in 1891 geboren Bastiaantje Cornelia van Ree. Hun huwelijk zou in Rotterdam worden ontbonden op 9-6-1939. Van dit paar heb ik één jonggestorven zoontje gevonden, dat in 1910 als baby overleed. Arie was 25 jaar oud ten tijde van de moordaanslag. 

Schoon drinkwater in Oud-Beijerland en Heinenoord

In 1873 kreeg Rotterdam een waterleiding, in 1874 was Den Haag aan de beurt en in 1883 Dordrecht. Oud-Beijerland kreeg in 1887 als eerste kleine gemeente met toen 5000 inwoners een waterleiding, terwijl men toen in sommige grote steden en op het platte land drinkwater nog uit de rivier, gracht, sloot, regenton of waterpomp haalde. Regelmatig braken er ziektes uit zoals cholera. Dat kwam door het gebruik van vuil en besmet water waarin alles gebeurde; er werd uit gedronken, in gewassen, groente in schoongemaakt en ook de toiletemmer werd schoongemaakt in dezelfde sloot.

De watertoren van Oud-Beijerland

Willem Bottenberg (1849-99), aannemer uit Oud-Beijerland, nam het voortouw en diende op 11-3-1887 een aanvraag in bij de gemeenteraad voor de aanleg en exploitatie van een hoogdrukwaterleiding met watertoren in samenwerking met architect F.A. de Jongh uit Schiedam. Diverse notabelen uit Oud-Beijerland werden overgehaald om aandelen te nemen, want er moest een bedrag van ƒ37.000,- bijeen worden gebracht. Na aanleg van de waterleiding, ontstond een handel in schoon drinkwater vanuit Oud-Beijerland.

De watertoren van Heinenoord, gebouwd in 1910, is de kleinste watertoren van Nederland, die in gebruik is geweest bij een waterleidingbedrijf. Het was een hulptoren, want het drinkwater werd er vanuit Oud-Beijerland naartoe gepompt. De toren bestaat uit 3 etages, waarvan de bovenste, het reservoir, een stalen tank is met een inhoud van 50 m³.

Bronnen: H.W.G. van Blokland-Visser: Watermakers: De families Bottenberg en Smit, www.geschiedenisweb.nl, www.inoudeansichten.nl

Deliaantje Visser stierf in 1803 aan de tering en liet een kind na

Deliaantje Visser, huisvrouw van David de Sterke, werd op 1-3-1803 begraven bij de Nieuwkerk in Dordrecht. De aangifte van haar begrafenis werd gedaan door A. de Vogel. Deliaantje was 32 jaar oud, leed aan de tering en liet een kind na. Ze woonde "agter de brouwerij 't Kruis". 

Nieuwkerk, Dordrecht

Tuberculose - de officiële benaming voor "de tering" - was in de 19e eeuw in de westerse wereld endemisch, wat wil zeggen dat de ziekte hardnekkig bleef heersen. Tuberculose eiste jaarlijks meer dodelijke slachtoffers dan de toen optredende grote cholera- en pokkenepidemieën samen. 

Deliaantje Visser was op 16-2-1794 in Dordrecht getrouwd met David de Sterke (1770-1809), een zoon van mijn voorouders David de Sterke (1733-1797), die constent voor het huwelijk had gegegeven, en Louisa Smeltzing (1730-1811). Deliaantje's enige kind heette David net als zijn vader en grootvader. Hij was gedoopt op 17-6-1794 en werd kleermaker aan de Gevolde Gracht in Dordrecht. Ook zíjn vrouw, Regina van Wijnen, zou jong overlijden, waarna David jr. als weduwnaar op 22-12-1855 in Dordrecht is overleden. 

Huwelijksinschrijving van David de Sterke en Deliaantje Visser in 1794

In de hierboven weergegeven huwelijksinschrijving kunnen we lezen dat Deliaantje uit Alblasserdam komt en dat haar vader Willem heette en dan al is overleden: "David de Sterke, j.m., geboren te Dordrecht en woont in den Augustijnenkamp, zijnde door de vader, David de Sterke, [..] conzent gegeven, met Deliaantje Visser, j.d., geboren en wonende te Alblasserdam, met conzent van haar moeder [..], weduwe Willem Visser, de geboden gedaan te Alblasserdam, den 16 Februarij 1794 alhier getrouwd". 

Deliaantje werd op 30-9-1770 in Alblasserdam gedoopt als dochter van Willem Cornelisz Visser (1743-1771) en Marijtje Ariens Ooms. Deliaantje is vernoemd naar grootmoeder van vader's zijde, Deliaantje Korsse Hogermos (±1715-1797), die weer vernoemd was naar háár grootmoeder, Deliaentje Claesse van Nes/Esch (±1650-1725), eveneens een voorouder van mij. 

Deliaantje's weduwnaar, David de Sterke, hertrouwde op 4-2-1804 in Dordrecht met Catharina van de Res en zij kregen 3 kinderen: Bastiaan Dirk, Louis Johannes en Martinus David. Vanaf 1796 was David mazelaar op een Zakkedragersplaats en vanaf 1800 ook nagtwaker op een Klapwakersplaats in Dordrecht. Beide functies kwamen vrij na zijn overlijden op 2-12-1809.

Bronnen: Trouwboek en Begraafboek van Dordrecht, Archieven.nl, Dordtenazoeker.nl, G. Ouweneel: Alblasserdam CD.

17e eeuwse Maertgen Joris uit Hazerwoude trouwde 3 maal in Rotterdam

Maritien Joris (Maertgen Joris) is omstreeks 1635 geboren in Hazerwoude. Als weduwe woonde Maertjen Joris in 1670 in de Lijnstraat in Rotterdam. Maertgen Joris was op 28-4-1658 in Rotterdam samen met Joris Jacobsz en Lijsbet Jans getuige bij de doop van Trijntgen, dochter van Lenaert Isaax en Aeriaentgen Joris.  

Rotterdam rond 1650

Maertgen Joris: 

(1) trouwde, ongeveer 21 jaar oud, op 26-12-1656 in Rotterdam [bron: GensNo1990/Slijkerman] met Bartel Bartelsen, nadat zij op 6-12-1656 in Rotterdam in ondertrouw zijn gegaan [bron: GensNo1990/Slijkerman]. Notitie bij het huwelijk van Maertgen Joris en Bartel: Bartel Bartelsen was j.m. van Rotterdam, wonend in de Lombertstraet. Maertge Joris was j.d. van Hazerswoude, won. in de Heerenstraat te Rotterdam. Bartel Bartelsz en Maertie Joris waren samen met Annetie Michiels op 13-5-1663 in Rotterdam getuigen bij de remonstrantse doop van Cornelia, dochter van Frans Heijndericksz en Trijntie Bartels.  

Hun kinderen heetten Gijsbert, Jacobus en Susanna. Bartel is geboren in Rotterdam. Hij is begraven op 22-5-1667 in Rotterdam [bron: rotterdam.nl]. Notitie bij overlijden van Bartel: Bartel Bartels, man van Jorisd. Maertje.

(2) trouwde, ongeveer 35 jaar oud, op 13-4-1670 in Rotterdam [bron: GensNo1990/Slijkerman] met Pieter Paulussen (Pieter Pauwelsen), nadat zij op 23-3-1670 in Rotterdam in ondertrouw zijn gegaan [bron: GensNo1990/Slijkerman]. Notitie bij het huwelijk van Maertgen Joris en Pieter Pauwelsen: Pieter Pauwelsen was wedr. van Waddinxveen, won. in de Langelijnstraat te Rotterdam. Maertjen Joris was wed. won in de Langelijnstraat te Rotterdam. Zij hadden een dochter Trijntje. Notitie bij de geboorte van Pieter Pauwelsen: Pietter Pouijletsse, man van Maerttije Jorijts, Sijl bij ’t Visserdick.Pieter Pauwelsen is overleden [bron: GensNo1990/Slijkerman]. Hij is begraven op 9-8-1673 in Rotterdam.

(3) trouwde, ongeveer 40 jaar oud, op 19-2-1675 in Rotterdam [bron: GensNo1990/Slijkerman] met Stephen Ariensen ( Salij), ten hoogste 40 jaar oud, nadat zij op 27-1-1675 in Heerjansdam in ondertrouw zijn gegaan [bron: GensNo1990/Slijkerman]. Notitie bij het huwelijk van Maertgen Joris en Stephen: Stephen Ariensen was j.m. van en won. te Heerjansdam/won. te Quakernaat te Rotterdam. Maritien Joris was weduwe van Rotterdam. Maritien Joris had kinderen uit haar beide eerdere huwelijken, maar haar 3e huwelijk bleef kinderloos. Stephen is geboren na 1635 in Heerjansdam, zoon van [waarschijnlijk] Arien Ariensz Salij en [waarschijnlijk] Lijsbet Ariens. Stephen is overleden na 10-2-1698 [bron: GensNo1990].

Notitie bij Stephen: Heerjansdam, 14-7-1674: "Steven Ariensen Saelij, j.m. van Heerjansdam en aldaer wonende, en Maertje Joris, weduwe van Pieter Paulussen wonende tot Rotterdam, sijn aldaer in den eghten staet bevestigd".