29 juni 2026

Oudnederlandse Term: Kerfstok

Een kerfstok was een houten stok waarop schulden of verbruik op krediet werden bijgehouden door middel van kerven. Hoe meer inkepingen in de stok waren aangebracht, hoe hoger dus de schuld.

De kerfstok werd in de 17e eeuw veel gebruikt door winkeliers en herbergiers om schulden bij te houden. Bij goed gebruik was sprake van een set van twee kerfstokken die gesplitst waren uit één stuk hout. De schuldeiser en de schuldenaar bewaarden elk een deel, zodat er geen misverstanden konden ontstaan. Telkens als er iets werd gekocht, werden de twee delen tegen elkaar gehouden en werd er op beide een kerf aangebracht. De twee helften pasten precies op elkaar, wat zorgde voor een betrouwbaar bewijs van de schuld. Wanneer de schuld werd betaald, werden de kerven verwijderd door het hout bij te schaven.  

De vrouw op de achtergrond werkt de kerfstok bij

De uitdrukking “iets op zijn kerfstok hebben” betekent dat iemand iets verkeerds of strafbaars heeft gedaan. Oorspronkelijk betekende het een openstaande schuld of verplichting.

De uitdrukking “dat is vaste prik” beteken dat iets regelmatig gebeurt, dat je daar de klok op kunt gelijkzetten. De prik in deze uitdrukking is oorspronkelijk een ingeprikte punt (of een kerfje) op een kerfstok.

Bronnen: nl.wikipedia.org, onzetaal.nl, historiek.net.

Geen opmerkingen:

Een reactie posten

Heb je aanvullingen of opmerkingen?